มาเรีย คอรินา มาคาโด ผู้นำกลุ่มต่อต้านเผด็จการของเวเนซุเอลา คว้าโนเบลสันติภาพ 2025

รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ซึ่งประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงด้วยในปีนี้ ตกเป็นของ "มาเรีย คอรินา มาคาโด" (Maria Corina Machado) นักต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยชาวเวเนซุเอลา

เยอร์เกน วัตเนอ ฟรีดเนส ประธานคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ประกาศที่กรุงออสโลของประเทศนอร์เวย์ว่า มาคาโดนั้น "เป็นผู้กล้าหาญและมุ่งมั่นในการต่อสู้เพื่อสันติภาพ เป็นสตรีผู้คอยรักษาเปลวไฟแห่งประชาธิปไตยให้ยังคงลุกโชติช่วง ท่ามกลางความมืดมนที่รุนแรงขึ้นทุกขณะ"

แถลงการณ์ที่เผยแพร่ทางออนไลน์ของคณะกรรมการรางวัลโนเบล ยังระบุว่ามาคาโดเป็นผู้ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติในปีนี้ เนื่องจาก "เธอได้ทุ่มเททำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย เพื่อส่งเสริมสิทธิในระบอบประชาธิปไตย ให้แก่ประชาชนชาวเวเนซุเอลา นอกจากนี้ เธอยังพยายามต่อสู้เพื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างสันติและเป็นธรรม จากระบอบเผด็จการมาสู่ประชาธิปไตย"

ในภาวะที่สถานการณ์ทางการเมืองของเวเนซุเอลา เป็นอันตรายต่อผู้สนับสนุนประชาธิปไตยอย่างยิ่ง มาคาโดได้ยืนหยัดต่อสู้มานานกว่า 20 ปี เพื่อให้มีการเลือกตั้งอย่างเสรีและเป็นธรรม แทนการเข้ายึดอำนาจด้วยกำลังทหาร ซึ่งประธานคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพบอกว่า "เป็นตัวอย่างของความกล้าหาญอันโดดเด่นเหนือใคร ในภูมิภาคลาตินอเมริกายุคปัจจุบัน เธอเป็นบุคคลสำคัญที่รวมพลังของผู้ต่อต้านเผด็จการให้เป็นหนึ่งเดียว"

ขบวนการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของมาคาโด ได้รับการสนับสนุนอย่างล้นหลามจากประชาคมโลก เมื่อพวกเขาเผยแพร่ผลการนับคะแนนเลือกตั้งที่ถูกต้อง ในขณะที่ผู้นำเผด็จการ นิโกลัส มาดูโร ปฏิเสธที่จะยอมรับเสียงของประชาชน และไม่ยอมลงจากอำนาจไปง่าย ๆ

"ประชาธิปไตยคือเงื่อนไขพื้นฐานของสันติภาพที่ยั่งยืนถาวร แต่ตอนนี้เราอยู่ในโลกที่ประชาธิปไตยกำลังถดถอย มีระบอบเผด็จการเกิดขึ้นมากมาย และพวกเขากำลังท้าทายบรรทัดฐานของประชาธิปไตย โดยหันไปใช้ความรุนแรง แนวโน้มนี้กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก หลักนิติธรรมถูกละเมิดโดยผู้มีอำนาจ สื่อเสรีถูกปิดปากให้เงียบเสียง ฝ่ายค้านผู้วิจารณ์รัฐบาลถูกจองจำ และสังคมถูกผลักให้เดินถอยหลัง ไปสู่ระบอบเผด็จการและการใช้กำลังทหาร" เยอร์เกน วัตเนอ ฟรีดเนส ประธานคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพกล่าว

เมื่อสื่อมวลชนถามนายฟรีดเนสว่า คณะกรรมการรางวัลโนเบลในปีนี้รู้สึกกดดันหรือไม่ เมื่อมีการเสนอชื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ให้เป็นผู้รับรางวัลจากผลงานการสร้างสันติภาพในตะวันออกกลาง ซึ่งนายฟรีดเนสตอบว่า คณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ได้เคยเจอกับการกดดันจากสื่อมวลชนและล็อบบี้ยิสต์มาโดยตลอด ในแต่ละปีพวกเขาได้รับจดหมายนับพันฉบับ ที่ส่งเข้ามาเสนอชื่อผู้สมควรได้รับรางวัล ทว่าการตัดสินใจของคณะกรรมการนั้น ขึ้นอยู่กับผลงานเพื่อสันติภาพเป็นสำคัญ ซึ่งต้องสอดคล้องกับสิ่งที่พินัยกรรมของอัลเฟรด โนเบล ได้ระบุเอาไว้

สื่อมวลชนยังได้สอบถามถึงความปลอดภัยของมาคาโด ซึ่งอยู่ระหว่างหลบซ่อนตัว เพื่อหนีการไล่ล่าจับกุมของผู้นำเผด็จการ นิโกลัส มาดูโร มาตั้งแต่ช่วงเดือนสิงหาคมปี 2024 โดยนายฟรีดเนสตอบว่า มาคาโดปลอดภัยดีและยังคงเคลื่อนไหวต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยอยู่ เธอยืนกรานจะพำนักอยู่ในเวเนซุเอลาต่อไป จึงมีความเป็นไปได้น้อย ที่เธอจะเดินทางมาร่วมพิธีมอบรางวัลโนเบลที่นอร์เวย์ด้วยตนเอง

หลังการประกาศผลรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ประจำปี 2025 ทีมประชาสัมพันธ์ของมาคาโด ได้ส่งคลิปวิดีโอหนึ่งให้กับสำนักข่าวเอเอฟพี ซึ่งคลิปดังกล่าวบันทึกเหตุการณ์ที่มาคาโดแสดงความดีใจ หลังทราบข่าวที่เธอได้รับรางวัลโนเบล โดยเธอกล่าวกับเอ็ดมุนโด กอนซาเลซ ว่า "ฉันรู้สึกช็อกไปเลย"

เอ็ดมุนโด กอนซาเลซ คือตัวแทนกลุ่มต่อต้านรัฐบาลที่ลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแทนมาคาโด ในการเลือกตั้งครั้งที่แล้ว เพราะเธอถูกตัดสิทธิไม่ให้ลงสมัครรับเลือกตั้ง

ในคลิปดังกล่าว มาคาโดในวัย 58 ปี ยังบอกว่า "เราต่างรู้สึกช็อกด้วยความยินดี นี่เรื่องมันอะไรกัน ? ฉันไม่อยากจะเชื่อเลย" เธอยังอุทานว่า "โอ้พระเจ้า" ซ้ำกันถึงห้าครั้ง ก่อนกล่าวอีกว่า "ฉันไม่รู้จะพูดยังไงดี ขอขอบคุณคณะกรรมการรางวัลโนเบล นี่ถือเป็นความสำเร็จของสังคมเวเนซุเอลาทั้งหมด เพราะฉันก็แค่คน ๆ เดียว ไม่สมควรที่จะรับความดีความชอบนี้เอาไว้แต่เพียงผู้เดียว"

ด้านผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารมวลชนของทำเนียบประธานาธิบดีสหรัฐฯ โพสต์ข้อความเป็นเชิงตัดพ้อ ลงในสื่อสังคมออนไลน์ "เอ็กซ์" (X) หลังทราบผลการตัดสินของคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพว่า "เหล่าคณะกรรมการได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า พวกเขาเลือกการเมืองเหนือสันติภาพ" ส่วนประธานาธิบดีทรัมป์ที่ไม่ได้รับรางวัลตามคาด "จะยังคงทำงานผลักดันให้เกิดข้อตกลงสันติภาพ ยุติสงคราม และช่วยชีวิตผู้คนในประเทศต่าง ๆ ต่อไป"

พิธีมอบรางวัลโนเบลในทุกสาขา จะมีขึ้นในวันที่ 10 ธ.ค. ที่จะถึงนี้ เนื่องจากเป็นวันครบรอบมรณกรรมของอัลเฟรด โนเบล นักวิทยาศาสตร์ชาวสวีเดนผู้ก่อตั้งกองทุนรางวัลโนเบล เมื่อ 130 ปีก่อน