DilyniannauDefnyddio’r nfed term ar gyfer dilyniannau llinol
Gall dilyniannau fod yn llinol, yn gwadratig neu’n ymarferol ac wedi eu seilio ar fywyd bob dydd. Gallwn ni ganfod termau mewn dilyniannau yn gyflymach trwy ganfod rheolau cyffredinol.
Os ydyn ni’n gwybod beth yw’r \(n\)fed term mewn unrhyw ddilyniant, mae’n bosib i ni gyfrifo unrhyw rif yn y dilyniant hwnnw.
Enghraifft
Ysgrifenna bum term cyntaf y dilyniant \(3n + 4\).
Mae \(n\) yn cynrychioli’r safle yn y dilyniant. Y term cyntaf yn y dilyniant yw pan fo \(n = 1\), yr ail derm yn y dilyniant yw pan fo \(n = 2\), ac yn y blaen.
I ganfod y termau, dylet amnewid \(n\) yn lle rhif y safle:
Pum term cyntaf y dilyniant: \(3n + 4\) yw \(7, 10, 13, 16, 19, ...\)
Cyfrifo termau mewn dilyniant
Pan fo’r \(n\)fed term yn hysbys, gallwn ei ddefnyddio i gyfrifo termau penodol mewn dilyniant. Er enghraifft, gallwn gyfrifo’r 50fed term heb gyfrifo’r 49 term cyntaf, a fyddai’n cymryd llawer iawn o amser.
Question
Beth yw’r 100fed term yn y dilyniant \(5n - 3\)?
I ateb hyn, y safle yw 100, felly amnewidia 100 yn lle \(n\).
\(5n - 3 = 5 \times 100 - 3 = 500 - 3 = 497\)
497 yw’r 100fed term yn y dilyniant \(5n - 3\)
Question
A yw’r rhif 14 yn y dilyniant \(4n + 2\)?
Er mwyn cyfrifo a yw 14 yn y dilyniant hwn ai peidio, rho’r \(n\)fed term yn hafal i’r rhif a datrysa’r hafaliad.