สองผู้คิดค้นวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ คว้ารางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ 2023

ศาสตราจารย์ ดร.กอตอลิน กอริโก (Katalin Koriko) ชาวฮังการี รองประธานอาวุโส บริษัทไบโอเอ็นเทค อาร์เอ็นเอ ฟาร์มาซูติคอล และศาสตราจารย์ นพ. ดรู ไวส์แมน (Drew Weissman) ชาวอเมริกันจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียของสหรัฐฯ ผู้ร่วมกันคิดค้นและพัฒนาวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ (mRNA) คว้ารางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ประจำปี 2023 ไปครอง

คณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาดังกล่าวแถลงว่า การค้นพบและดัดแปลงโครงสร้างโมเลกุล หรือนิวคลีโอไซด์บางส่วนของเมสเซนเจอร์อาร์เอ็นเอ (mRNA) โดยใช้สารซูโดยูริดีน (pseudouridine) ที่เป็นองค์ประกอบของสารพันธุกรรมอาร์เอ็นเอที่พบในธรรมชาติ ทำให้ร่างกายของมนุษย์แทบไม่เกิดปฏิกิริยาต่อต้านสาย mRNA ที่ฉีดเข้าไปเพื่อป้องกันหรือรักษาโรคเลย ทำให้เทคนิคนี้กลายมาเป็นพื้นฐานของการผลิตวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ที่มีประสิทธิภาพในที่สุด

“ผลงานการคิดค้นและพัฒนาวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอของทั้งสอง ได้ช่วยรักษาชีวิตของผู้คนทั่วโลกนับล้าน ท่ามกลางวิกฤตการระบาดใหญ่ของโรคโควิด-19 จนสังคมโลกสามารถเปิดประตูกลับสู่การดำเนินชีวิตตามปกติได้อีกครั้ง และในปัจจุบันวัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอยังถูกพัฒนาต่อไป เพื่อใช้ป้องกันและรักษาโรคอื่น ๆ เช่นโรคมะเร็งอีกด้วย” ผู้แทนจากคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์กล่าว

เมื่อปีพ.ศ. 2564 ศ.ดร.กอริโก และศ.นพ.ไวส์แมน เคยคว้ารางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลในสาขาการแพทย์มาแล้ว โดยเข้ารับพระราชทานรางวัลนี้จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ในส่วนของการพัฒนาสาย mRNA ที่มีความทนทานไม่แตกสลายง่าย และไม่กระตุ้นภูมิคุ้มกันจนเกิดการต่อต้านเมื่อถูกนำเข้าสู่ร่างกายของมนุษย์นั้น มีนักวิทยาศาสตร์จำนวนหนึ่งพยายามค้นหาเทคนิควิธีที่ใช้ได้ผลอยู่นานหลายสิบปี แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจาก mRNA เป็นโมเลกุลประจุลบที่มีโครงสร้างเปิดโล่งต่อการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมได้ ต่างจากโครงสร้างของดีเอ็นเอที่เป็นเกลียวปิดซึ่งแข็งแรงกว่า

จนกระทั่งถึงช่วงทศวรรษ 1990 ศ.ดร. กอริโก ซึ่งกำลังประสบปัญหาเรื่องขาดแคลนเงินทุนสนับสนุนการวิจัย จนต้องสูญเสียตำแหน่งงานในห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ได้มาพบกับ ศ.นพ.ไวส์แมน และได้เข้าร่วมทีมวิจัยของคณะแพทยศาสตร์ เพื่อคิดค้นวัคซีน mRNA ที่ป้องกันเชื้อเอชไอวี ซึ่งต่อมาเป็นพื้นฐานนำไปสู่การผลิตวัคซีนโควิดที่สร้างภูมิคุ้มกันเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ได้ในระดับสูง

นักวิจัยทั้งสองจะได้รับเงินรางวัลร่วมกันทั้งหมด 10 ล้านโครนสวีเดน ส่วนพิธีมอบรางวัลโนเบลอย่างเป็นทางการจะจัดขึ้นที่กรุงสตอล์กโฮล์มในเดือนธันวาคมนี้