แคว้นคาตาลูญญา จะมี 'ผู้นำโฮโลแกรม'?

นับเป็นเวลา 83 วัน ที่อาคารรัฐสภาแคว้นคาตาลูญญาตั้งอยู่โดยไร้เงาของสมาชิก มีแต่เจ้าหน้าที่ทำความสะอาดที่คอยเข้าไปปัดหยากไย่อยู่เป็นประจำ เป็นบรรยากาศที่เงียบงัน ต่างจากเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ที่ห้องประชุมกึกก้องไปด้วยเสียงเพลงแห่งการฉลองของกลุ่มสนับสนุนการแยกตัวจากสเปน ซึ่งคณะรัฐมนตรีร่วมกันขับร้องเพื่อประกาศชัยชนะ หลังจากประกาศแยกตัวเป็นเอกราชจากสเปนทั้งที่รัฐบาลกลางระบุว่าผิดกฎหมาย

นับจากนั้น เก้าอี้กำมะหยี่สีแดงจะถูกใช้ก็ต่อเมื่อมีนักเรียนเข้ามาทัศนศึกษา เพื่อเรียนรู้ประวัติศาสตร์และความวุ่นวายทางการเมืองในปัจจุบัน จนกระทั่งเมื่อวันพุธที่ผ่านมา เหล่าส.ส.แคว้นคาตาลูญญา ได้กลับเข้าสู่ที่ประชุมอีกครั้ง หลังการเลือกตั้งก่อนวาระซึ่งรัฐบาลสเปนจัดขึ้นเมื่อเดือนธันวาคมปีที่แล้ว

ขณะนี้ 3 พรรคการเมืองที่สนับสนุนการแยกตัวของแคว้นคาตาลูญญา จะได้เข้ามาทำหน้าที่อีกครั้ง โดยมี 70 ที่นั่งจากทั้งหมด 135 ที่นั้ง ทั้งนี้ ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการจัดตั้งรัฐบาลผสมด้วย

สองสิ่งที่จะต้องเกิดขึ้นจากนี้ คือการเลือกสมาชิกคณะกรรมการรัฐสภา ซึ่งน่าจะประกอบด้วยนักการเมืองที่สนับสนุนการแยกตัวเป็นส่วนใหญ่ และคณะกรรมการชุดนี้ จะทำหน้าที่เสนอชื่อผู้นำแคว้นคนต่อไป ทว่า ปมปัญหาที่ยังไม่คลี่คลาย คือการที่คณะกรรมการชุดดังกล่าว มีแนวโน้มจะเสนอชื่อของนายคาร์เลส ปุดจ์เดมองต์ อีกครั้ง แม้ว่าเขาจะอยู่ระหว่างลี้ภัยในประเทศเบลเยี่ยม ห่างออกไปถึง 1,290 กิโลเมตร

นายปุดจ์เดมองต์ ปฏิเสธที่จะเดินทางกลับคาตาลูญญา เนื่องจากเสี่ยงจะถูกควบคุมตัวในข้อหาปลุกระดมมวลชนและข้อหากบฏ ซึ่งมีอาจมีโทษจำคุกถึง 30 ปี

คำถามที่ตามมาก็คือ นักการเมืองที่สนับสนุนการแยกตัวทั้งแปดคน ที่ยังถูกจำคุก หรือกำลังลี้ภัยในต่างแดน จะลงคะแนนได้อย่างไร หรือจะทำงานในรัฐสภาอย่างไร ในขณะที่ไม่สามารถไปปรากฎตัวได้

ทีมงานของนายปุดจ์เดมองต์เชื่อว่า เขาจะสามารถทำหน้าที่ผู้นำแคว้นในขณะอยู่ต่างแดนได้ ผ่านสไกป์ เฟซบุ๊ก และช่องทางสื่อสังคมออนไลน์อื่น ๆ แม้ว่านั่นจะทำให้สื่อสเปนตั้งฉายาให้เขาว่า "ผู้นำโฮโลแกรม" ก็ตาม

นายโจอัน มาเรีย ปีเก โฆษกของนายปุดจ์เดมองต์ กล่าวที่เมืองบาร์เซโลนาว่า มีความเป็นไปได้ที่นายปุดจ์เดมองต์จะเป็นผู้นำพลัดถิ่น และยกตัวอย่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ที่ใช้ทวิตเตอร์เป็นเครื่องมือหลักในการสื่อสาร

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีมาริอาโน ราฮอย ของสเปนกล่าวเตือนในสัปดาห์นี้ว่า ความพยายามตั้งนายปุดจ์เดมองต์ จะทำให้รัฐบาลสเปนต้องบังคับใช้กฎหมายภายใต้สถานการณ์ฉุกเฉินต่อไป

สภาที่ปรึกษาด้านกฎหมายของคาตาลูญญาระบุว่า กฎหมายและรัฐธรรมนูญสเปนไม่รับรองการมีผู้นำแคว้นที่ลี้ภัยอยู่ต่างแดน แต่นาย โจอัน มาเรีย ปีเก ปฏิเสธข้ออ้างดังกล่าว และระบุว่านายกรัฐมนตรีราฮอย ไม่มีสิทธิ์กีดกันไม่ให้นายปุดจ์เดมองต์ขึ้นเป็นผู้นำ

นายราโมน การ์เซีย โฆษกพรรคป๊อปปูลาร์ ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลสเปน กล่าวว่าสถานการณ์ได้เปลี่ยน "จากวิกฤตการประกาศเอกราช เป็นละครตลกทางการเมือง" โดยรัฐบาลสเปนเชื่อว่า การกลับสู่เวทีการเมืองของนายปุดจ์เดมองต์ ต้องขึ้นอยู่กับคำตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญสเปน และมีโอกาสสูงที่การลงคะแนนเลือกเขาจะถูกระงับ เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ทางกฎหมาย เกี่ยวกับการมีผู้นำที่ลี้ภัยอยู่ต่างแดน

คณะกรรมการซึ่งประกอบด้วย ส.ส. 7 คน ซึ่งเริ่มการหารือเมื่อวานนี้ จะมีเวลาอีกสองสัปดาห์ เพื่อเสนอชื่อผู้นำคาตาลูญญา ส่วนสถานการณ์ทั่วไป ขณะนี้ยังดูสงบ ต่างจากเสียงความไม่พอใจ และการประท้วงในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา