“ไวรัสซอมบี้” อายุ 50,000 ปี ยังทำให้เกิดการติดเชื้อได้หลังฟื้นคืนชีพ

ไวรัสจากยุคโบราณที่หลับใหลในชั้นดินเยือกแข็งคงตัวหรือ “เพอร์มาฟรอสต์” (permafrost) มานานถึงเกือบ 50,000 ปี สามารถทำให้เกิดการติดเชื้อในเซลล์อะมีบาได้ หลังนักวิทยาศาสตร์ปลุกมันให้กลับฟื้นคืนชีพขึ้นมาอีกครั้ง

ดร. ฌอง-มิเชล คลาเวรี นักชีววิทยาวิวัฒนาการ จากมหาวิทยาลัยเอกซ์-มาร์แซลล์ของฝรั่งเศส เผยผลงานวิจัยที่น่าทึ่งเกี่ยวกับจุลชีพจากยุคโบราณอีกครั้ง ในวารสาร Viruses ฉบับวันที่ 18 ก.พ. ที่ผ่านมา โดยก่อนหน้านี้เขาเคยทำให้เชื้อไวรัสและแบคทีเรียจากยุคน้ำแข็งหลายชนิดฟื้นคืนชีพมาแล้ว เพื่อศึกษาถึงความเป็นไปได้ของการเกิดโรคระบาดชนิดใหม่และวิธีป้องกันภัยทางสาธารณสุขในอนาคต

ล่าสุดดร. คลาเวรี ทดสอบความสามารถของเชื้อไวรัสค้นพบใหม่หลายชนิดจากยุคน้ำแข็ง ในเรื่องของการเข้าสู่เซลล์และขยายพันธุ์ภายในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นกิจกรรมในการดำรงชีวิตของไวรัสที่ทำให้เกิดโรคติดเชื้อขึ้นนั่นเอง

ผลปรากฏว่าไวรัสโบราณที่มีอายุ 48,500 ปี ซึ่งถือว่าเก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยมีการค้นพบมา สามารถทำให้เซลล์ของจุลชีพชนิดอื่นอย่างเช่นเซลล์อะมีบาติดเชื้อไวรัสได้ ไม่ต่างไปจากพฤติกรรมของเชื้อไวรัสในยุคปัจจุบัน

เชื้อไวรัสดังกล่าวถูกค้นพบบริเวณทะเลสาบใต้ดินของไซบีเรีย ซึ่งอยู่ลึกลงไปใต้ชั้นดินเยือกแข็งที่ด้านบนเริ่มละลาย เนื่องจากผลกระทบของภาวะโลกร้อน

ส่วนไวรัสโบราณอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งได้จากซากช้างแมมมอธขนยาวอายุ 27,000 ปี และจัดว่าเป็นไวรัสที่มีอายุน้อยที่สุดในการทดสอบครั้งนี้ ก็สามารถทำให้เซลล์อะมีบาติดเชื้อได้เช่นเดียวกัน

ดร. คลาเวรีบอกว่า การค้นพบในครั้งนี้ชี้ถึงความเสี่ยงของภัยจากโรคระบาดที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต “กรณีนี้เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า ยังคงมีไวรัสโบราณอีกหลายชนิดในชั้นดินเยือกแข็งที่ยังไม่ตาย และกำลังรอวันฟื้นคืนชีพเพื่อออกมาสร้างหายนะทางสาธารณสุขต่อโลก”

ตามปกติแล้วชั้นดินเยือกแข็งส่วนบนที่มีความลึกราว 50 เซนติเมตร จะละลายตัวเป็นประจำในฤดูร้อน แต่การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกทำให้อุณหภูมิในเขตวงกลมอาร์กติกเพิ่มสูงขึ้นเร็วกว่าส่วนอื่น ๆ ของโลกถึง 3 เท่า และทำให้ชั้นดินเยือกแข็งที่ลึกลงไปละลายตัวได้มากขึ้น

ชั้นดินเยือกแข็งคงตัวนั้นเป็นสถานที่เหมาะสมสำหรับการจำศีลเป็นเวลานานของเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย เนื่องจากเป็นที่มืดมิดแสงส่องไม่ถึง มีความเย็นยะเยือกและไม่มีออกซิเจน ทำให้เชื้อร้ายที่อยู่ในซากศพของมนุษย์และสัตว์ซึ่งกลบฝังไว้ตื้น ๆ เมื่อในอดีต สามารถมีชีวิตอยู่ได้นานนับร้อยนับพันปี หรือในบางครั้งอาจเป็นหลายล้านปีเลยทีเดียว