Истиқболи ҷомеъаи ҷаҳонӣ "аз ҳузури густардаи мардум" дар интихоботи Афғонистон
Интихоботи раёсати ҷумҳурии Афғонистон, ки ба гуфтаи кумиссиюни мустақили интихобот бо ҳузури густардаи мардум "муваффақона" баргузор шуд, бо вокунишҳои ҷаҳонӣ ҳамроҳ будааст.
Шуморе аз кишварҳои ғарбӣ ва созмонҳои байналмилалӣ ҳам ҳузури мардуми Афғонистонро дар марокизи раъйгирӣ чашмгир хонда ва гуфтаанд, ки афғонҳо нишон доданд, ки ба интихобот ва нақш доштан дар демукросӣ алоқаманд ҳастанд.
Омрико: ҳузури мардум пурранг буд
Дар эъломияе, ки ба намояндагӣ аз мардуми Омрико аз суи Кохи сафед мунташир шуда, ҳузури миллиюнҳо афғон дар марокизи раъйгирӣ пурранг тавсиф шуда ва ба мардуми Афғонистон табрик гуфта шудааст.
Кохи Сафед гуфта, ки ин мушорикат баёнгари марҳалаи муҳими дигаре дар Афғонистон аст, ки нақши афғонҳоро дар интиқоли қудрат аз як раиси ҷумҳурии мунтахаб ба раиси ҷумҳурии мунтахаби дигар нишон медиҳад, он ҳам дар марҳалаи ҳассосе, ки нерӯҳои хориҷӣ ва Омрико нерӯҳои худро аз Афғонистон берун мекунанд.
Борок Убомо, раиси ҷумҳурии Омрико ҳам рӯзи гузашта дар вокуниш ба баргузории интихоботи Афғонистон гуфт, ки Иёлоти Муттаҳидаи Омрико ба ҳимояти худ аз Афғонистоне мустақил, босабот, якпорча ва демукротик идома медиҳад.
Ҷон Керрӣ, вазири умури хориҷаи Омрико ҳам гуфта, ки ҳузури миллионии мардуми Афғонистон дар марокизи раъйгирӣ намунае аз таъаҳҳуди афғонҳо аст, ки ин интихоботро мудирият карданд ва муҳимтар аз ҳама дар ин интихоботи раъй доданд.
Оқои Керрӣ гуфта, ки ҳоло навбати кумиссиюнҳои баргузории интихобот аст, ки кори худро анҷом диҳанд. Ӯ гуфта Омрико дар канори раиси ҷумҳурии баъдии Афғонистон хоҳад истод ва ба ҳамкориҳои худ бо мардуми Афғонистон идома медиҳад.
Аз суи дигар Ҷеймз Конингҳом, сафири Омрико дар Кобул ширкати афғонҳо дар раванди раъйдиҳиро густарда хонда ва ба мардуми Афғонистон табрик гуфтааст. Ӯ дар паёме аз ҳукумати Афғонистон, ниҳодҳои баргузоркунандаи интихобот ва нақши нерӯҳои афғон дар таъмини амнияти интихобот тамҷид карда ва гуфта, ки ҳузури пурранги мардум дар марокизи раъйгирӣ нишондиҳандаи алоқамандии мардум ба интихобот аст.
Оқои Конингҳом дар идома гуфта, ки ин интихобот ба "Толибон ва ҳамлаҳои хунини онҳо" на мегӯяд ва таъкид карда, ки ниҳодҳои интихоботӣ масъуланд, ки вазоифи худро бетарафона анҷом диҳанд ва ба шикоятҳо дар мавриди тақаллуб ва тахаттӣ расидагӣ кунанд.
Рӯзи гузашта шонздаҳуми фарвардин/ҳамал (5 апрел) дар ҷараёни раванди раъйгирӣ гузоришҳо дар мавриди ҷилавгирӣ аз тақаллуб ва тахаттӣ дар интихобот мунташир шуд ва дар поёни рӯз ҳам шуморе аз номзадон шикоят доштанд, аммо то ҳануз расман эълом нашуда, ки дар ин интихобот ба чӣ мизоне тақаллуб сурат гирифтааст.
Дар давраҳои қаблии интихобот тақаллуб барои номзадон ва кумиссиюни мустақили интихоботи Афғонистон масъаласоз шуда буд.
Бритониё: Дастоварди бузурги афғонҳо
Уилиём Ҳейг, вазири умури хориҷаи Бритониё аз ҳузури густардаи мардуми Афғонистон дар марокизи раъйгирӣ , "бо вуҷуди таҳдид ва ваҳшат" истиқбол кардааст.
Оқои Ҳейг дар баёнияе гуфта: "Ин интихобот лаҳазоти торихӣ барои Афғонистон ва мардуми ин кишвар аст. Дар саросари кишвар миллиюнҳо афғон барои интихоби раиси ҷумҳурии ҷадид раъй доданд ва ин барои афғонҳо дастоварди бузурге аст, ки зан ва мард ва пиру ҷавон ба таври густарда саф бастанд то дар таъини сарнавишти худ бо вуҷуди таҳдиди хушунатомез нақш дошта бошанд."
Оқои Ҳейг гуфта ҳоло, ки оро ҷамъоварӣ шудааст, умедвор аст ки номзадҳо ва аҳзоб шикебоӣ ба харҷ диҳанд то кумиссиюни баргузории интихобот ороро бишморад ва натоиҷро эълом кунад.
Созмони Милал: Алоқаи афғонҳо ба интихобот
Дафтари ҳайати намояндагии Созмони Милали Муттаҳид дар Афғонистон бо табрики баргузории интихобот гуфта афғонҳо дар интихоботи рӯзи шанбе "гурӯҳ-гурӯҳ ба марокизи раъйдиҳӣ дар саросари кишвар ҳуҷум бурданд".
Дафтари ҳайати намояндагии Созмони Милали Муттаҳид дар Афғонистон бо интишори хабарномае ба нақл аз Ён Кубиш, фиристодаи вижаи дабири кулли Созмони Милал барои Афғонистон гуфта афғонҳо бо мушорикати васеъ дар интихобот заминаи раванди интиқоли мусолиматомези қудратро барои аввалин бор мусоъид карданд.
Оқои Кубиш гуфта: "Мо гузоришҳо дарёфт мекунем, ки бисёре аз мардуми Афғонистон дар саросари кишвар бо саф кашидан дар марокизи раъйдиҳӣ алоқаашонро ба хотири иштирок дар интихобот иброз кардаанд".
Созмони Милали Муттаҳид аз ҳомиёни баргузории интихоботи Афғонистон аст ва ба давлати ин кишвар дар баргузории ин интихобот кумаки молӣ кардааст.
НОТУ: Ҳамаи оро шумурда мешавад
Дабири кулли Созмони паймони Отлонтики Шимолӣ (НОТУ) ҳам баргузории интихоботи раёсати ҷумҳурӣ ва шӯроҳои вилоятии Афғонистонро ба афғонҳо табрик гуфтааст.
Ондрес фу Росмусен, дабири кулли НОТУ гуфта, ки миллиюнҳо афғон дар саросари кишвар бо алоқамандӣ ва иштиёқ ба пойи сандуқҳои раъй рафтанд. Ӯ гуфта, ки ҳамаи оро шумурда хоҳад шуд ва ҳар раъй, раъй ба демукросӣ аст.
Оқои Росмусен гуфта: "Ман ба миллиюнҳо зан ва марди афғон, ки дар саросари кишвар дар интихоботи раёсати ҷумҳурӣ ва шӯроҳои вилоятӣ раъй доданд, табрик мегӯям. Ба ростӣ метавон гуфт ин интихоботе буд, ки ба раҳбарии афғонҳо баргузор шуд ва таъмини амнияти он низ ба ӯҳдаи афғонҳо буд."
Покистон: Афғонҳо шуҷоъат ба харҷ доданд
Давлати Покистон ҳам баргузории интихоботи раёсати ҷумҳурӣ ва шӯроҳои вилоятии Афғонистонро ба афғонҳо табрик гуфтааст.
Дар баёнияе, ки дар вебсойти вазорати умури хориҷаи Покистон мунташир шуда, омадааст: "Мо ба мардуми бародари Афғонистон барои марҳалаи муҳими интихоботи раёсати ҷумҳурӣ ва шӯроҳои вилоятӣ табрик мегӯем. Миллиюнҳо афғонҳо дар баробари таҳдидҳои амниятӣ ва вазъияти бади ҳаво барои тамсили демукросӣ шитофтанд, ки раиси ҷумҳурии ояндаи худро интихоб кунанд."
Натоиҷи ибтидоии интихоботи раёсати ҷумҳурии Афғонистон то камтар аз понздаҳ рӯзи дигар қарор аст эълом шавад ва ба дунболи он пас аз расидагӣ ба шикоятҳои интихоботӣ ва тахаттиҳо кумиссиюни мустақили интихоботи Афғонистон то чиҳил рӯзи дигар дар бисту чаҳоруми урдубиҳишт/савр (14 май) натоиҷи ниҳоиро эълом мекунад, ки бо ин тартиб интизор меравад барои аввалин бор қудрат аз як раиси ҷумҳурии мунтахаб ба раиси ҷумҳурии дигаре, ки ба асоси орои мардум ба қудрат мерасад, интиқол кунад.
