เครื่องมือหินเก่าแก่ที่สุด 3 ล้านปี อาจไม่ได้มาจากฝีมือมนุษย์

ทีมนักมานุษยวิทยาจากสหรัฐฯ และเคนยา เผยผลการศึกษาเครื่องมือหินอายุเก่าแก่ที่สุดชุดหนึ่งของโลก โดยชี้ว่าเครื่องมือดังกล่าวอาจไม่ใช่ผลงานการประดิษฐ์ของมนุษย์ในสายสกุลโฮโม (Homo genus) แต่ทำขึ้นโดยไพรเมตหรือวานรที่เป็นญาติห่าง ๆ ของคนเรา ซึ่งมีชื่อว่า “พารันโทรพัส” (Paranthropus)

ทีมผู้วิจัยนำโดย ดร. ทอม พลัมเมอร์ จากมหาวิทยาลัย City University of New York และทีมนักมานุษยวิทยาจากพิพิธภัณฑ์แห่งชาติเคนยา ร่วมกันตีพิมพ์ผลการศึกษาข้างต้นลงในวารสาร Science ฉบับล่าสุด โดยระบุว่าข้อสันนิษฐานของพวกเขามาจากการขุดพบฟอสซิลฟัน 2 ซี่ของพารันโทรพัส ใกล้กับจุดที่พบเครื่องมือหิน 330 ชิ้น ในถ้ำ Nyayanga ติดทะเลสาบวิกตอเรียของประเทศเคนยา

อย่างไรก็ตาม พวกเขายังไม่แน่ใจว่าญาติจากยุคดึกดำบรรพ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วนี้ เป็นผู้ประดิษฐ์เครื่องมือหินดังกล่าวขึ้นจริงหรือไม่ เพราะร่างกายของพารันโทรพัสที่หนาบึกบึน รวมทั้งมีขากรรไกรใหญ่และแข็งแรงเป็นพิเศษไว้บดเคี้ยว ไม่น่าจะเป็นสรีระของสัตว์ที่รู้จักใช้เครื่องมือหินเพื่อทุบ หั่น และประกอบอาหารอย่างมนุษย์ได้

ก่อนหน้านี้นักมานุษยวิทยาพบเพียงหลักฐานของเครื่องมือหินที่ทำขึ้นโดยมนุษย์ในสกุลโฮโมเท่านั้น โดยมนุษย์โบราณ “โฮโม แฮบิลิส” (Homo habilis) คือเผ่าพันธุ์แรกที่รู้จักประดิษฐ์เครื่องมือหินไว้ใช้งาน เมื่อราว 2.6 ล้านปีก่อน

ทีมผู้วิจัยชี้ว่าเครื่องมือหินอายุเก่าแก่ราว 2.6 - 3.0 ล้านปีที่ขุดพบในครั้งนี้ บางชิ้นมีลักษณะคล้ายอุปกรณ์หนักที่ใช้ทุบอาหารจำพวกหัวมันหรือผลไม้ต่าง ๆ บางชิ้นคล้ายใบมีดที่ใช้หั่นเนื้อ ทั้งยังมีซากกระดูกสัตว์คล้ายฮิปโปโปเตมัสฝังอยู่รวมกัน โดยพบร่องรอยตัดเฉือนบนกระดูกที่คล้ายกับการชำแหละเพื่อทำอาหารด้วย

ดร. พลัมเมอร์บอกว่า ก่อนหน้านี้เคยค้นพบเครื่องมือหินที่มีอายุเก่าแก่พอกันในพื้นที่ใกล้เคียง เช่นในประเทศเอธิโอเปียและแอลจีเรียมาแล้ว ทำให้สันนิษฐานได้ว่ามีการใช้เครื่องมือหินอย่างแพร่หลายในวงกว้าง ทั้งในกลุ่มเผ่าพันธุ์มนุษย์และไพรเมตที่ไม่ใช่มนุษย์ ตั้งแต่ราว 3 ล้านปีก่อน แต่ข้อสันนิษฐานนี้ยังคงต้องการหลักฐานมาสนับสนุนเพิ่มเติมอีกมาก

ดร. มาเกอริตา มุซซี นักมานุษยวิทยาประจำโครงการความร่วมมือระหว่างอิตาลีและสเปน ชี้ว่าการที่เผ่าพันธุ์นอกสายสกุลโฮโมอย่างพารันโทรพัสจะประดิษฐ์คิดค้นเครื่องมือหินได้นั้น ไม่ใช่เรื่องแปลกแต่อย่างใด เพราะสัตว์จำพวกวานรอย่างชิมแปนซีและลิงอีกหลายชนิดในปัจจุบันก็สามารถประดิษฐ์เครื่องมือง่าย ๆ ได้เช่นกัน