Je, Hezbollah inafanya nini huko Brazil?

Kukamatwa kwa Wabrazil wawili wanaotuhumiwa kuwa wanachama wa harakati ya Hizbullah ya Lebanon na njama ya kuwashambulia Wayahudi nchini Brazil kumetoa mwanga mpya juu ya uwepo na shughuli za kundi hilo la Kishia ndani ya Brazil.

Utafiti unaofanywa kwa ushirikiano na idara ya kijasusi ya Marekani na Israel, unaonesha kuwa kundi la watu wasiopungua wanne walikuwa wamebaini shabaha za mashambulizi katika maeneo tofauti ya Brazil, ukiwemo ubalozi wa Israel mjini Brasilia, mji mkuu.

Ubalozi wa Israel ulikataa kuzungumzia suala hili ulipowasiliana na BBC Brazil.

BBC Brazil imefahamu kuwa katika operesheni ya kuwakamata watu hao Jumatano, Oktoba 8, pamoja na serikali ya Israel, kulikuwa na ushirikiano na mashirika ya usalama ya Marekani.

Katika operesheni hii inayoitwa "Trapiche", polisi wa nchi hiyo walikuwa na vibali viwili vya kukamatwa kwa Wabrazili wengine wawili waliokuwa nje ya nchi na wanasemekana kuwa na asili ya Lebanon. Maafisa wa polisi waliiambia BBC Brazil kwamba wanaume hao wawili wako kwenye orodha ya wanaosakwa na Interpol.

Pia, vyanzo vingine viliiambia BBC Brazil kwamba njama zilizopangwa kwa ajili ya mashambulizi yaliyoratibiwa dhidi ya walengwa Wayahudi nchini Brazil zimeongezeka baada ya kuanza kwa vita vya Hamas na Israel katika Ukanda wa Gaza.

Mnamo Oktoba 7, Hamas iliua takribani watu 1,400 katika shambulio lililotekelezwa kusini mwa Israel.

Baada ya hapo, Israel ilianza mashambulizi ya mara kwa mara huko Gaza, ambayo kwa mujibu wa Wizara ya Afya inayodhibitiwa na Hamas huko Gaza, imesababisha vifo vya zaidi ya 11,000, wakiwemo zaidi ya watoto 4,500.

Harakati ya Hezbollah iliundwa baada ya shambulio la Israel katika maeneo ya kusini mwa Lebanon na kujibu mashambulio ya Wapalestina dhidi ya Israel mnamo mwaka1982.

Mbali na tawi la kijeshi, Hezbollah pia ina tawi la kisiasa. Tangu mwaka 1992, kundi hili limekuwa likigombea katika chaguzi mbalimbali nchini Lebanon na polepole limekuwa nguvu muhimu ya kisiasa katika nchi hii.

Tangu kuundwa kwake, Hizbullah imekuwa ikiungwa mkono kikamilifu na Jamhuri ya Kiislamu ya Iran, ambayo ni adui namba moja wa Israel katika Mashariki ya Kati.

Kuwasili kwa Hizbollah nchini Brazil kulianza miaka ya 1980. Wakati huo, idadi kubwa ya watu wa Lebanon walikimbia vita vya wenyewe kwa wenyewe katika nchini na kuhamia Brazil. Hili ndilo suala ambalo Jorge Lasmar, Profesa wa Uhusiano wa Kimataifa katika Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Kipapa cha Minas Gerais analifafanua.

"Kikundi hiki kilijipenyeza katika shughuli za kidini, kielimu na kibiashara, hasa miongoni mwa Waislamu wa Kishia. "Baadhi yao, hasa katika eneo la mpaka wa pande tatu kati ya Brazil, Argentina na Paraguay, wakawa viongozi wa eneo hilo."

Mapema miaka ya 2000, Bw. Lasmar alikuwa ametambua watu wapatao 460 katika sehemu ya Brazil ya eneo hili la mpakani ambao, kulingana naye, walikuwa wameunganishwa na Hezbollah.

Anasema kuwa, tawi la kijeshi la Hizbullah limekuwa na tahadhari zaidi huko Amerika Kusini katika miaka ya hivi karibuni na limejikita zaidi katika vitendo vya uhalifu, kama vile ulanguzi wa dawa za kulevya, magendo ya binadamu na utakatishaji fedha, badala ya vitendo vya kigaidi.

Amerika ya Kusini ni mojawapo ya maeneo ambayo Hezbollah imechagua kufadhili tawi lake la kijeshi. Chaguo hili lilikua kubwa baada ya vikwazo vya Magharibi dhidi ya Iran, mfadhili mkuu na mshirika wa Hezbollah, kufanya kuwa vigumu kwa kundi kuhamisha fedha.

Pamoja na hayo, Profesa Lasmar anasisitiza kuwa wanachama wote wa Hizbullah si sehemu ya tawi la kijeshi la kundi hili, na kwa kuongeza, anasema kwamba jamii ya Lebanon katika eneo hilo haipaswi kuchukuliwa kuwa wanachama wa Hizbullah.

BBC Brazil iliwasiliana na Ubalozi wa Lebanon nchini Brazil ili kufahamu maoni yao kuhusu operesheni ya hivi karibuni ya polisi, lakini haikuwa imepata jibu kufikia wakati wa kuchapisha ripoti hii.

Hezbollah na mpaka wa pande tatu

Tangu Septemba 11, 2001 mashambulizi ya al-Qaeda nchini Marekani, mamlaka ya Marekani imeimarisha ufuatiliaji wa shughuli za makundi ya Kiislamu yenye itikadi kali duniani kote kutokana na wasiwasi kuhusu uwezekano wa mashambulizi yao.

Wakati huo huo, Hezbollah ya Lebanon ni moja ya makundi ambayo yametazamwa kwa umakini. Msururu wa ripoti za kijasusi katika Wizara ya Mambo ya Nje na Bunge la Marekani zimejitolea kufuatilia shughuli za kundi hili katika eneo la mpaka wa pande tatu kati ya Brazil, Argentina na Paraguay.

Mnamo mwaka wa 2002, Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani ilizindua mpango wa "Kundi 1+3 la Usalama wa Eneo la Mpaka wa Nchi Tatu", ambapo Wamarekani walitoa mafunzo na ufadhili wa hatua za kupambana na ugaidi kwenye mpaka kati ya Brazil, Argentina na Paraguay.

Pia, matokeo ya kijasusi ya mashirika ya kijasusi ya Marekani yalitumiwa zaidi na washirika wa Amerika ya Kusini, na kituo cha amri cha jeshi la Amerika kusini kiliongeza uwepo wake na shughuli za pamoja na vikosi vya jeshi vya nchi hizo tatu. Tangu wakati huo, eneo hili na uwepo wa Hizbullah ndani yake umekuwa chini ya uangalizi wa Wamarekani.

Mnamo mwaka wa 2011, suala hili lilitolewa katika kikao cha Kamati ya Kupambana na Ugaidi na Ujasusi ya Baraza la Wawakilishi la Marekani. Wakati huo, Jackie Spear, mwakilishi wa California, alitoa tathimini ya maafisa wa Marekani kuhusu hali ya Hizbullah ya Lebanon katika eneo la Amerika ya Kusini kama ifuatavyo:

"Kundi hili (Hezbollah) linashutumiwa kufanya shughuli nyingi na haramu za kifedha katika Amerika ya Kusini, ikiwa ni pamoja na biashara ya madawa ya kulevya, ulanguzi wa fedha na biashara ya magendo.

Eneo la mpaka wa pande tatu, ambalo ni eneo lenye udhibiti dhaifu wa serikali kati ya Brazil, Argentina na Paraguay," alisema. Ni kitovu cha shughuli hizi; ambapo vikosi vya polisi wa eneo hilo vimeshindwa kupambana na shughuli za mashirika kadhaa ya kigaidi na uhalifu.

Wasiwasi kuhusu shughuli za Hezbollah ulianza mwaka 1983, wakati kundi hili lilipotambuliwa kuhusika na mashambulizi mabaya zaidi dhidi ya maslahi ya Marekani, kabla ya mashambulizi ya Septemba 11, 2001.

Hezbollah ilishutumiwa kwa kuua zaidi ya watu 300 katika shambulio dhidi ya ubalozi wa Marekani na kituo cha Wanamaji cha Marekani huko Beirut, mji mkuu wa Lebanon.

Serikali ya Argentina pia ilishutumu Hezbollah kuhusika katika mashambulizi makubwa zaidi katika Amerika ya Kusini: mlipuko wa Ubalozi wa Israel huko Buenos Aires mwaka 1992 na mlipuko wa Amia (Chama cha Ushirikiano wa Pamoja kati ya Israel na Argentina) mwaka 1994, ambayo ambapo watu zaidi ya 100 walipoteza maisha.

Mnamo mwaka wa 2019, katika kumbukumbu ya miaka 25 ya mlipuko wa Amiya, Alison August Terpel, mkurugenzi wa Kamati ya Amerika ya Kupambana na Ugaidi katika Jumuiya ya Nchi za Amerika, alisema kuwa Hezbollah ilifanya maandalizi ya mashambulizi yote mawili katika eneo la mpaka wa pande tatu. .

Bibi Terpel alisema kuhusu eneo hili, ambalo linachukuliwa kuwa mojawapo ya vituo vya utalii vya kifahari vilivyo na maporomoko ya maji mazuri ya Iguazu: "Eneo la mpaka wa pande tatu kwa muda mrefu limejulikana kama kitovu cha shughuli za uhalifu: magendo ya silaha na madawa ya kulevya, magendo ya bidhaa, kughushi pesa na hati, utakatishaji fedha, na kuyeyusha bidhaa zilizoibwa.

Ukaribu wa kijiografia wa vituo vitatu vya mijini katika eneo hili, Foz do Iguaçu nchini Brazil, Ciudad del Este nchini Paraguay na Puerto Iguazú nchini Argentina, huwezesha kazi ya vikundi vya uhalifu na kigaidi vinavyotumia udhaifu wa taasisi za umma katika miji hii.

Mwaka 2006, Idara ya Hazina ya Marekani ilimtaja Asad Ahmed Barkat, raia wa Lebanon, kama "gaidi wa kimataifa" na kuweka jina lake pamoja na ndugu zake kwenye orodha ya wafadhili wa Hezbollah. Katika kesi ya Barakat, ambaye sehemu ya shughuli zake za biashara zilizuiwa, ufadhili ulifanyika katika mkoa wa Iguassu.

Wakati huo, Adam Zubin, mkurugenzi wa Ofisi ya Idara ya Hazina ya Marekani ya Udhibiti wa Mali za Kigeni, alisema: "Mtandao wa Assad Ahmed Barakat katika eneo la mpakani ulikuwa mrija muhimu wa kifedha kwa Hezbollah nchini Lebanon."

Barakat, ambaye aliitwa "Mweka Hazina wa Hezbollah", alikamatwa na Polisi wa Shirikisho huko Foz do Iguaçu mnamo 2018. Lakini kulingana na polisi wa Argentina, kabla ya hapo alikuwa amefuja takribani dola milioni 10 kwenye kasino katika eneo hilo kwa Hezbollah. Mnamo 2020, Barakat alirejeshwa Paraguay kujibu mashtaka ya kujifanya mtu mwingine.

Raia huyu wa Lebanon amekuwa akikanusha shutuma dhidi yake. Mnamo 2002, katika mahojiano na gazeti la Folia de Sao Paulo, alisema kuwa kulikuwa na "njama ya kiuchumi" ya kumkamata na kudai kuwa mashtaka dhidi yake yalitengenezwa na mpinzani wa biashara na kwa lengo la kulipiza kisasi.

"Upuuzi huu (wa kuhusika na ugaidi) unaongeza tu rundo la uongo ambao umetungwa dhidi yangu," alisema wakati huo.

Alisema alikuwa mfuasi wa Hezbollah, lakini akaongeza kuwa "sio uhalifu."

Mnamo 2006, Idara ya Hazina ya Marekani pia ilimuongeza Farouk Umiri, Mlebanon-Mbrazil, kwenye orodha yake ya vikwazo, ikimuelezea kama "mratibu wa wanachama wa Hezbollah katika eneo ... na mtu muhimu katika kughushi hati za Brazil na Paraguay katika eneo la mpakani."

Miaka 17 baadaye, Juni mwaka jana, hakimu w Argentina Daniel Rafkas aliiomba Interpol kumzuia Omiri pamoja na watu wengine watatu wenye asili ya Lebanon kwa mahojiano baada ya kukamatwa kuhusu jukumu lao katika shambulio la bomu la Amia.

Kwa mujibu wa Shirika la Habari la Associated Press, Rafkas aliandika katika maandishi ya uamuzi wa mahakama: "Kuna mashaka ya kuridhisha kuhusu watu hawa kwamba ni washirika au mawakala wa tawi la kijeshi la Hezbollah."

Ali Hossein Abdallah, ambaye pia ni raia wa Brazil na pengine anaishi katika eneo la mpakani, ni mtu mwingine anayesakwa katika kesi hii.

BBC ya Brazil ilitaka maoni ya Ubalozi wa Marekani nchini Brazil na Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani kuhusu kukamatwa kwa hivi karibuni.

Wote wawili walikataa kutoa maelezo zaidi kuhusu kukamatwa kwao.

Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani ilikataa kutoa maoni yake kuhusu historia ya wasiwasi wa nchi hii kuhusu uwepo wa Hizbullah katika eneo la mpaka wa pande tatu.

Kwa mujibu wa Bw. Lasmar, makadirio ya Marekani yanaonesha kuwa kundi la Hezbollah linapata hadi dola bilioni moja kila mwaka katika eneo hili, lakini idadi kamili bado haijajulikana licha ya utafiti wa kina.

Mnamo mwaka wa 2011, Jackie Spear, mjumbe wa Baraza la Wawakilishi la Marekani, alisema kuhusu shaka ya Marekani kuhusiana na ukubwa wa shughuli za Hizbullah katika eneo la mpaka wa pande tatu, "Ingawa tunajua kuwa Hizbullah ina mapato katika Amerika ya Kusini, tunafanya hivyo. sijui upeo na vipimo kamili vya shughuli hizi." Je, Hezbollah inapata kiasi gani kutokana na shughuli zake katika Amerika ya Kusini, iwe halali au haramu?

Hezbollah na biashara ya dawa za kulevya

Moja ya mambo ambayo yanawatia wasiwasi sana Wabrazil na maafisa wa nchi nyingine kuhusu shughuli za Hizbullah nchini Brazil na eneo la mpaka wa pande tatu ni uwezekano wa kundi hili kuwa na uhusiano na magenge ya uhalifu na matumizi ya mitandao ya kimataifa ya magendo ya dawa za kulevya.

Uwezekano huo umetajwa katika ripoti za serikali ya Marekani.

Nchini Brazil, kuwepo kwa uhusiano huo kulipendekezwa wakati wa uchunguzi wa mtu wa Brazil.

Alitambuliwa kama mlanguzi wa kimataifa wa dawa za kulevya na uhusiano na First Capital Command, mojawapo ya mashirika makubwa ya uhalifu nchini Brazil.

Kwa mujibu wa uchunguzi wa polisi, alikuwa mmoja wa watu wakuu wa shirika hilo katika eneo la mpaka la Brazil na Paraguay. Jina lake ni Elton Leonel Ruminish da Silva.

Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa kwa Mahakama ya Shirikisho ya Rio de Janeiro, kulikuwa na ushahidi kwamba alikuwa akiwasiliana na wanachama wa Hezbollah na kwamba alikuwa ameandaa mpango wa kutoroka na washirika wake.

Alifungwa katika gereza la Laertsio da Costa Pellegrino huko Rio de Janeiro hadi mwaka 2019.