Dysgu am ddamcaniaeth ginetig, sy'n cynnwys defnyddio'r graddfeydd Celsius a Kelvin, y berthynas rhwng gwasgedd, tymheredd a chyfaint nwy, a newidiadau egni pan mae newidiadau cyflwr yn digwydd.
Mae sylweddau’n gallu newid cyflwr, fel arfer wrth gael eu gwresogi neu eu hoeri. Er enghraifft, mae dŵr hylifol yn troi'n stêm os caiff ei wresogi ddigon, ac mae'n troi'n iâ os caiff ei oeri ddigon. Mae newidiadau cyflwr yn gildroadwy – gallwn ni doddi iâ ac yna ei rewi eto. Does dim elfennau na chyfansoddion newydd yn ffurfio.
Mae defnyddiau'n storio egni mewnolDyma'r egni sydd wedi'i storio ym mhob deunydd, gan gynnwys egni symud gronynnau a'r bondiau cemegol rhyngddynt., oherwydd mudiant gronynnau a'r bondiau cemegol rhyngddynt.
Sychdarthiad yw enw’r broses o newid o solid i nwy neu o nwy i solid, heb droi’n hylif rhwng y ddau gyflwr.
Pan gaiff sylwedd ei wresogi:
mae ei egni mewnol yn cynyddu
mae ei ronynnau'n symud mwy
mae bondiau rhwng gronynnau'n torri wrth i sylwedd doddi neu anweddu, neu sychdarthuNewid o solid i nwy, neu o nwy i solid a hynny heb droi'n hylif. i ffurfio nwy o solid
Pan gaiff sylwedd ei oeri:
mae ei egni mewnol yn lleihau
mae ei ronynnau'n symud llai
mae bondiau rhwng gronynnau'n ffurfio wrth i sylwedd gyddwyso neu rewi, neu sychdarthu i ffurfio solid o nwy
Cadwraeth màs
Mae’r gronynnau mewn sylwedd yn aros yr un fath wrth iddo newid cyflwr; dim ond y pellter rhyngddynt, eu trefniad neu eu mudiant sy'n newid. Mae hyn yn golygu:
bod natur gemegol y sylwedd ei hun yn aros yr un fath
bod màs y sylwedd yn aros yr un fath
Er enghraifft, mae 10 g o ddŵr yn berwi i ffurfio 10 g o stêm, neu'n rhewi i ffurfio 10 g o iâ. Rydyn ni'n galw hyn yn gadwraeth màs.
