Оғози даври тозаи музокироти Эрон ва 5+1 дар Виен
Image copyrightAFPДаври тозаи музокироти Эрон ва шаш қудрати ҷаҳонӣ рӯзи сешанбеи 8 апрел дар Виен, пойтахти Утриш, ба раёсати Муҳаммадҷаводи Зариф, вазири хориҷаи Эрон ва Котрин Аштун, масъули сиёсати хориҷии Иттиҳодияи Урупо, оғоз мешавад.
Қарор аст дар ин музокирот бо ҳалли масоили мавҷуд, замина барои тадвини пешнависи тавофуқномаи ниҳоии Эрон ва 5+1 дар урдубиҳиштмоҳ (май) фароҳам шавад.
Дар поёни охирин даври гуфтугӯҳои коршиносӣ (марҳилаи севум аз фози севум), ки 3 апрел оғоз шуд ва дирӯз ба поён расид, ҳам кишварҳои ғарбӣ ва ҳам Эрон аз пешрафти музокирот изҳори ризоият карданд.
Дишаб ҳам Муҳаммадҷаводи Зариф дар як шоми корӣ дар Виен бо Котрин Аштун дар бораи "чаҳорчӯби азсаргирии гуфтугӯҳо ва аҳаммияти эҳтироми мутақобил" гуфтугӯ кард.
Ба гуфтаи коршиносон, ин давр аз гуфтугӯҳо чи аз назари сиёсӣ ва чи аз назари фаннӣ ҳассостар ва печидатар хоҳад буд ва пешрафти музокирот нишон хоҳад дод ду тараф чи қадар ба ҳалли масъала тамоюл доранд.
Қарор аст дар ин музокироти дурӯза замина барои ин ки тавофуқи муваққат ва шашмоҳаи Эрон ва 5+1 ниҳоӣ ва доимӣ шавад, фароҳам ояд.
Ин тавофуқ озармоҳи соли гузашта ҳосил шуд ва муҳлат 29 тир ба поён мерасад, ҳарчанд тарафайн гуфтаанд имкони тамдиди он вуҷуд дорад.
Пеш аз оғози музокирот изҳори назари мақомоти эронӣ ва ғарбӣ бо хушбинӣ ҳамроҳ буда ва ба назар мерасад замина барои тавофуқ вуҷуд дошта бошад.
Муҳаммадҷавод Зариф гуфтааст "нишонаеҳое аз тафоҳуме, ки ҳуқуқи миллати Эронро муҳтарам бишуморад" вуҷуд дорад.
Котрин Аштун ҳам дар даври қаблӣ гуфтугӯҳоро "асосӣ ва муфид" тавсиф карда буд.
Омрико ҳам дар бораи муваффақияти ин давр аз музокирот хушбин аст ва яке аз мақомоти аршади давлати Омрико, ки дар гуфтугӯҳои коршиносӣ ширкат дошта, рӯзи ҷумъа гуфт "комилан мутақоъид шуда", ки ин тавофуқ ҳосил хоҳад шуд ва ду тараф пешнависи тавофуқномаи ниҳоиро урдумибиҳишт (май) оғоз кунунад.
Бо ин ҳол, ин мақоми омрикоӣ гуфт "масъалаи аслӣ ин нест, ки оё метавон каламотро рӯйи коғаз овард ва пешнависро омода кард, масъалаи аслӣ тасмимҳои муҳимме аст, ки Эрон бояд бигирад ва баъзе аз онҳо бисёр душвор аст."
Бар асоси тавофуқномаи "Женев" Эрон бархе аз фаъъолиятҳои ҳастаиашро мутаваққиф ё кунд кард ва дар иваз аз таҳримҳои иқтисодӣ алайҳи ин кишвар то ҳадде коста шуд.
Ҳол қудратҳои ҷаҳонӣ мехоҳанд бо Эрон ба тавофуқе доим ё дастикам дарозмуддат бирасанд; ба наҳве ки имкони сохти бумби атумӣ барои Эрон тақрибан номумкин аст ва радёбии чунин фаъъолияте барои кишварҳои ғарбӣ осон бошад.
Ин иқдомот метавонад шомили коҳиши теъдоди сонтрифужҳо, имкони бозрасии бештар ва тағйир дар наҳваи кори нерӯгоҳи оби сангини Арок бошад.
