Raashiyaatti dubartiin ollaasheen waldhabde waa'ee waraana Raashiyaa oduu sobaa babl'isuun eeramte hidhaa buute

Raashiyaa Seenti Peetatsbargii keessatti dubartiin rifeensa hojjattuu tokko waa'ee waraana biyyattii irratti oduu sobaa tamsaasuun himatamte hidhaan waggaa shaniifi baatii lamaa itti murtaa'e.

Aanaa Aleeksaandiroovaan ergaawwan farra waraanaa saddeet miidiyaa hawaasaa irratti maxxansuu haaluudhaan, dhimmichi waldhabdee ollaa ishee waliin lafarratti qabaniin kan wal qabte ta'uu cimsitee dubbatteetti.

Ollaan ishee BBC'tti akka himtetti, Aleeksaandiroovaan suuraa waraana Yukireen intala isheetiif erga ergitee booda abbaan alangaa himannaa dhiyeesse turte.

Humnoota hidhatan maqaa balleessuu fi itti yaadanii oduu sobaa waa'ee waraanaa tamsaasuun, Guraandhala bara 2022 weerara guutuu Yukireen erga raawwatame torban muraasaan booda irraa kaasee Raashiyaa keessatti yakka ta'eera.

Raashiyaan erga waraanni kun jalqabee kaasee, mormitoota irratti tarkaanfii cimsiteen mormitootaa fi qeeqxoota dhibbaan lakkaa'aman mana hidhaatti galchuun miidiyaalee walaba ta'an callisisaa jirti.

Dhimma adda ta'een ammoo Kibxata darbe irratti gaazexeessitoonni afur ''dhaabbata finxaaleeyyiif'' hojjechuun yakkamtoota ta'uunsaanii erga mirkanaa'ee booda waggaa shanii fi walakkaaf Moskootti hidhamaniiru.

Antoniinaa Faavorskaayaa, Kostaantin Gaabov, Sargeey Kaareliin fi Artyom Kiriger hundisaanii hojiisaanii gaazexeessummaa hojjechaa akka jiran cimsanii kan dubbatan yoo ta'u, manni murtichaa garuu hojii garee farra malaammaltummaa mormituu olaanaa Puutiin kan ta'e, kan Aleeksee Naavaalny hundeesse fayyadamu oomishuu isaanii argateera.

Naavaalny bara darbe adabbii mana hidhaa Arkitiki Sarkiil keessatti du'ee argame. Viidiyoon Favorskayaan guyyaa du'a Naavaalny falmisiisaatiin dura liinkii viidiyoo mana murtii irratti qabate yeroo dhumaaf lubbuun argamedha.

Faavorskaayaa dhaabbata walabaa Sota Vision jedhamu keessatti kan hojjetu yoo ta'u, dhumarratti Bitootessa bara 2024 bakka awwaalchi itti awwaalame keessatti osoo viidiyoo waraabaa jiruu ture kan to'annoo jala oole.

Seeronni Raashiyaan mormii irratti baafte namoota kutaa jireenyaa hundarraa iyyuu kiyyootti galcheera.

Balaaleeffannaan hidhaa kan itti murteessisu yoo ta'u, lammiileen Raashiyaas miiltoowwan isaanii fi namoota beekan irratti aanga'ootaaf eeruu kennu. Kunis, gocha bara Sooviyeet kan yeroo mucaan Paavlik Morozov jedhamu abbaa ofii gantummaadhaan akka leencaan nyaatamu taasisee kan yaadachiisudha.

Haadha ijoollee lamaa kan taate dubartiin ganna 47, Aanaa Aleeksaandiroovaan jalqaba Sadaasa bara 2023 maxxansa saddeet karaa akkaawuntii maqaansaa hin ibsamne lamaatiin marsariitii hawaasummaa Raashiyaa VKontakte irratti qooddeen to'annoo jala oolte.

Gulaalaa BBC Raashiyaa Istiiv Roosenbarg baatii Fulbaana darbe yeroo mana murtii dhaqeetti, abukaatoon Aleeksaandiroovaa dhimmichi waldhabdee naannoo idilee ta'een kan jalqabe ta'uusaa itti himame.

"Gamni tokko poolisii dhaqee eessayyuu hin geenye. Inni sunis kan jijjiirame himannaan 'oduu sobaa waa'ee waraanaa' jedhu yeroo mul'atu qofadha," jetti Anastasia Pilipenko.

Aanaa Aleeksaandiroovaan jalqaba irratti, bosona naannoo misoomsitoota ganda Korpikyulyaa, kibba Seent Piiteersbarg keessatti argamtu keessatti ciruu irratti ollaa ishee waliin wal deeggaraa akka turte ifa ta'eera.

Haata'u malee, dhuma irratti walitti aansuun wal dhabanii aariin isaanii dabalaa dhufe.

Aleeksaandiroovaan suuraa waraana kanarraa ollaa isheef erguu ishee haaltus, manni murtichaa adabbii waggoota sadan itti aananiif meeshaa dabalataa akka hin maxxansine ajaje.

Gama biraatiin ammoo, abukaatoon miseensa mana maree Moskoo kan seera "oduu sobaa" jedhuun ji'a Adoleessaa 2022 keessa hidhaa guutuu jalqabaa itti kennameef yakka kana irratti mana murtii heera mootummaa Raashiyaatti himaniiru.

Aleeksii Gorinoov jalqaba walgahii mana maree irratti weerara Raashiyaa qeequunsaa erga waraabamee booda hidhaa waggaa torba itti murtaa'e.

Yaada dorgommii osoo daa'imman Yukireen keessatti du'aa jiranuu dorgommii fakkii daa'immanii gaggeeffamu mormee ture.

Murtiin jalqabaa sun ammoo bara darbe waraana hospitaala mana hidhaa keessatti raawwatame qeequunsaatti himatame waggaa sadii dabalataan irratti dheereefame.

Abukaatonni Kaaterinaa Tertukhinaa fi Olgaa Podoplelova ibsa Kibxata kennaniin, keewwanni odeeffannoo sobaa ittisuuf kaayyeffate bara 2022 bahe, kaayyoo heera mootummaatiin seera qabeessa ta'e hin tajaajille jedhan.

"Sirna ummataa eeguu dahoo godhachuun ilaalcha farra waraanaa, qeeqa aanga'ootaa fi odeeffannoo dhugaa dabalatee odeeffannoo tamsaasuun, yoo ijannoo ofiisaa kan faallessu ta'e adabuuf kan ooludha," jechuun falman abukaatonni.