วิลเลียม ไล จากพรรค DPP ชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีไต้หวัน

วิลเลียม ไล ชิง-เต๋อ ผู้ชิงตำแหน่งประธานาธิบดีไต้หวัน จากพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) เตรียมก้าวขึ้นเป็นประธานาธิบดีคนต่อไป หลังจากผลนับคะแนนเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการชี้ว่าเขาได้คะแนนเสียงแตะ 5 ล้านเสียง ทิ้งห่างคู่แข่งจากอีกสองพรรค ขณะที่ผู้สมัครจากพรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) และพรรคประชาชนไต้หวัน (TPP) ประกาศยอมรับความพ่ายแพ้

ผลนับคะแนนเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการจากคณะกรรมการการเลือกตั้งไต้หวัน ชี้ว่าการนับคะแนนเสร็จสิ้นไปแล้วกว่า 90% ทั่วประเทศ

สื่อท้องถิ่นในไต้หวัน รายงานว่า วิลเลียม ไล ชิง-เต๋อ เป็นผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีไต้หวันคนแรกในประวัติศาสตร์ ที่ได้รับคะแนนเสียงถึง 5 ล้านเสียง

โหว โหย่วอี๋ แคนดิเดตประธานาธิบดีจากพรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) ประกาศยอมรับความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งและขอบคุณผู้สนับสนุน พร้อมแสดงความยินดีกับวิลเลียม ไล โดยยืนยันว่าทุกพรรคต้องร่วมมือกันเพื่อให้ไต้หวันเป็นหนึ่งเดียว

"ผมหวังว่าทุกพรรคการเมืองจะร่วมกันเผชิญความท้าทายของไต้หวัน เราต้องการไต้หวันที่เป็นหนึ่งเดียว"

ผู้สื่อข่าวบีบีซีรายงานบรรยากาศจากสำนักงานใหญ่พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) ในกรุงไทเปว่า ผู้สนับสนุนต่างโห่ร้องแสดงความยินดีเมื่อได้ฟังรายงานข่าวว่า ผลการนับคะแนนพรรคดีพีพี ได้คะแนนเสียงเกินกว่า 5 ล้านเสียง ซึ่งเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นก่อนที่ผู้สมัครจากพรรคก๊กมินตั๋งจะประกาศความพ่ายแพ้

"สิ่งที่จะบอกไปยังจีน คือ เราจะเลือกผู้นำของเราเอง และเราจะไม่ยอมพ่ายแพ้ต่อการข่มขู่ของจีน" ผู้สนับสนุนพรรคดีพีพี ให้สัมภาษณ์กับบีบีซี

ด้านผู้นำนานาประเทศแสดงความยินดีกับผู้นำคนใหม่ของไต้หวัน และคาดหวังให้จีนและไต้หวันจะพยายามเพื่อแก้ไขความแตกต่างอย่างสันติ

การเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่และสมาชิกสภานิติบัญญัติจำนวน 113 คน วันที่ 13 ม.ค. ถูกมองว่าอาจเป็นการเปลี่ยนทิศทางความสัมพันธ์ของไต้หวันและจีนแผ่นดินใหญ่ในอนาคต โดยมีชาวไต้หวันผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งสิ้นราว 19.5 ล้านคน

วิลเลียม ไล ชิง-เต๋อ เดินทางมาที่ศูนย์รณรงค์เลือกตั้งที่สำนักงานใหญ่ของพรรคดีพีพีในกรุงไทเป และแถลงข่าวหลังรู้ผลเลือกตั้ง เขาแสดงความขอบคุณต่อชาวไต้หวันที่ร่วมกันเขียนบทใหม่ของประชาธิปไตยให้เกิดขึ้น

"เราได้แสดงให้โลกเห็นว่า เรายึดมั่นประชาธิปไตยของเรามากเพียงใด" เขากล่าว "ไต้หวันได้กำชัยชนะสำหรับประชาคมในโลกประชาธิปไตย"

ว่าที่ประธานาธิบดีคนใหม่ของไต้หวัน กล่าวต่อไปว่า ชาวไต้หวันประสบความสำเร็จในการต้านทานความพยายามจากภายนอกที่ต้องการส่งอิทธิพลต่อการเลือกตั้ง

"เราเชื่อว่า มีแต่เพียงชาวไต้หวันเท่านั้นที่มีสิทธิเลือกประธานาธิบดีของตัวเองได้" และกล่าวด้วยว่า "ข้อเท็จจริงจากการที่พรรคดีพีพีได้คะแนนเสียงมากที่สุดได้แสดงให้เห็นว่า ไต้หวันจะเดินในหนทางที่ถูกต้องต่อไป"

ในตอนหนึ่งของการแถลงข่าว วิลเลียม ไล ชิง-เต๋อ ได้กล่าวถึงจีนด้วยว่าเขา "มุ่งมั่นที่จะปกป้องไต้หวันจากภัยคุกคามและการข่มขู่อย่างต่อเนื่องจากจีน" และภายใต้การบริหารของเขาจะยังคงรักษาสถานะของช่องแคบทางทะเลระหว่างจีนและไต้หวันเอาไว้คงเดิม

เขาระบุด้วยว่า การรักษาสันติภาพและความมั่นคงในพื้นที่ช่องแคบไต้หวันเป็นความรับผิดชอบที่สำคัญ พร้อมบอกว่า รัฐบาลชุดนี้ จะ "ใช้การสนทนาแทนการเผชิญหน้า" ในการพูดคุยกับจีน

ก่อนหน้านี้ จีนได้ออกมาเตือนไม่ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนให้กับไล และยังมองว่าเขาคือ "ตัวก่อปัญหา" ในสายตาของจีนด้วย

การเลือกตั้งครั้งนี้เกิดขึ้นในห้วงเวลาที่ความตึงเครียดระหว่างจีนและสหรัฐฯ พุ่งสูง โดยเป็นการแข่งขันระหว่าง 3 พรรคการเมืองใหญ่ ได้แก่ พรรคก๊กมินตั๋ง (KMT), พรรคประชาชนไต้หวัน (TPP) และพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) พรรครัฐบาลเดิมที่หวังจะชนะการเลือกตั้งเข้าไปจัดตั้งรัฐบาลเป็นสมัยที่ 3 ซึ่งมักมีการปะทะกับรัฐบาลจีนมาโดยตลอดในเรื่องการปกป้องอธิปไตยของไต้หวัน

ไต้หวันเป็นเขตแดนที่ปกครองตนเองด้วยระบอบประชาธิปไตย แต่ถูกอ้างสิทธิเหนืออธิปไตยโดยจีนแผ่นดินใหญ่และไม่ได้รับการรับรองสถานะการเป็นประเทศจากนานาชาติ

สถานีรถไฟความเร็วสูงในเมืองเกาสง (Kaohsiung) ทางตอนใต้ของเกาะไต้หวัน เต็มไปด้วยผู้คนที่กำลังเดินทางกลับไปยังบ้านเกิดเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งตามกฎหมายเลือกตั้งไต้หวัน กำหนดให้ใช้สิทธิในสถานที่ที่ได้ลงทะเบียนไว้

เอเอฟพีรายงานว่า แฮชแท็ก #TaiwanElection ถูกปิดกั้นในแอปพลิเคชัน เว่ยป๋อ (Weibo) โซเชียลมีเดียของจีน หลังจากแฮชแท็กติดอันดับหัวข้อที่กำลังเป็นเทรนดิ้งในสังคมออนไลน์ เมื่อค้นหาแฮชแท็กนี้ จะปรากฏข้อความว่า เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายและนโยบายที่เกี่ยวข้อง เนื้อหาตามหัวข้อนี้จะไม่ถูกแสดงผล

อย่างไรก็ตาม แฮชแท็กที่มีความเกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งไต้หวันอย่าง Taiwan 2024 election ยังคงสามารถค้นหาได้

ด้านกระทรวงกลาโหมไต้หวัน เปิดเผยว่า ทางการได้ตรวจพบบอลลูนของจีนจำนวน 2 ลูก ข้ามเข้ามาในเขตช่องแคบไต้หวันในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา โดยระบุว่า ลูกหนึ่งได้ล้ำเข้ามาบินอยู่เหนือเกาะไต้หวัน นับเป็นบอลลูนชุดล่าสุดที่หน่วยงานของไต้หวันตรวจพบ

สำหรับผลการเลือกตั้ง คาดว่าจะมีการประกาศออกมาในช่วงค่ำวันเสาร์ การเลือกตั้งครั้งนี้ยังถูกจับตาจากนานาชาติ โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นชาติมหามิตรของไต้หวัน

ผู้ชิงตำแหน่งประธานาธิบดีทั้ง 3 พรรค คือใคร

วิลเลียม ไล ชิง-เต๋อ พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า (DPP) ตำแหน่งล่าสุดของเขา คือ รองประธานาธิบดีไต้หวัน มีอายุ 64 ปี พร้อมกับจุดยืนพิทักษ์สถานะปกครองตนเองของไต้หวัน เขาเป็นอดีตแพทย์ที่จบจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และเริ่มหันหน้าเข้าสู่การเมืองจากเป็น สส. ผู้แทนเมืองไถหนาน ทางตอนใต้ ก่อนจะชนะเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีของเมืองในปี 2010 ต่อเนื่องถึงปี 2014 ด้วยคะแนนเสียงสูงอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนถึง 74%

โหว โหย่วอี๋ พรรคก๊กมินตั๋ง (KMT) อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ และนายกเทศมนตรีนครนิวไทเป 2 สมัย พรรคก๊กมินตั๋ง เป็นพรรคการเมืองเก่าแก่ซึ่งเคยปกครองเกาะไต้หวันมาอย่างยาวนาน 75 ปี ในการเลือกตั้งครั้งนี้ โหว และพรรคต้องการให้การเลือกตั้ง เป็นทางเลือกระหว่างสงครามและสันติภาพ ซึ่งเขาให้คำมั่นกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งว่าจะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างไต้หวันกับจีนดีขึ้น

เคอ เหวินเจ๋อ พรรคประชาชนไต้หวัน (TPP) อดีตแพทย์ที่ผันตัวเป็นนักการเมืองและอดีตนายกเทศมนตรีนครไทเป เคอก่อตั้งพรรค TPP ขึ้นมาในปี 2019 เพื่อให้เป็นทางเลือกระหว่างพรรค DPP และ KMT ที่ผูกขาดการเมืองไต้หวันมาตลอด เคอต้องการได้คะแนนเสียงจากโหวตเตอร์คนรุ่นใหม่ ด้วยการให้คำมั่นว่าจะดำเนินนโยบายเพื่อให้ผู้คนเข้าถึงการเป็นเจ้าของบ้านได้มากขึ้น และประกาศขึ้นค่าแรง การรณรงค์หาเสียงของเขายังเน้นการเป็นทางเลือกตั้งที่ 3 เป็นถนนสายกลางระหว่างสองพรรคการเมืองด้วย

นิวโหวตเตอร์ อาจส่งผลต่อทิศทางผลเลือกตั้ง

จากผู้มีสิทธิเลือกตั้งชาวไต้หวัน 19.5 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรก (New voter) อายุระหว่าง 20-23 ปี กว่า 1.02 ล้านคน จากข้อมูลของคณะกรรมการการเลือกตั้งไต้หวัน

แม้ว่าคนรุ่นใหม่ไต้หวันจะมีความกังวลเกี่ยวกับแรงกดดันที่เพิ่มมากขึ้นของจีนต่อไต้หวัน แต่ปัญหาเรื่องค่าครองชีพ ค่าแรงตกต่ำและปัญหาที่อยู่อาศัยราคาสูงลิ่วจนเข้าถึงไม่ได้ กลับเป็นความกังวลที่ใหญ่กว่าสำหรับพวกเขา

ความกังวลนี้เป็นคำอธิบายอย่างดีว่าเหตุใด นายเคอ เหวินเจ๋อ ผู้ชิงตำแหน่งประธานาธิบดี จากพรรคประชาชนไต้หวัน (TPP) จึงขอคะแนนจากกลุ่มคนรุ่นใหม่ โดยเคอ เน้นการหาเสียงที่มุ่งเป้าไปยังเรื่องปากท้องความเป็นอยู่ของประชาชน อย่างเรื่องของบ้านที่อยู่อาศัย

เคอ กล่าวก่อนหน้านี้ว่า "คนรุ่นใหม่ไต้หวัน หางานทำไม่ได้ ซื้อบ้านไม่ไหว ไม่กล้าแต่งงานและไม่กล้ามีลูก" พร้อมบอกว่า "ความรับผิดชอบของเขา คือ การให้ความหวังต่อคนรุ่นใหม่ เพราะเพียงแค่คนเหล่านี้มีความหวัง ประเทศเราก็มีความหวังตามไปด้วย"

อย่างไรก็ดี คะแนนความนิยมต่อตัวนายเคอตกลงจากผลสำรวจโพล หลังจากเขาถูกกล่าวหาว่าเคยมีปมเรื่องเหยียดเพศ และความพยายามที่ล้มเหลวในการสมัครรับเลือกตั้งร่วมกับผู้ชิงตำแหน่งจากฝ่ายค้านอีกคน

ปฏิกิริยาจากจีนและนานาชาติ

ผลการเลือกตั้งที่จบลงด้วยชัยชนะของพรรคดีพีพี และทำให้พรรคการเมืองนี้เข้ายึดครองเก้าอี้ผู้นำไต้หวันติดต่อกันเป็นสมัยที่ 3 ทำให้มีปฏิกิริยาทั้งจากผู้นำโลกและทางการปักกิ่ง

สำนักงานกิจการไต้หวันของรัฐบาลจีนชี้ว่า ชัยชนะของวิลเลียม ไล “จะไม่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ความสัมพันธ์ข้ามช่องแคบ”

แถลงการณ์ของ เฉิน ปินหัว โฆษกสำนักงานกิจการไต้หวันของรัฐบาลจีน ที่เผยแพร่ผ่านซินหัว สำนักข่าวของทางการจีน ระบุด้วยว่า ผลการเลือกตั้งที่ออกมาพบว่าพรรคดีพีพีไม่สามารถเป็นตัวแทนความคิดเห็นกระแสหลักของประชาชนบนเกาะไต้หวันได้

ประธานาธิบดี โจ ไบเดน แห่งสหรัฐฯ ซึ่งถือเป็นพันธมิตรสำคัญของไต้หวัน ตอบคำถามผู้สื่อข่าวก่อนทราบผลการเลือกตั้ง โดยยืนยันว่า สหรัฐฯ “ไม่สนับสนุนการแยกตัวเป็นเอกราชของไต้หวัน”

แอนโทนี บลิงเคน รมว.ต่างประเทศของสหรัฐฯ กล่าวแสดงความยินดีกับชัยชนะของวิลเลียม ไล และประชาชนไต้หวันที่ “แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของระบอบประชาธิปไตยและกระบวนการเลือกตั้งที่เข้มแข็ง”

สหรัฐฯ กล่าวย้ำนโยบายของสหรัฐฯ ที่ต้องการสันติภาพและเสถียรภาพในช่องแคบไต้หวัน รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างปักกิ่งและไทเปที่ "ปราศจากการบีบบังคับและการกดดัน"

“เราตั้งตารอที่จะทำงานร่วมกับ ดร.ไล และผู้นำทุกฝ่ายของไต้หวันเพื่อพัฒนาผลประโยชน์และค่านิยมที่มีร่วมกันของเรา และเพื่อสานต่อความสัมพันธ์ที่ไม่เป็นทางการที่มีมายาวนานของเรา ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายจีนเดียวของสหรัฐฯ” แถลงการณ์ระบุ

สหภาพยุโรป (อียู) ออกแถลงการณ์แสดงความยินดีที่ชาวไต้หวันออกมาใช้สิทธิตามกระบวนการประชาธิปไตย แต่แสดงความกังวลเกี่ยวกับความตึงเครียดในช่องแคบไต้หวันที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และแสดงจุดยืนคัดค้านการกระทำใด ๆ ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะเดิมระหว่างไต้หวันกับจีนหากปราศจากความยินยอมจากอีกฝ่าย

ขณะที่ เดวิด คาเมรอน รัฐมนตรีต่างประเทศอังกฤษ ออกแถลงการณ์แสดงความยินดีกับชัยชนะของวิลเลียม ไล และคาดหวังว่าจีนและไต้หวันจะพยายามอีกครั้งเพื่อแก้ไขความแตกต่างอย่างสันติ ผ่านการเจรจาที่สร้างสรรค์ โดยไม่มีการคุกคาม การใช้กำลัง หรือการบีบบังคับ

เช่นเดียวกับ โยโกะ คามิกาวะ รัฐมนตรีต่างประเทศญี่ปุ่น ที่แสดงความยินดีต่อชัยชนะของวิลเลียม ไล และการเลือกตั้งที่เป็นไปอย่างราบรื่น พร้อมความคาดหวังว่าปัญหารอบไต้หวันจะได้รับการแก้ไขโดยสันติผ่านการพูดคุย ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค ทั้งนี้ รมว.ต่างประเทศญี่ปุ่น ถือว่า “ไต้หวันเป็นหุ้นส่วนที่สำคัญอย่างยิ่งและเป็นเพื่อนคนสำคัญ” เนื่องจากมีค่านิยมพื้นฐานร่วมกัน มีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจใกล้ชิด และมีการแลกเปลี่ยนในระดับประชาชน

ส่วน มาเรีย ซาคาโรวา โฆษกกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย ย้ำจุดยืนของรัสเซียที่ยังมองไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน