Jinsi kambi ya kijeshi ya Israel ilivyozidiwa nguvu na Hamas tarehe 7 Oktoba

Mwaka mmoja baada ya mashambulizi ya Oktoba 7 ya Hamas, maswali magumu bado yanaulizwa ndani ya Israel kuhusu siku mbaya zaidi katika historia yake, wakati jeshi lenye nguvu la nchi hiyo liliposhikwa na hofu na kuzidiwa haraka.

BBC imesikia habari zilizotolewa kwa familia za kile kilichotokea katika kambi moja ya kijeshi iliyokuwa ikilinda mpaka na Gaza.

Kambi ya Nahal Oz ilizidiwa na watu wenye silaha wa Hamas asubuhi ya tarehe 7 Oktoba na zaidi ya wanajeshi 60 wa Israel wanaripotiwa kuuawa, huku wengine wakichukuliwa mateka.

Jeshi la Israel bado halijachapisha uchunguzi wake rasmi kuhusu kilichotokea huko siku hiyo, lakini tayari limewaarifu jamaa za waliouawa huko, na baadhi wametoa maelezo hayo kwa BBC.

Hii ndiyo taarifa ya karibu zaidi tuliyo nayo kwa jeshi la Israel kuhusu kile kilichotokea siku hiyo.

Katika kujaribu kuweka pamoja matukio, tumezungumza pia na walionusurika, tumeona ujumbe kutoka kwa watu ambao baadaye walifariki, na kusikiliza sauti zilizorekodiwa zikiripoti shambulio hilo jinsi lilivyotokea, na kusaidia kujenga picha ya kasi na ukali wa uvamizi huo.

Shughuli ya kutiliwa shaka ilionekana na askari wengi katika kituo hicho kabla ya Oktoba 7, sio tu wanawake vijana ambao kazi yao ilikuwa kufuatilia kamera za mpaka.

Wanajeshi walishuhudia kusimama kwa ghafla kwa shughuli za Hamas katika siku chache kabla ya shambulio hilo.

Wanajeshi wengi wa Israel huko hawakuwa na silaha na itifaki rasmi zilikuwa na askari waliosimama nyuma wakati wa kushambuliwa, badala ya kusonga mbele

Baadhi ya vifaa vya uchunguzi vilikuwa havifanyi kazi au vinaweza kuharibiwa na Hamas kwa urahisi

Maelezo ambayo tumeanzisha yanazua maswali, ikiwa ni pamoja na kwa nini askari wachache walikuwa na silaha kwenye kituo kilicho karibu na mpaka.

Tuliipa IDF atokeo yetu, ambao walijibu kwa kusema ilikuwa katikati ya "uchunguzi wa kina katika matukio ya Oktoba 7, ikiwa ni pamoja na yale ya Nahal Oz, na mazingira yaliyotangulia".

Katika siku chache kabla ya 7 Oktoba, hata hivyo, mambo yalikuwa kimya.

"Hakukuwa na kitu chochote na hilo lilikuwa likituogopesha," askari wa miguu mmoja aliyewekwa kwenye kituo anakumbuka. "Kila mtu alihisi kwamba kitu fulani kilikuwa cha ajabu.”

Kushindwa kwa IDF kufahamu kilichokuwa kikifanyika kulitokana na "kiburi kikubwa", anasema Jenerali Ziv, mawazo kwamba "Hamas isingeshambulia, isingethubutu, na kwamba hata kama ni hivyo, hawana uwezo".

"Tulikwenda kulala tarehe 6 tukidhani kuna paka pale na tukaamka tarehe 7 na kuna chui."

Saa 05:30, wanachama wa Golani walijiandaa kuanza doria kando ya uzio wa Israel, jambo ambalo walifanya kabla ya mapambazuko kila asubuhi.

Lakini waliagizwa na wakuu wao kuchelewesha doria na kusimama nyuma kwa sababu ya tishio la makombora ya vifaru, watatu kati yao wameiambia BBC.

"Kulikuwa na onyo. Ilikatazwa kupanda njia iliyo karibu na uzio,” mmoja anakumbuka.

Golani mwingine, Shimon Malka mwenye umri wa miaka 21, alisema onyo kama hilo si la kawaida lakini si jambo la kawaida kusikilizwa, kwa hivyo hawakulifikiria.

Jenerali Ziv anasema ni itifaki ya kawaida ya IDF kuwazuia watu wakati wa mashambulizi yanayoshukiwa kama haya ili "waepuke kufichuliwa kama walengwa". Lakini, anasema, “Hamas walitambua hilo na kulitumia” kwa manufaa yao.

Wagolani walipokuwa wakingoja mbali na uzio, Sharon alianza kuona mienendo miongoni mwa wapiganaji wa Hamas. Lakini walionekana kama kawaida - "pia wana zamu."

Ilipofika saa 06:20 Hamas walikuwa wameanza kurusha roketi, lakini tena Sharon anasema hii haikuonekana kuwa ya kutisha mara moja, aliwahi kukumbana na mashambulizi ya roketi hapo awali na msingi ulikuwa umekingwa vyema dhidi yao.

"Kwa kawaida ni dakika tano za kupiga risasi na kisha mapumziko," anasema.

Lakini wakati huu, hakukuwa na mapumziko.

Shimon alisikia maneno kuhusu shambulio la roketi kupitia redio yake. Kamanda wake aliamuru waruke kutoka kwenye jeep yao hadi kwenye Namer - aina ya shehena ya wanajeshi wa Kiisraeli - na kuelekea kwenye uzio.

Lakini hakuweza kuona uvamizi wowote na akadhani ilikuwa ni kuchimba visima tu.

Huu unaoitwa ukuta wa chuma ulikuwa umetazamwa kwa muda mrefu na IDF na watu katika Israeli kama isiyoweza kupenyezwa, na bado misingi kando yake ilianza kuvunjwa.

Kila mmoja wa Tatzpitaniyot waliokuwa zamu huko Nahal Oz walishuhudia uvunjaji wa sehemu mbili hadi tano za sehemu ya uzio wa mpaka ambao walikuwa na jukumu la kufuatilia, anasema Sharon. Walitazama wapiganaji wa Hamas wakiingia ndani ya Israeli.

Jenerali Ziv anasema urahisi wa wapiganaji kuvuka uzio ulionesha dosari katika kizuizi kinachoonekana kuwa si rahisi watu kupenya.

"Puto la Nahal Oz halikufanya kazi na hakuna aliyesisitizwa, waliambiwa litarekebishwa Jumapili," asema Bw Ben Shitrit.

"Kulikuwa na mazingira kama vile: 'Hamas imezuiwa, hata kama kitu kitatokea ni uvamizi wa kigaidi au kikosi cha magaidi."

Huko nyuma katika eneo lake la uangalizi, Sharon aliendelea kuwasiliana kwa wasiwasi na askari chini.

Katika uzio, Shimon anasema alifuata maelekezo ya redio. Bado hakuweza kuelewa ni kwa nini sauti ya mwanadada aliyokuwa akiisikia ilisikika kwa hofu sana.

"Niliweza kuhisi sauti ya wasiwasi, lakini sikuweza kuona chochote."

Kitengo chake kilipofika mahali ambapo Tatzpitaniyot walikuwa wamewaelekeza, waliona malori ya Hamas yakivunja uzio.

"Walianza kutupiga risasi."

Askari hao walipiga risasi na kuwakimbiza wale waliokuwa kwenye pikipiki.

Muda mfupi baada ya 07:00 ilifika wakati ambao kila mtu aliogopa na hakuna mtu angeweza kufikiria. Wapiganaji wa Hamas walikuwa kwenye mlango wa Hamal.

"Amka, magaidi wako mlangoni," Sharon anakumbuka kuambiwa.

Tatzpitaniyot waliamriwa kuelekea kwenye ofisi ndani ya chumba cha vita.

Jenerali Ziv anasema kwamba wale walio juu zaidi katika jeshi hawakuweka mkazo wa kutosha katika kulinda kambi zenyewe, badala yake wakilenga doria za nje.

"Hiyo ilikuwa sehemu ya fujo zote kwa sababu mara adui aliwashtukiza na kuingia kwenye msingi hawakuwa tayari. Mambo yote yalianguka,” anasema.

Mnamo saa 07:20 kile kilichojulikana kama ngao, nje ya Hamal - ilishambuliwa.

Miongoni mwa waliojihifadhi ndani ni baadhi ya Tatzpitaniyot ambao hawakuwa kazini, ambao walikuwa wakilindwa na "mashujaa wanne wa kike", kulingana na ujumbe wa WhatsApp uliotumwa saa 07:38 na mmoja wa Tatzpitaniyot waliokuwa wamejihifadhi huko na kuonekana na BBC.

Hakukuwa na ujumbe zaidi kutoka kwake kwenye kikundi.

IDF iliambia familia kwamba "wapiganaji hao wa kike" ndio watu pekee waliokuwa na silaha waliokuwa wamejificha kwenye makao hayo na waliwaweka pembeni wapiganaji wa Hamas kwa milio ya risasi hadi mlipuko wa guruneti ulipomuua mmoja wa makamanda na kuwajeruhi wengine ndani.

Katika hatua hii, askari wapatao 10 walifanikiwa kutoroka makazi hayi na kujifungia kwenye kambi ya makazi. Wengine katika ngao hiyo waliuawa wengine kutekwa na Hamas.

Shimon na kamanda wake walirudi kwenye kituo, lakini bado hawakujua ukubwa wa kile kinachotokea.

IDF baadaye iliarifu familia ya mmoja wa wale waliouawa huko Nahal Oz kwamba shambulio kwenye kambi hiyo lilianzishwa na mashambulio ya ndege zisizo na rubani, na hatua za wapiganaji 70 kutoka pande nne.

Imetafsiriwa na Lizzy Masinga na kuhaririwa na Yusuf Jumah