O Ran gan Mererid HopwoodY stori

Nofel am ferch yn tyfu i fyny yng Nghaerdydd yn y 1970au yw O Ran. Angharad yw cannwyll llygad ei thad ac mae hi’n meddwl y byd ohono yntau, ond mae gan y ddau eu gofidiau sy’n bygwth chwalu eu byd.

Part ofLlenyddiaeth GymraegNofelau

Y stori

Mae yna ddwy stori’n cyd-redeg ac yn plethu trwy’i gilydd:

  • stori Angharad ei hun
  • stori tad Angharad, Ifan Gwyn, sy’n gerddor

Rydyn ni'n dilyn y ddwy stori drwy gyfrwng atgofion Angharad fel oedolyn am ei phlentyndod a blynyddoedd ei harddegau.

Llinell amser o ddarluniau i arddangos manylion plot 'O Ran'.

Mae hanner cyntaf y llyfr yn cyflwyno atgofion plentyndod cynharaf Angharad, yn ar y cyfan, o’r adeg mae’n tua phedair oed hyd at ddiwedd ei chyfnod yn yr ysgol gynradd. Dyma rai o’r prif ddigwyddiadau:

  • prynu crwban (Myfanwy)
  • mynd i’r ysgol am y tro cyntaf
  • ei pharti pen-blwydd yn saith oed
  • mynd i ddosbarth y ‘plant mawr’
  • twyllo’r athrawes drwy wneud gwaith plant eraill drostyn nhw
  • cyfarfod Elena, sy’n cael gwersi canu gan ei thad
  • mynd i aros gyda Myng-gu yn Llanybydder
  • marwolaeth y crwban
  • mynd yn sâl yn y capel

Mae ail hanner y llyfr yn ymwneud â chyfnod Angharad yn yr ysgol uwchradd (ond gan gynnwys ambell atgof cynharach hefyd). Mae ei thad yn dod yn fwy enwog ond yr un pryd daw’n amlwg fod ganddo broblemau – mae’n alcoholig ac mae’n mynd i ddyled. Mae Angharad hefyd yn mynd trwy gyfnod anodd. Dyma’r digwyddiadau pwysicaf yn y rhan yma o’r llyfr:

  • Angharad, gyda’i thad, yn ymweld â bedd ei mam yn Llanybydder
  • marwolaeth Anti June a’i hangladd
  • Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 1978, lle mae Ifan Gwyn yn serennu
  • Ifan Gwyn yn derbyn llythyrau dienw cas ar ôl yr Eisteddfod
  • Angharad yn darganfod ei thad yn feddw yn y tŷ
  • y beilïaid yn dod i nôl eiddo Ifan Gwyn o’r tŷ