Мўғулистон: Бургут билан ов қилувчи қозоқ қизи

Бургут билан ов. Ушбу қадимий анъанани бугун қиз бола амалга оширмоқда. Ва дунёдаги бургут билан ов қилувчи ягона қизалоқ бўлса ажабмас. Ашол-Панни шикор устида суратга олган фотограф ва сайёҳатчи-ёзувчи Ашер Свиденский ажойиб манзараларга гувоҳ бўлган.

Бургут билан ов. Ушбу қадимий анъанани бугун қиз бола амалга оширмоқда. Ва дунёдаги бургут билан ов қилувчи ягона қизалоқ бўлса ажабмас. Ашол-Панни шикор устида суратга олган фотограф ва сайёҳатчи-ёзувчи Ашер Свиденский ажойиб манзараларга гувоҳ бўлганини айтади.
Сурат тагсўзи, Бургут билан ов. Ушбу қадимий анъанани бугун қиз бола амалга оширмоқда. Ва дунёдаги бургут билан ов қилувчи ягона қизалоқ бўлса ажабмас. Ашол-Панни шикор устида суратга олган фотограф ва сайёҳатчи-ёзувчи Ашер Свиденский ажойиб манзараларга гувоҳ бўлганини айтади.
Ашер Свиденскийга кўра, аксар ўғил болалар олтин тусли бургутлардан бироз чўчишади. Мўғулистон ғарбида яшовчи қозоқ болалар ушбу улкан қушлар билан тулки ва қуён овлашни 13 ёшларидан ўргана бошлайдилар. Бургутлар уларнинг ҳали кучга тўлмаган қўлларига қўнишга кўникишади. Свиденский ана шу шикор сирларини ўрганаётган 5 нафар бола билан бирга Ашол-Панни ҳам суратга олган. "Уни бургут билан кўриш ажойиб эди", дея эслайди Ашер Свиденский. "У қўлидаги баҳайбат қуши билан анчайин хотиржам ва эркин ҳаракат қиларди".
Сурат тагсўзи, Ашер Свиденскийга кўра, аксар ўғил болалар олтин тусли бургутлардан бироз чўчишади. Мўғулистон ғарбида яшовчи қозоқ болалар ушбу улкан қушлар билан тулки ва қуён овлашни 13 ёшларидан ўргана бошлайдилар. Бургутлар уларнинг ҳали кучга тўлмаган қўлларига қўнишга кўникишади. Свиденский ана шу шикор сирларини ўрганаётган 5 нафар бола билан бирга Ашол-Панни ҳам суратга олган. "Уни бургут билан кўриш ажойиб эди", дея эслайди Ашер Свиденский. "У қўлидаги баҳайбат қуши билан анчайин хотиржам ва эркин ҳаракат қиларди".
Мўғулистон ғарбидаги Олтой тоғ тизмаларида яшовчи қозоқлар олтин тусли бургутлар билан ов қилувчи ягона одамлардир. У ерда 400га яқин киши лочин ўргатади. 13 ёшли Ашол-Пан машҳур овчининг қизи ва у бу шикор турини ўрганаётган мамлакатдаги ягона қиз бола бўлса ажабмас.
Сурат тагсўзи, Мўғулистон ғарбидаги Олтой тоғ тизмаларида яшовчи қозоқлар олтин тусли бургутлар билан ов қилувчи ягона одамлардир. У ерда 400га яқин киши лочин ўргатади. 13 ёшли Ашол-Пан машҳур овчининг қизи ва у бу шикор турини ўрганаётган мамлакатдаги ягона қиз бола бўлса ажабмас.
Улар қишда, ҳарорат -40 даражага тушиб кетган пайти овга чиқишади. Ов от устида қор босган тоғлар ва ё чўққилар оша бир неча кунлик машаққатли сафар билан бошланади. Овчилар одатда гуруҳ-гуруҳ бўлиб ишлайдилар. Тулки кўриниши билан отлиқлар унга ҳамла қилишади ва бургут қўйиб юборилади. Биринчи бургут тулкини ўлдиришни уддалай олмаса, ўлжага кейинги қуш йўлланади. Бургутлар билан ов қилиш, Свиденскийга кўра, бўйсунмас қушни тизгинлай билиш маҳоратига боғлиқ. "Сиз бургутни ростмана назорат қила олмайсиз. Сиз бунга уринишингиз ва жониворни овлашга ундашингиз мумкин ва алал-оқибат бу қушнинг табиати билан боғлиқ ҳолат. Бургут нимага қилади? У бу ишни уддалай оладими? Кейин бу улкан қушни ортга қандай қайтарасиз?"
Сурат тагсўзи, Улар қишда, ҳарорат -40 даражага тушиб кетган пайти овга чиқишади. Ов от устида қор босган тоғлар ва ё чўққилар оша бир неча кунлик машаққатли сафар билан бошланади. Овчилар одатда гуруҳ-гуруҳ бўлиб ишлайдилар. Тулки кўриниши билан отлиқлар унга ҳамла қилишади ва бургут қўйиб юборилади. Биринчи бургут тулкини ўлдиришни уддалай олмаса, ўлжага кейинги қуш йўлланади. Бургутлар билан ов қилиш, Свиденскийга кўра, бўйсунмас қушни тизгинлай билиш маҳоратига боғлиқ. "Сиз бургутни ростмана назорат қила олмайсиз. Сиз бунга уринишингиз ва жониворни овлашга ундашингиз мумкин ва алал-оқибат бу қушнинг табиати билан боғлиқ ҳолат. Бургут нимага қилади? У бу ишни уддалай оладими? Кейин бу улкан қушни ортга қандай қайтарасиз?"
Бургутлар тутқунликда кўпайишмайди. Улар полопонлигидан боқиб олинади. Урғочи бургутлар каттароқ бўлганларидан кейин танланади. Вояга етганларининг оғирлиги 7 килограмм, қанотларининг кенглиги эса, 230 сантиметр бўлади. Овчи ўзининг йиллар хизмат қилган ва пишиб етилган бургутини сўнгги бор қўйиб юборади. Тоғда унга видолашув совғаси сифатида сўйилган қўй гўштини қолдиради. "Шу йўсин қозоқ овчилар бургутларини табиат қўйнига қайтаришади ва кўпайиш имконини беришади", дейди Свиденский.
Сурат тагсўзи, Бургутлар тутқунликда кўпайишмайди. Улар полопонлигидан боқиб олинади. Урғочи бургутлар каттароқ бўлганларидан кейин танланади. Вояга етганларининг оғирлиги 7 килограмм, қанотларининг кенглиги эса, 230 сантиметр бўлади. Овчи ўзининг йиллар хизмат қилган ва пишиб етилган бургутини сўнгги бор қўйиб юборади. Тоғда унга видолашув совғаси сифатида сўйилган қўй гўштини қолдиради. "Шу йўсин қозоқ овчилар бургутларини табиат қўйнига қайтаришади ва кўпайиш имконини беришади", дейди Свиденский.
У Ашол-Панни доим жилмайиб турувчи, ширингина ва уятчан қизалоқ сифатида таърифлайди.
Сурат тагсўзи, У Ашол-Панни доим жилмайиб турувчи, ширингина ва уятчан қизалоқ сифатида таърифлайди.
Сураткаш қарийб 2000 йилдан бери эркак кишиники саналган ишни қилаётган қизалоқни мактабида ҳам суратга олган.
Сурат тагсўзи, Сураткаш қарийб 2000 йилдан бери эркак кишиники саналган ишни қилаётган қизалоқни мактабида ҳам суратга олган.
Свиденский қўл компютеридаги суратларни Ашол-Паннинг оила аъзоларига кўрсатади.
Сурат тагсўзи, Свиденский қўл компютеридаги суратларни Ашол-Паннинг оила аъзоларига кўрсатади.
"Мўғулистонда авлодлар оша яшаб келган ҳар бир анъана тақдири бугун ёшларнинг қўлида", дейди Свиденский. "Ҳамма нарса ўзгаради ва ўзгача тус олади ва эҳтимоллар ажабланарлидир".
Сурат тагсўзи, "Мўғулистонда авлодлар оша яшаб келган ҳар бир анъана тақдири бугун ёшларнинг қўлида", дейди Свиденский. "Ҳамма нарса ўзгаради ва ўзгача тус олади ва эҳтимоллар ажабланарлидир".