Byd y ddramaCyd-destun Macbeth: cymdeithas, hanes a diwylliant

Mae modd i ti gynnig dehongliad sy’n aros yn agosach at gyd-destunau gwreiddiol y ddrama a gallu siarad â chynulleidfa fodern o hyd. I wneud hyn, mae angen i ti edrych yn ofalus ar gyd-destun cymdeithasol, hanesyddol a diwylliannol y cyfnod yr ysgrifennwyd y ddrama ynddo.

Drama am frenin yn yr Alban hynafol ydy Macbeth sy’n troi at ddrygioni i geisio sicrhau grym. Mae’n derbyn bod rhaid iddo gyflawni llofruddiaeth os ydy am gipio’r orsedd. Nid oedd y ffigur hanesyddol gwirioneddol hanner cynddrwg â Macbeth yn y ddrama ond roedd Shakespeare yn ceisio ennill ffafriaeth i’w gwmni theatr drwy blesio’r brenin newydd, Iago I. Llwyddodd i wneud hyn drwy gynnwys y themâu canlynol yn y ddrama:

• ei lleoliad yn yr Alban
• gwneud Macbeth yn ddrwg
• gwneud Banquo yn ddyn da gan fod Iago yn meddwl ei fod yn un o’i gyndadau
• defnyddio dewiniaeth yn y ddrama gan fod y Brenin wedi ysgrifennu llyfr ar y pwnc ac yn ei ystyried ei hun yn dipyn o arbenigwr

Roedd dewiniaeth yn rhywbeth oedd yn cael ei gymryd o ddifrif yn oes Shakespeare. Byddet ti ymhell ohoni pe baet ti’n beirniadu defnyddio dewiniaeth yn y ddrama fel rhywbeth dwl neu blentynnaidd. Efallai y byddai gen ti sylwadau am y ffordd y cafodd y pwnc ei gyflwyno, ond fyddai hi ddim yn deg beirniadu’r ffaith ei fod wedi ei gynnwys yn y ddrama.