Янгиликлар. Бугуннинг саволи: Ҳамас шунчалик кучайдими ёки Исроил нега ғафлатда қолди? Isroil Hamas Dunyo Yangiliklar

Бугун кўпчиликни қизиқтираётган саволга жавоб.

Ҳамас қандай қилиб ҳеч кимнинг хаёлига келмаган тезкор ҳужумни амалга оширди?

Алоқадор мавзулар:

Аксар исроилликлар ҳужум бошланган вақтда уйқуда бўлган.

Шанба яҳудийларнинг шаббати ва муқаддас байрам куни эди. Яъни бу кунда оилалар вақтини уйда ёки синагогда ўтказади, дўстлар учрашади.

Аммо ўша куни саҳарлаб ракеталар товуши ҳужум бошланганига ишора берди. Бу ҳужум миқёси кенглиги ва яхши мувофиқлаштирилгани билан аввалгилардан фарқ қиларди.

Йиллар давомида Исроил ўзи ва Фаластиннинг кичик ҳудуди Ғазо анклави ўртасида чегарани мустаҳкамлаб келди. Аммо бир неча соат ичида бу чегара заиф экани маълум бўлди.

BBC News ҳарбийлар ва оддий фуқаролар ҳодиса жойида олган сурат ва видеотасвирларни таҳлил қилиб, Ҳамас Ғазодан туриб бундай мисли кўрилмаган ҳужумни қандай мувофиқлаштирганини ўрганди.

Ракеталар ҳужум бошланганига ишора берди.

Маҳаллий вақт билан 06:30 да ракеталар уча бошлаган.

Ғазони назорат қилувчи исломий жангари ташкилот бўлмиш Ҳамас бу тактикани тез-тез қўллаб келган. Ҳамас Британия доҳил дунёнинг кўплаб мамлакатларида террорчи гуруҳ сифатида белгиланган.

Ибтидоий даражадаги содда ракеталар Исроилнинг "Темир қубба" мудофаа тизимини ёриб ўтишга қийналади. Аммо уларнинг сони кўплиги айрим ҳолларда мудофаани ёриб ўтишга ёрдам бериши мумкин.

Ҳужум миқёси унга ойларча тайёргарлик кўрилгани, қурол-яроғ тўпланганини кўрсатади. Ҳамаснинг айтишича, биринчи босқичда 5000 ракета учирилган. Исроил эса бунинг ярми деяпти.

Ҳаво ҳужумидан огоҳлантирувчи сирена товушлари Ғазодан 60 км узоқликдаги Тель-Авивда ҳам янграган. Ракета тушган шаҳарлар устида тутун кўтарила бошлаган.

Ракеталар ёмғири давом этар экан, жангарилар Исроил чегарасини бузиб кира бошлаган.

Гарчи Исроил 2005 йили Ғазодан ўз ҳарбийлари ва фуқароларини олиб чиқиб кетган бўлса ҳам, унинг ҳаво ҳудуди, соҳиллари ва чегараларини назорат қилади.

Ғазонинг бутун периметри бўйлаб ҳарбий патруллик йўлга қўйилганидан ташқари айрим жойларда бетон деворлар, темир панжаралар ўрнатилган. Шунингдек, кузатув камералари ва сенсорлар тармоғи жойлаштирилган.

Аммо бир неча соат ичида тўсиқлар бузиб ўтилди.

Ҳамас қандай қилиб ёриб ўтди?

Ҳамаснинг баъзи жангарилари тўсиқни бутунлай четлаб ўтишга ҳаракат қилган, масалан, парапланда чегара оша (тасдиқланмаган тасвирларда камида етти кишининг Исроил ҳудудига учиб ўтаётгани кўрсатилган) ва қайиқларда.

Исроил мудофаа кучлари соҳилда Ҳамаснинг икки уринишини қайтарганини айтди.

Аммо бу ҳужумнинг ўзига хослиги шундаки, тўсиқларни кесиб ўтиш нуқталарига бир нечта марта мувофиқлаштирилган шаклда тўғридан-тўғри ҳужумлар қилинган.

Маҳаллий вақт билан соат 05:50да Ҳамаснинг қуролли қанотига алоқадор Telegram аккаунтда Ғазо назорат пунктларининг энг жанубида жойлашган Керем Шаломда олинган илк суратлар эълон қилинган.

Уларда жангарилар назорат-ўтказиш пунктини эгаллаб олгани ва ерда икки исроиллик аскар жасадлари кўрсатилган.

Яна бир расмда камида бешта мотоцикл тасвирланган, уларнинг ҳар бирида иккита қуролланган одам тиканли сим деворга очилган тешикдан ўтиб кетаётган эди.

Хавфсизлик заифроқ ҳудудда эса бульдозер тиканли сим тўсиқларни бузаётгани кўринган.

У ерда афтидан ўнлаб қуролсиз одамлар тўпланган ва баъзилари йиқилган тўсиқ орасидан югуриб ўтаётган эди.

Ғазо секторидаги энг узоқ шимолий чегара пункти, Керем Шаломдан тахминан 43,4 км узоқликдаги Эрезда Ҳамас яна бир ўтиш жойини бузган.

Буни кўрсатувчи кадрлар гуруҳнинг тарғибот каналларидан бирида жойлаштирилган. Бетон тўсиқ яқинида портлаш юз берган, бу ҳужум бошланиши учун сигнал бўлиб хизмат қилган, сўнг бир жангари қолганларига қўл силкитиб портлаш содир бўлган жойга ишора чорлагани кўринади.

Ўқ ўтказмас зирҳ кийган ва милтиқ кўтарган саккиз киши назорат-ўтказиш пункти томон югуриб, Исроил аскарларига қарата ўт очади.

Кейинчалик видеода исроиллик аскарлар жасадлари полда ётганини кўриш мумкин. Жангарилар эса хонама-хонага ўтиб, ҳудудни текширмоқда. Уларнинг ҳаракатларидан ҳужум махсус ташкил этилгани ва жангарилар эса ўқитилганини тахмин қилиш мумкин.

Ғазога еттита расмий ўтиш пункти мавжуд: олтитасини Исроил назорат қилади, бири Мисрга ўтадиган жой бўлиб Қоҳира томонидан назорат қилинади.

Аммо бир неча соат ичида Хамас Исроил ҳудудига кириш йўлларини топди.

Ҳужумлар Исроилга чуқур кириб борди

Ҳамас жангарилари Ғазо секторидан барча йўналишларда ҳужумга ўтган. Исроил расмийлари айтишича, улар 27 та турли жойга ҳужум қилган ва уларга учраганни ўлдириш буйруғи берилган.

Ҳамас энг кўпроқ масофага кириб борган жой Офаким шаҳри бўлиб, у Ғазодан 22,5 км шарқда жойлашган.

Сдеротда, Ғазодан 3 километр шарқда жойлашган шаҳар бўйлаб қуролланган шахслар пикап орқасида кетаётганини кўришган.

Ўнга яқин қуролланган жангари Эрез назорат пункти шимолидаги Ашкелоннинг бўш кўчалари бўйлаб кезиб юргани ҳам кўринган.

Шунга ўхшаш манзара Исроил жанубида ҳам такрорланган, ҳарбийлар тинч аҳолига ўз уйларида яширинишни буюрган.

Қуролланганлар Реим яқинида ўтаётган мусиқа фестивалига йиғилган ёшларни ўққа тута бошлаган.

Гувоҳлардан бири Би-би-сига қуролланганлар қандай қилиб нишонга олиш учун исроилликларни қидириб, ҳудудда уч соатча айланиб юрганини гапирди.

Аскарлар ва тинч аҳоли асирга олинган

Фестиваль ва бошқа жойлардан гаровга олинганлар Ғазога олиб кетилган. Исроил 100 киши - аскарлар ва тинч аҳоли ўғирлаб кетилганини айтмоқда.

Бери шаҳарчасида суратга олинган ва Би-би-си томонидан тасдиқланган кадрларда тўрт нафар тинч аҳолини қуролланган шахслар мажбурлаб олиб кетаётганини кўриш мумкин.

Интернетда оғир яраланган исроилликлар Ғазонинг гавжум кўчалари бўйлаб юргани акс этган бир қанча видеолар тарқалди.

Бошқа тасдиқланмаган ваҳшийликлар, жумладан, эълон қилиб бўлмайдиган даражадаги тасвирлар ҳам камерага тушиб қолган, жумладан, бир ҳайдовчини машинасидан тортиб чиқариб, ўша жойда бўғзига пичоқ тортиш, ҳалок бўлган тинч аҳоли ва аскарлар жасадларини таҳқирлашлар.

Ҳамас Исроил жамоаларига ҳужум қилишдан ташқари, иккита ҳарбий объектга ҳам ҳужум қилди: Зиким ва Реимдаги базалар.

Реим яқинида олинган кадрларда унинг оқибатлари акс этган. Базага элтадиган йўл бўйлаб бир нечта ёнган автомобиллар кўринади. Жанг пайтида қанча одам ҳалок бўлгани номаълум.

Ҳамас ижтимоий медиа каналлари ўлган исроиллик аскарларнинг фотосуратларини қайта-қайта чоп этди. BBC News бу тасвирларни текшириб, тасдиқламади.

Ракета ҳужуми бошланганидан бир неча соат ўтгач, юзлаб исроиллик ҳалок бўлди ва бу ҳеч ким ўйламаган тарзда содир бўлди.

Ёрдам жанубий минтақага бир неча соат ичида етиб кела бошлаган, бироқ Ҳамас бир муддат Ғазодан ташқари ҳудуднинг бир қисмини назорат қилди.

Кутилмаган ҳужумнинг тезлиги ва ҳалокатлилиги Исроилни ҳайратда қолдирган. Бу қандай содир бўлгани йиллар давомида текширилади.

Эрталаб Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху "Биз урушдамиз", деди.

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002