จับตาเลือกตั้งปากีสถาน ขณะที่สองอดีตผู้นำ "อิมราน ข่าน" และ "นาวาซ ชารีฟ" ต่างอ้างชัยชนะ

นายอิมราน ข่าน อดีตนายกรัฐมนตรีปากีสถานที่ยังถูกคุมขังอ้างชัยชนะการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา พร้อมกับเรียกร้องให้ผู้สนับสนุนของเขาออกมาร่วมกันเฉลิมฉลอง

ขณะเดียวกัน ในผลการเลือกตั้งที่มีผู้ชนะการเลือกตั้งส่วนใหญ่ได้รับการประกาศรายชื่อแล้ว พบว่ามีผู้สมัครอิสระหลายคนที่มีสายสัมพันธ์กับเขาได้รับที่นั่งในสภามากสุดในขณะนี้

แต่นายนาวาซ ชารีฟ อดีตนายกรัฐมนตรีอีกคนหนึ่งของปากีสถาน บอกว่า พรรคของเขากำลังกลายเป็นพรรคที่ใหญ่ที่สุด พร้อมกับเรียกร้องให้คนอื่น ๆ เข้ามาเป็นแนวร่วม

ขณะนี้ โดยภาพรวมยังไม่มีพรรคใดได้เสียงข้างมาก และยังไม่มีการประกาศผลสรุปการเลือกตั้ง

นายอิมราน ข่าน โพสต์วิดีโอที่มีข้อความอันแข็งกร้าวซึ่งสร้างโดยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอลงบนเอ็กซ์ (ทวิตเตอร์เดิม) โดยเขาอ้างว่าพรรคพีทีไอ (Pakistan Tehreek-e-Insaf หรือ PTI) ของเขาได้รับ “ชัยชนะอย่างถล่มทลาย” แม้ว่าเขาเคยกล่าวว่ามีมาตรการกวาดล้างพรรคของเขาก็ตาม

ปัจจุบัน นายอิมราน ข่าน ถูกควบคุมตัวอยู่ในเรือนจำ จากหลายคดีที่เขาเชื่อว่า มีแรงจูงใจทางการเมืองอยู่เบื้องหลัง

ความสำเร็จของผู้สมัครจากพรรคพีทีไอเป็นเรื่องเหนือความคาดหมาย เนื่องจากผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่เห็นตรงกันว่านายชารีฟคือ ผู้ที่มีโอกาสชนะการเลือกตั้งมากที่สุด โดยเชื่อว่าเขาได้รับการสนับสนุนจากกองทัพที่ทรงอิทธิพลของประเทศ

แต่ในทางเทคนิคแล้วพรรคพีเอ็มแอล-เอ็น (Pakistan Muslim League-Nawaz หรือ PML-N) ของนายชารีฟ ยังคงมีสถานะเป็นพรรคการเมืองอย่างเป็นทางการและมีขนาดใหญ่ที่สุด เพราะพรรคพีทีไอไม่ได้รับการยอมรับว่า เป็นพรรคการเมืองหลังจากถูกสั่งห้ามลงสมัครรับเลือกตั้ง

ด้วยเหตุนี้ การซื้อขายตัวนักการเมืองอย่างจริงจังจึงเริ่มต้นขึ้น ซึ่งหมายความว่าอาจต้องใช้เวลาอีกสักพัก จนกว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะสามารถอ้างสิทธิชัยชนะในการเลือกตั้งครั้งนี้

ปากีสถานกำหนดว่าให้ผู้สมัครอิสระทั้งหมดต้องเข้าร่วมพรรคการเมืองภายใน 3 วัน นับตั้งแต่วันที่มีการประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ หรือไม่ก็ต้องดำรงตำแหน่งเป็น สส. อิสระ ต่อไป

นายชารีฟยอมรับระหว่างการกล่าวปราศรัยต่อหน้าผู้สนับสนุนนอกสำนักงานใหญ่ในเมืองละฮอร์เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาว่า เขายังไม่มีตัวเลขเพื่อจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียว แต่ได้เรียกร้องให้ผู้สมัครคนอื่น ๆ เข้าร่วมกับเขา โดยระบุว่า เขาสามารถนำพาประเทศออกจากช่วงเวลาอันยากลำบากนี้ได้

ด้านนายซูลิฟการ์ บุคอรี อดีตผู้ช่วยพิเศษของนายข่าน ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีทางรายงานนิวส์ไนท์เมื่อวันศุกร์ว่า “จากการที่รู้จักนายอิมราน ข่าน และทราบว่าพรรคพีทีไอของเรามีจริยธรรมการเมืองเช่นไร ผมไม่คิดว่าเราจะสร้างแนวร่วมใด ๆ เพื่อจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคการเมืองหลัก ๆ ได้”

“อย่างไรก็ตาม เราจะจัดตั้งรัฐบาลผสม...เพื่ออยู่ในรัฐสภา โดยไม่ใช่ในนามอิสระ แต่ภายใต้ชื่อเดียวกัน เพียงพรรคเดียว”

เมื่อสอบถามว่านายข่านจะได้รับการปล่อยตัวหรือไม่ ทางนายบุคอรีกล่าวว่า “ผมคิดว่านาทีที่เข้าสู่ศาลสูงหรือศาลสูงสุด เรามั่นใจมากว่าเขาจะได้รับการปล่อยตัว และจะพ้นจากข้อกล่าวหาจำนวนมากอย่างชอบธรรมตามขั้นตอนทางกฎหมาย แม้ว่าอาจไม่พ้นจากทุกข้อหาก็ตาม”

สำหรับพรรคการเมืองที่ได้รับคะแนนเสียงเป็นอันดับสาม ดูเหมือนว่าจะเป็นพรรคประชาชนปากีสถานซึ่งนำโดยนายบิลาวัล บุตโต ลูกชายของนายเบนาซีร์ บุตโต อดีตนายกรัฐมนตรีที่ถูกลอบสังหารในปี 2007

ด้านสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกาออกมาแสดงความกังวลต่อกรณีการจำกัดเสรีภาพการเลือกตั้งในระหว่างการลงคะแนน

นายเดวิด คาเมรอน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของสหราชอาณาจักร กล่าวว่า สหราชอาณาจักรเรียกร้องให้ทางการปากีสถาน “รักษาสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน รวมถึงการเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ อย่างเสรี และมีหลักนิติธรรม”

ในแถลงการณ์ดังกล่าวเขายังระบุด้วยว่า “เสียใจที่ไม่ใช่ทุกพรรคการเมืองที่ได้รับอนุญาตให้ลงแข่งขันการเลือกตั้ง”

ในขณะเดียวกัน นายแมทธิว มิลเลอร์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐฯ ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ว่า “มีการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก การรวมกลุ่ม และการชุมนุมอย่างสันติเกินควร” ระหว่างการเลือกตั้งของปากีสถาน

“เขายังอ้างว่า “มีการโจมตีคนทำงานสื่อ” และ “มีการจำกัดการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและการบริการทางโทรคมนาคม” ด้วยข้อกังวลเกี่ยวกับ “การกล่าวหาว่า มีการแทรกแซงการเลือกตั้ง”

นักวิเคราะห์หลายคนกล่าวว่า นี่คือการเลือกตั้งที่มีความน่าเชื่อถือน้อยที่สุดของปากีสถาน

ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งในเมืองละฮอร์บอกกับบีบีซีว่า อินเทอร์เน็ตดับสนิทในวันลงคะแนน ทำให้เขาไม่สามารถจองแท็กซี่เพื่อเดินทางไปคูหาได้ ขณะที่คนอื่น ๆ บอกว่า พวกเขาไม่สามารถติดต่อประสานงานกับครอบครัวได้ว่าจะไปหน่วยเลือกตั้งด้วยกันเมื่อใด

โฆษกกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า มีความจำเป็นต้องระงับการให้บริการอินเทอร์เน็ตด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง

แรงหนุนจากกองทัพคือ สิ่งสำคัญต่อการประสบความสำเร็จทางการเมืองในปากีสถาน และนักวิเคราะห์หลายคนเชื่อว่านายชารีฟและพรรคของเขาได้รับการสนับสนุนจากกองทัพอยู่ในขณะนี้ ถึงแม้เคยมีจุดยืนที่แตกต่างกันในอดีตก็ตาม

ผศ.ดร.มายา ทิวดอร์ จากสถาบันการบริหารรัฐกิจบลาวัทนิคแห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด กล่าวว่า การขึ้นนำของนายข่านจากพรรคพีทีไอเป็นเรื่องที่ “น่าตกใจ” หากดูจากบริบทของประเทศปากีสถานในอดีต

“นี่จะเป็นชัยชนะครั้งหนึ่งอันน่าจับตา เมื่อพิจารณาจากประวัติศาสตร์ของปากีสถานแล้วจะพบว่าในทุก ๆ การเลือกตั้ง ผู้สมัครที่กองทัพต้องการ จะเป็นผู้ได้รับชัยชนะ” ผศ.ดร.ทิวดอร์ อธิบาย

การเลือกตั้งครั้งนี้มีผู้ลงทะเบียนเพื่อที่จะลงคะแนนเสียงเลือกตั้งมากถึง 128 ล้านคน เกือบครึ่งเป็นผู้มีอายุต่ำกว่า 35 ปี โดยมีผู้สมัครมากกว่า 5,000 คน ซึ่งในจำนวนนี้เป็นผู้หญิง 313 คน เพื่อลงชิงชัยตำแหน่งในรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจำนวน 226 ที่นั่ง จากทั้งหมด 336 ที่นั่ง

นางมาลีฮา โลดี อดีตเอคอัครราชทูตปากีสถานประจำสหรัฐฯ บอกว่า ปากีสถาน “ต้องการเสถียรภาพทางการเมืองเป็นอย่างยิ่ง” เพื่อจัดการกับสิ่งที่เธออธิบายว่าเป็น “วิกฤตทางเศรษฐกิจที่เลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์” นางโลดียังกล่าวด้วยความหวังว่า ตัวเลขผู้มีสิทธิเลือกตั้งของปากีสถานสะท้อนถึง “ความเชื่อมั่นในกระบวนการประชาธิปไตย”