Diagram Hertzsprung-Russell (H-R)
Enw’r diagram hwn yw’r diagram Hertzsprung-Russell (H-R). Mae’n dangos sêr yn ôl eu tymheredd a’u disgleirdeb.
Mae’r sêr ar y llinell letraws yng nghyfnod prif ddilyniant eu bywydau.
Question
Mae tymheredd ein Haul ni tua 6,000 K ac mae ei oleuedd (mesur disgleirdeb) yn 1. Alli di ei ganfod ar y diagram?
Tynna linell syth ar draws o 1 ar yr echelin ochr (\(\text{y}\)). Tynna linell syth i fyny o 6,000 K ar yr echelin lorweddol. Mae’r ddwy linell yn croesi yn safle’r Haul
Question
Bydd ein Haul ni’n troi’n gawr coch ac yna’n cyfangu i droi’n gorrach gwyn. Alli di ddangos y llwybr hwn ar y diagram?
Tynna linell i fyny at y cewri coch ac yna i lawr at y corachod gwyn.
Question
Bydd cewri glas yn troi’n orgewri coch wrth iddynt heneiddio. Alli di ddangos y llwybr hwn ar y diagram?
Tynna linell ar draws o’r cewri glas at y gorgewri coch.
