Moja kwa moja, Meli tatu zaidi za mizigo zashambuliwa huku bei ya mafuta ikikaribia $100

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. Dakika 4 zilizopitaTovuti ya Irani ilitumiwa 'kuendeleza uwezo ' wa silaha za nyuklia - IDF

   Zaidi sasa kutoka kwa Jeshi la Ulinzi la Israeli (IDF), ambalo linasema limeshambulia "kiwanja cha kutengeneza silaha za nyuklia" wakati wa shambulio katika "siku zilizopita huko Tehran".

   Inasema: "Kiwanja cha 'Taleghan' kilitumiwa na serikali kuendeleza uwezo muhimu wa kutengeneza silaha za nyuklia."

   Tovuti hiyo ilitumiwa kutengeneza vilipuzi na kufanya majaribio ya "mpango wa siri wa kutengeneza silaha za nyuklia" katika miaka ya 2000, IDF inasema.

   Katika taarifa kwenye Telegram, IDF inasema mashambulizi ya awali dhidi ya vituo vya nyuklia vya Iran mnamo Juni 2025 yalisababisha "uharibifu mkubwa" kwa mpango huo. "

   Kwa hivyo, IDF hivi karibuni imegundua kuwa serikali imechukua hatua za kukarabati kiwanja hicho baada ya kushambuliwa mnamo Oktoba 2024", inasema.

   Kwa muktadha: Iran imekanusha mara kwa mara kuwa inatafuta kutengeneza silaha za nyuklia na inasema mpango wake ni kwa madhumuni ya amani tu, ingawa ni nchi pekee isiyo na silaha za nyuklia iliyorutubisha uranium karibu na kiwango cha silaha.

2. Dakika 42 zilizopitaHabari za hivi punde, Israel: Watu 179 walijeruhiwa katika saa 24 zilizopita

   Wizara ya Afya ya Israel imesema katika taarifa yake ya hivi punde kwamba watu 179 wamejeruhiwa nchini humo katika muda wa saa 24 zilizopita kutokana na mashambulizi ya Iran.

   Kwa mujibu wa ripoti hii, tangu kuanza kwa vita vya Israel na Marekani na Iran, watu 2,745 wamejeruhiwa nchini Israel, ambapo 85 bado wamelazwa hospitalini.

3. Saa 2 zilizopitaUjasusi wa FBI wadai Iran ilipanga kushambulia jimbo la California Marekani

   Ujasusi uliotumwa na FBI kwa vyombo vya sheria vya Los Angeles (LA) wiki iliyopita ulionya kwamba Iran inaweza kufanya mashambulizi yasiyozuilika huko California, kulingana na shirika la utangazaji la Marekani CBS, mshirika wa BBC.

   Maafisa wa usalama kutoka vyombo vya sheria nchini Marekani na California waliviambia vyombo vya habari kwamba hakuna taarifa kutoka kwa ujasusi wa ndani ambayo ilitumwa kuhusiana na wasiwasi kuhusu shambulio hilo linalodaiwa. Ujumbe wa onyo ulitumwa kabla ya vita vya Iran kuanza.

   Akizungumza na waandishi wa habari katika Ikulu ya White House kabla ya taarifa ya usalama ya FBI kutolewa, Rais Donald Trump alipuuzilia mbali wazo kwamba Iran itaanzisha mashambulizi ndani ya Marekani.

   Gavana wa California Gavin Newsom alichapisha kwenye akaunti yake ya X, ambayo zamani ilijulikana kama Twitter, akisema: "Ingawa bado hatujui kwa hakika wasiwasi ni nini, tumejiandaa na tumejitayarisha kwa dharura katika jamii zetu."

   “Jambo hili linachunguzwa, lakini kuna mambo mengi sana, tunachoweza kufanya ni kuwakaribisha wanapokuja,”.

   Mashambulizi ya Marekani na Israel dhidi ya Iran yameongezeka kwa urahisi, na kuathiri sana soko la nishati na soko la hisa.

4. Saa 2 zilizopitaMchina akamatwa akijaribu kusafirisha siafu kutoka Kenya hadi China

   Raia mmoja wa China amekamatwa katika uwanja mkuu wa ndege wa Kenya akituhumiwa kujaribu kuwasafirisha nje ya nchi kwa njia ya magendo zaidi ya siafu 2,000.

   Zhang Kequn alikamatwa wakati wa ukaguzi wa usalama katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta (JKIA) katika mji mkuu wa Nairobi baada ya mamlaka kugundua shehena kubwa ya siafu hai katika mizigo yake iliyokuwa ikielekea China.

   Bado hajajibu shtaka hilo lakini wachunguzi walisema mahakamani kwamba alihusishwa na mtandao wa biashara haramu ya binadamu ambao ulikabiliwa na kuharibiwa nchini Kenya mwaka jana.

   Siafu hao wanalindwa na mikataba ya kimataifa ya bioanuwai na biashara yao inadhibitiwa sana.

   Soma zaidi:

   Raia kadhaa wa kigeni 'wakamatwa' na dhahabu feki Kenya

5. Saa 2 zilizopitaKanye West aamriwa kulipa dola 140,000 kwa kukosa kumlipa fundi

   Baraza la majaji limemuamuru rapa maarufu wa Marekani Kanye West kulipa $140,000 (£104,415) baada ya kukosa kumlipa fundi mmoja aliyemfanyia ukarabati katika jumba lake la kifahari la Malibu.

   Uamuzi katika kesi hiyo huko Los Angeles ulikuja baada ya Tony Saxon kudai kwamba rapa huyo, anayejulikana pia kama Ye, hakumlipa ipasavyo kwa kazi aliyoifanya katika eneo la ufukweni na kumfukuza.

   Timu ya rapa huyo ilibishana mahakamani kwamba Saxon alikuwa mkandarasi asiye na leseni ambaye "aliharibu" "kito cha usanifu" alipokuwa akifanya kazi aliyokuwa amepewa.

   Saxon alikuwa ameomba fidia ya dola milioni 1.7 (£1.267 milioni) lakini jopo siku ya Jumatano lilimpa dola 140,000, pamoja na wakili na ada za mahakama.

   Soma zaidi:

   Je Umma unapaswa kumhukumu Kanye west kwa afya yake ya akili?

   Kanye West: 'Mimi ni msanii mkubwa kuliko wote'

6. Saa 4 zilizopitaMeli tatu zaidi za mizigo zashambuliwa usiku kucha

   Meli tatu zaidi za kiraia zilishambuliwa usiku kucha, kulingana na Operesheni ya Baharini ya Uingereza, ambayo inaendelea kushauri meli "kusafiri kwa tahadhari".

   Meli mbili zilishambulia pwani ya Iraq:

   Saa 1:30 kwa saa za eneo (22:30 GMT), iliripotiwa kwamba meli mbili za mafuta zilikuwa "zimeshambuliwa na kombora lisilojulikana" maili tano za baharini kutoka pwani ya Iraq, kaskazini mwa Ghuba.

   Meli zote mbili ziliripoti moto ndani ya meli baada ya kushambuliwa, UKMTO inasema, na kuongeza kuwa wafanyakazi wote wamehamishwa.

   Shirika la Habari la Iraq limeripoti wafanyakazi 38 waliokolewa na mtu mmoja amefariki, likimnukuu afisa wa kijeshi.

   Mkurugenzi Mkuu wa Kampuni ya Jumla ya Bandari za Iraq (GCPI) anasema shughuli katika vituo vya mafuta zimesitishwa lakini bandari za kibiashara zinaendelea kufanya kazi, inaripoti.

   Meli moja ilishambulia pwani ya UAE:

   Saa 06:19 kwa saa za eneo (02:19 GMT), UKMTO inasema ilipokea ripoti ya meli ya makontena "iliyoshambuliwa na kombora lisilojulikana na kusababisha moto mdogo ndani ya meli", yapata maili 35 za baharini kutoka pwani ya UAE - karibu na Mlango-Bahari wa Hormuz.

   Wafanyakazi wote waliripotiwa kuwa salama.

   Chanzo cha mashambulizi yote miwili bado kinachunguzwa

   Soma zaidi:

   Tanzania yasema mgogoro mashariki ya kati bado haujaathiri sekta ya mafuta

   Mashambulizi zaidi ya Iran yaripotiwa nchini Iraq, Bahrain, na Oman

7. Saa 4 zilizopitaMashambulizi zaidi ya Iran yaripotiwa nchini Iraq, Bahrain, na Oman

   Mali mbili za mafuta zilichomwa moto karibu na bandari ya kusini mwa Iraq ya Basra, na kulazimisha shughuli kusimama katika vituo vya mafuta vya nchi hiyo. Wafanyakazi wengi waliokolewa lakini mmoja alifariki.

   Nchini Bahrain, kuna moto mkubwa baada ya Iran kulenga mafuta na meli za mafuta karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa. Moshi ni mzito kiasi kwamba mamlaka inawasihi watu kufunga madirisha yao.

   Nchini Oman, kikosi cha zimamoto bado kinafanya kazi ya kudhibiti moto kwenye maeneo ya kuhifadhia mafuta kutokana na shambulizi la jana kwenye bandari ya Salalah na vile vile, Oman sasa imeagiza uhamishaji wa meli katika kituo chake cha usafirishaji mafuta kama hatua ya tahadhari.

   Ni wazi kwamba Iran inakusudia kuleta msukosuko wa kiuchumi wa muda mrefu.

   Kikosi chake cha Revolutionary Guard Corps pia kimeonya kwamba taasisi za fedha za magharibi sasa ni shabaha halali, baada ya shambulio dhidi ya benki ya Iran.

   Benki za kimataifa zimekuwa zikifunga ofisi zao za Ghuba - HSBC ya Qatar, Citi na Standard Chartered huko Dubai - zikiwataka wafanyakazi wakae nyumbani.

   Soma zaidi:

   Jinsi watawala wa Iran walivyojenga mfumo wa kuwaweka madarakani

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

8. Saa 4 zilizopitaTanzania yasema mgogoro mashariki ya kati bado haujaathiri sekta ya mafuta

   Mgogoro wa Mashariki ya Kati umekuwa chanzo cha wasiwasi wa bei za mafuta duniani, kwani nchi nyingi hutegemea usafirishaji wa mafuta kutoka eneo hilo. Tanzania, kutokana na akiba yake ya kutosha, imeweza kudhibiti athari hizo kwa muda, ikihakikisha wananchi na biashara za ndani hawapati kikwazo kikubwa.

   Serikali ya Tanzania imesema kuwa licha ya mzozo unaoendelea katika eneo la Mashariki ya Kati, hadi sasa haujaonyesha athari kubwa kwa upatikanaji wa mafuta nchini, ingawa changamoto zinaweza kuibuka siku za usoni.

   Mkurugenzi Mtendaji wa Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC), Mussa Mohammed Makame, amesema kuwa hali ya sasa inatokana na uwepo wa akiba ya kutosha ya mafuta inayoweza kukidhi mahitaji ya nchi kwa miezi kadhaa ijayo.

   Aidha, Mussa amesema hakuna uwezekano mkubwa wa kupanda kwa bei ya mafuta ya ndege au gharama za usafiri wa anga kwa sasa, huku serikali ikiendelea kufuatilia kwa karibu mwenendo wa soko la kimataifa ili kuhakikisha usalama wa nishati na gharama thabiti kwa wananchi.

   Pia unaweza kusoma:

   Mashambulizi zaidi ya Iran yaripotiwa nchini Iraq, Bahrain, na Oman

   Mafuta yafikia dola 100 kwa pipa licha ya makubaliano ya kutoa kiasi kikubwa cha akiba

9. Saa 7 zilizopitaMafuta yafikia dola 100 kwa pipa licha ya makubaliano ya kutoa kiasi kikubwa cha akiba

   Bei ya mafuta imeendelea kupanda siku ya Alhamisi licha ya nchi husika kukubali kutoa kiasi kikubwa cha mafuta kutoka akiba yao ya dharura wanapojaribu kupunguza athari za vita vya Iran.

   Mafuta ghafi yalipanda kwa karibu 9% hadi kufikia dola 100 ($74.79) kwa pipa moja barani Asia hata baada ya wanachama wote 32 wa Shirika la Nishati la Kimataifa (IEA) kusema watatoa mapipa milioni 400 kutokana na wasiwasi wa usambazaji.

   Siku ya Jumatano, Iran ilionya kwamba mafuta yanaweza kufikia dola 200 kwa pipa huku mashambulizi yake dhidi ya meli yakizidi katika Mlango-Bahari wa Hormuz, njia muhimu ya maji kwa usafirishaji wa mafuta.

   Msemaji wa Kikosi cha Revolutionary Guard Corps (IRGC) alisema meli yoyote inayohusiana na Marekani, Israel au washirika wao italengwa.

   Soma zaidi:

   Mashambulizi ya meli eneo la Ghuba yaongezeka

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

   Je, ni kisiwa gani muhimu cha Iran ambacho Marekani inataka kukiteka?

10. Saa 8 zilizopitaMashambulizi ya meli eneo la Ghuba yaongezeka

    Mamlaka ya Ulinzi wa Raia na ambulensi ya Oman inazima moto uliotokea kwenye maeneo kadhaa ya kuhifadhia mafuta katika bandari ya Salalah, vyombo vya habari vya serikali vinasema.

    Vyombo hivyo vilisema kwamba maeneo ya mafuta yalishambuliwa na ndege zisizo na rubani.

    Operesheni za kuzima moto ziliendelea, Shirika la Habari la Oman linaloendeshwa na serikali liliripoti, lakini "huenda ikachukua muda" kuudhibiti moto huo.

    Mamlaka ya Iraq yasema mtu mmoja amefariki baada ya meli za mafuta kushambulia

    Milipuko imeripotiwa kwenye meli mbili za mafuta za kigeni katika Ghuba ya Uajemi karibu na bandari ya Basra.

    Mkuu wa Kampuni Kuu ya bandari za Iraq anasema imewaokoa wafanyakazi 38 kutoka kwenye meli hizo, na mtu mmoja amefariki, katika maoni yaliyonukuliwa na shirika la habari la Iraq. Shughuli za utafutaji na uokoaji zinaendelea.

    Tovuti za kufuatilia meli zinaonyesha meli mbili za mafuta zinazoshukiwa kushambuliwa zikiwa zimezungukwa na boti za uokoaji.

    Chanzo cha usalama cha Iraqi huko Basra kiliambia CNN kwamba boti ya Iran iliyojaa vilipuzi inadhaniwa kushambulia meli hizo mbili, hata hivyo, chanzo hicho kiliongeza kuwa uchunguzi unaendelea.

    Mamlaka ya Iraq yasema bandari za mafuta zimesimamisha shughuli zake kufuatia shambulio hilo.

    Hapo awali, jeshi la wanamaji la Oman liliwaokoa mabaharia 20 kutoka kwenye meli yenye bendera ya Thailand iliyoshambuliwa katika Mlango-Bahari wa Hormuz, yapata maili 13 za baharini (kilomita 24) kutoka pwani ya Oman, kulingana na shirika la habari la serikali la nchi hiyo.

    Soma zaidi:

    Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

    Je, ni kisiwa gani muhimu cha Iran ambacho Marekani inataka kukiteka?

11. Saa 8 zilizopitaIsrael yasema iko tayari kuendelea na vita na Iran "kwa muda mrefu iwezekanavyo

    Msemaji wa jeshi la Israeli amesema kwamba nchi hiyo iko tayari kuendelea na vita na Iran "kwa muda mrefu iwezekanavyo", Reuters inaripoti.

    Jeshi la Israeli limefanya kile inachokiita wimbi kubwa la mashambulizi kote Beirut jioni hii.

    Katika taarifa mpya kutoka kwa msemaji wa jeshi Avichay Adraee, amesema Hezbollah imeanzisha operesheni mpya, na Israeli itajibu.

    Viongozi wa Israeli wasema vita vinaweza kuendelea kwa muda usiojulikana

    Ni hisia ambayo imeonekana kutoka kwa maafisa wengi wa Israeli kufikia sasa, ikiwa ni pamoja na taarifa kutoka kwa Waziri wa Ulinzi Israel Katz, ambaye alisema kwamba vita "vitaendelea bila kikomo cha muda wowote".

    Katz alisema mzozo huo utaendelea kwa muda mrefu iwezekanavyo, na hadi malengo yote ya operesheni ya pamoja ya Israeli na Marekani yatakapotimia, kulingana na Reuters na The Times of Israel.

    Soma zaidi:

    Jeshi la Marekani lasema limezishambulia meli 16 za Iran zinazotega mabomu Hormuz

    Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

12. Saa 8 zilizopitaHujambo msomaji wetu. Karibu katika matangazo yetu mubashara ya tarehe 12/03/2026.