ผู้พิชิตโนเบลเคมี 2023 เผย เคยสอบตกวิชาเคมีมาก่อน

ศ.มูนจี บาเวนดี กับหลอดบรรจุควอนตัมด็อตที่เปล่งแสงสีต่าง ๆ

ที่มาของภาพ, MIT

คำบรรยายภาพ, ศ.มูนจี บาเวนดี กับหลอดบรรจุควอนตัมด็อตที่เปล่งแสงสีต่าง ๆ

เชื่อหรือไม่ว่าศาสตราจารย์ มูนจี บาเวนดี นักวิจัยประจำสถาบันเทคโนโลยีแห่งแมสซาชูเซตส์หรือเอ็มไอที (MIT) หนึ่งในผู้พิชิตรางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปีนี้ เคยสอบตกจนได้เกรดเอฟ (F) ในวิชาเคมี เพราะความประมาทตอนเข้าสอบครั้งแรก สมัยยังเป็นนักศึกษาน้องใหม่ในมหาวิทยาลัย

ศ.บาเวนดี วัย 62 ปี ชาวฝรั่งเศสเชื้อสายตูนิเซีย ซึ่งเป็นหนึ่งในสามนักวิจัยที่คว้ารางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปี 2023 จากผลงานการคิดค้นและพัฒนาเทคโนโลยี “ควอนตัมด็อต” (Quantum dot) เผยว่าเขาเกือบจะหมดอนาคตในแวดวงวิทยาศาสตร์ เพราะตอนที่เพิ่งเข้าเรียนระดับปริญญาตรีใหม่ ๆ เคยทำพลาดอย่างแรง โดยไม่ได้เตรียมตัวมาสำหรับการสอบครั้งแรกในชีวิตนักศึกษาเลย

“ตอนที่เรียนชั้นมัธยม ผมเก่งวิชาสายวิทยาศาสตร์มาก ไม่เคยต้องอดหลับอดนอนอ่านหนังสือเพื่อเตรียมสอบเหมือนคนอื่นเขา แต่ก็สามารถสอบผ่านและได้คะแนนดีมาตลอด” ศ.บาเวนดีเล่า

แต่สถานการณ์ในรั้วมหาวิทยาลัยกลับไม่เป็นไปตามคาด เพราะเมื่อศ.บาเวนดี เข้าสอบวิชาเคมีครั้งแรก เมื่อเริ่มเข้าเรียนระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดของสหรัฐฯ ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 ข้อสอบที่เต็มไปด้วยโจทย์แสนยากชนิดที่เขาไม่เคยพบเจอมาก่อน ทำให้ศ. บาเวนดี ตาสว่างทันที

“ผมมองดูโจทย์ข้อแรกก็พบว่าตัวเองทำไม่ได้ ผ่านไปดูข้อที่สอง...ก็ยังทำไม่ได้อีก ซ้ำยังรู้สึกประหม่ากับห้องสอบที่เป็นโถงโอ่อ่าใหญ่โต แถมเจ้าหน้าที่คุมสอบก็ทำหน้าบึ้งตึงเย็นชาด้วย”

“ผลออกมาคือผมได้แค่ 20 คะแนน จากคะแนนเต็ม 100 คะแนน ถือว่าต่ำที่สุดในชั้น”

“ผมคิดว่า...โอ้พระเจ้า ชีวิตผมจบสิ้นแล้ว นี่เรามาทำอะไรที่นี่เนี่ย”

(จากซ้ายไปขวา) ศ.มูนจี บาเวนดี (Moungi Bawendi), ศ.หลุยส์ อี.บรุส (Louis E. Brus), และศ.อเล็กซี เอกิมอฟ (Alexey Ekimov)

ที่มาของภาพ, NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES

คำบรรยายภาพ, (จากซ้ายไปขวา) ศ.มูนจี บาเวนดี (Moungi Bawendi), ศ.หลุยส์ อี.บรุส (Louis E. Brus), และศ.อเล็กซี เอกิมอฟ (Alexey Ekimov)

อย่างไรก็ตาม ด้วยความที่มีใจรักในวิชาเคมีอย่างแท้จริง ศ.บาเวนดีจึงเริ่มตระหนักว่า จะต้องหันมาตั้งใจศึกษาเล่าเรียนและวางแผนเตรียมตัวสอบในครั้งต่อไปอย่างจริงจัง

“ผมเริ่มเรียนรู้ว่าจะต้องศึกษาวิชานี้อย่างไร ทั้งที่เป็นสิ่งที่ผมไม่เคยทำมาก่อน และหลังจากนั้นผมก็ได้คะแนนเต็มร้อยในการสอบเกือบทุกครั้ง”

ศ.บาเวนดีฝากข้อคิดไปถึงคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ว่า “จงเพียรพยายาม อย่าปล่อยให้ความล้มเหลวทำลายคุณ”

จากนักศึกษาน้องใหม่ที่ได้เกรด F วิชาเคมีในวันนั้น ปัจจุบัน ศ.บาเวนดีเป็นนักวิจัยชั้นแนวหน้าของโลก ผู้พัฒนาควอนตัมด็อตซึ่งเป็นอนุภาคเล็กจิ๋วระดับนาโนเมตร ที่เปลี่ยนแปลงคุณสมบัติได้ตามการควบคุมขนาดของโครงสร้างโมเลกุล จนกลายเป็นวัสดุแห่งอนาคตที่นำไปสู่การปฏิวัติอุตสาหกรรมยุคใหม่หลายแขนง

ศ.บาเวนดีได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี จากผลงานการค้นพบเทคนิคควบคุมควอนตัมด็อตได้อย่างสมบูรณ์และแม่นยำขึ้น จนสามารถนำไปผลิตในระดับอุตสาหกรรมได้ ไม่ว่าจะเป็นจอโทรทัศน์ความละเอียดสูง อุปกรณ์สร้างภาพในทางชีวเวชศาสตร์ซึ่งช่วยตรวจหาก้อนมะเร็งและความผิดปกติของหลอดเลือด รวมทั้งใช้ในการพัฒนาเซลล์สุริยะหรือโซลาร์เซลล์รุ่นใหม่ ซึ่งจะมีประสิทธิภาพสูงขึ้นแต่ราคาถูกลง