Je, inawezekana kufuta kumbukumbu za kiwewe?

Chanzo cha picha, Getty Images
Kumbukumbu zetu huhifadhi mambo mengi yanayotupata wakati wa mchana, lakini baadhi ya mambo hayo huishia kusahaulika.
Hata hivyo, tuna sehemu fulani katika ubango ambayo huhifadhi kumbukumbu mbaya , licha ya kutokuwa mchakato huru: mfumo wetu wa neva unahitaji kurekebisha mizunguko fulani ya neva, na matokeo yake ni matumizi ya nguvu ya seli.
Inashangaza: jitihada hizi zote za kuhifadhi kumbukumbu ambayo hakika itatuacha na matokeo ya kisaikolojia na, katika hali mbaya zaidi, husababisha athari za baada ya kiwewe. Kwa nini iwe hivyo?
Sehemu ya maelezo inategemea ukweli kwamba uzoefu huu mbaya unahusishwa sana na hisia.
Na ubongo wetu huainisha na kuhifadhi kumbukumbu kulingana na manufaa yake, ikizingatiwa kuwa zile zinazohusishwa na hisia ni muhimu kwa maisha yetu.
Ikiwa tumekuwa na hofu sana wakati wa kupita eneo hatari la jiji letu, ubongo huihifadhi ili tusifanye tena.

Chanzo cha picha, Getty Images
Hali ni ngumu wakati kumbukumbu ni wa kutisha sana.
Katika mazingira hayo, ubongo wetu unaelekea kuficha mafikira, lakini kumbukumbu zinasalia kama utaratibu wa ulinzi wa haraka na wa uhakika.
Tatizo linakuja wakati, kwa sababu yoyote, hali zilizosababisha kumbukumbu mbaya zinajitokeza tena.
Athari inaweza kuwa mkubwa sana wakati wa kushughulikia kumbukumbu ambao imehifadhiwa "ikiwa mbichi".
Mwanga na sauti ili kuondoa matukio ya kiwewe
Pata habari za kina kutoka BBC News Swahili, moja kwa moja kupitia WhatsApp.
Bonyeza hapa kujiunga
Mwisho wa Whatsapp
Sayansi ya akili huenda imefumbua fumbo inayoweza kutusaidia.
Hata kipengele kidogo zaidi kinaweza kubainisha ikiwa ubongi unahifadhi au kufuta kumbukumbu.
Kwa mfano, mwanga, kitu cha kawaida na kinachoathiri sisi sote, pia nzi ( Droshopila melanogaster ), wenye uwezo wa kusahau matukio ya kutisha wakati wa kuwekwa gizani.
Kuna protini maalum ambayo hufanya kazi kama kifaa cha ya kunasa na kunakili kumbukumbu, na sehemu hii ya kutuvutia imehifadhiwa sana.
Kifaa hicho pia kinatumiwa wanyama wote, ikiwa ni pamoja na binadamu.
Maelezo yanaweza kuwa rahisi kiasi: mwanga hufanya kama kifaa cha kunakili ya kazi za ubongo, utunzaji wa kumbukumbu pamoja.
Sauti ni kipengee kingine muhimu, hasa tunapolala.Usingizi ni muhimu kwa usindikaji wa kumbukumbu.
Wakati wa mchana ubongo wetu hutumia programu flani kuhifadhi (kumbukumbu) na kuzisindika usiku.
Kupitia njia hii, matukio mapya yaliyonakiliwa yatabadilishwa kuwa kumbukumbu ya muda mrefu wakati wa mapumziko ya usiku.
Kufuatia hoja hii, tunaweza pia kufanya kinyume: kutumia vichocheo, katika kesi hii ya ukaguzi, ili kuondoa hali mbaya ya utumiaji, kama ilivyothibitishwa na watafiti kutoka Chuo Kikuu cha York (England) katika utafiti wa hivi majuzi.
Ingawa aina hizi za tafiti bado ziko katika awamu ya majaribio, zinaweza kuwa muhimu sana kwa kutengeneza matibabu ya siku zijazo ambayo huturuhusu kudhoofisha kumbukumbu za kiwewe kulingana na vichocheo vya kusikia tunapolala.
Dawa inayoahidi
Huenda pengine unajiuliza ikiwa siku zijazo utauziwa vidonge vya mwamba au vvya sauti ili kukusaidia kusahau kumbukumbu mbaya.
Wataalamu wanasema hatuna jibu, lakini wana ushahidi wa kisayansi kwamba baadhi ya dawa zilizopo zinaweza kuchangia kufuta kumbukumbu ya kiwewe.
Propranolol, kwa mfano, dawa inayotumika kutibu shinikizo la damu na ambayo inaruhusu wanyama wa majaribio kusahau kiwewe kilichokithiri.
Ufunguo unaweza kuwa katika protini za neurons (sehemu zinazosambaza taarifa katika maeneo tofauti ya ubongo) ambazo huamua kama kumbukumbu zinapaswa kubadilishwa au la.
Protini hizi zikidhibitiwa, kumbukumbu zinaweza kubadilishwa, na zikiwepo hutunzwa.
Licha ya kwamba hizi ni kazi zinazofanywa kwa wanyama wa majaribio, ni mfano bora wa kusoma mfumo wa neva.
Ubongo wa mwanadamu, ingawa unafanana na wa wanyama, ni vigumu zaidikudhibitiwa.

Chanzo cha picha, iStock
Matukio ya kiwewe ni vigumu sana kusahau na huathiri vibaya watu walioathirika.














