Ni hatua gani inayofuata ya Urusi nchini Ukraine?

Si Urusi wala Ukraine huenda zikafanikisha hatua zozote za kijeshi nchini Ukraine mwaka huu, mkuu wa kijasusi wa kijeshi wa Uingereza ameiambia BBC. Akizungumza katika mahojiano nadra ya umma, Jenerali Sir Jim Hockenhull pia alisema amekuwa akiangalia kwa karibu sana uwezekano wa Urusi kutumia silaha za nyuklia.

Mnamo tarehe 23 Februari mwaka huu, Jenerali Hockenhull alikuwa akifanya kazi hadi usiku wa manane. Aliendesha baiskeli nyumbani usiku wa manane, na kwenda kulala karibu saa saba usiku .

Alipigiwa simu saa moja baadaye ikisema kumekuwa na viashiria visivyo vya kawaida vya shughuli kwenye mpaka wa Ukrainie, kwa hiyo akapanda baiskeli yake na kurudi kazini.

Uthibitisho ulikuja kwamba Urusi ilikuwa imevamia jirani yake.

Dakika chache baadaye, na bado majira ya asubuhi, alikuwa akitoa taarifa kwa waziri mkuu wa Uingereza na waziri wa ulinzi kuhusu mwanzo wa mzozo mkubwa wa kijeshi barani Ulaya tangu Vita vya Pili vya Dunia. 

Kama mkuu wa Ujasusi wa Ulinzi kwa miaka minne iliyopita, Jenerali Hockenhull anafanya kazi katika kivuli, akiendesha shirika ambalo linahusika na habari za siri zaidi. Vita vya Ukraine vimefanya kazi yake kuwa muhimu zaidi.

Anasema alizidi kuamini kuwa Urusi ilikuwa karibu kuzindua uvamizi wake Novemba mwaka jana. Hapo ndipo alipofikiria "hii itatokea", anakumbuka.

Wiki moja kabla ya uvamizi huo, alichukua uamuzi usio wa kawaida wa kuchapisha ramani inayotabiri uwezekano wa mipango ya uvamizi wa Urusi kwenye Twitter. Ulikuwa uamuzi ambao anasema haukuwa rahisi, lakini alishawishika kuwa kuna haja ya kupata habari kwenye uwanja wa umma.

"Ni muhimu kupata ukweli kabla ya uwongo kuja," anasema.

Pia anatetea uamuzi wa nchi za Magharibi kuangazia uwezekano wa Urusi kutumia silaha za kemikali na za kibaolojia.

Anaamini kuwa ilisaidia kuwazuia kufanya kile kinachojulikana kama ‘operesheni za bendera ‘-za uwongo kujaribu kuwaonyesha Waukraine au nchi za Magharibi kuwa ndio walioanzisha mzozo huo.

Ni mara chache sana upelelezi ulioainishwa umeshirikiwa na umma. Ujasusi wa Ulinzi tangu wakati huo umekuwa ukichapisha sasisho za kila siku wakati wa vita.

Ujasusi sio sayansi - utabiri unafanywa kwa kiwango cha uwezekano, na kuna mambo kadhaa ambayo yameshangaza idara ya ujasusi wa ulinzi ya Uingereza.

Jenerali Hockenhull anasema nguvu ya umoja wa Magharibi na upinzani wa Ukraine umevuka matarajio.

Vivyo hivyo na kushindwa kwa jeshi la Urusi, ambalo uongozi , udhibiti na vifaa vimekuwa "maskini", anapendekeza. Pia imekumbwa na uingiliaji wa kisiasa, kutoka ngazi ya kimkakati hadi ngazi ya mbinu, anaongeza.

Kumekuwa na ukosefu wa uaminifu kati ya tabaka la kisiasa na kijeshi la Urusi - na Jenerali Hockenhull anasema anashangaa Moscow imepata matatizo haya yote kwa wakati mmoja.

Nini kitatokea baadaye?

Tunapaswa kuwa waangalifu wa kufikiria kwa njia mbili - kwamba watu wanashinda au wanashindwa - au kufikiria ni mkwamo, anasema Jenerali Hockenhull.

Urusi, anasema, inajaribu kwa uwazi kuzalisha nguvu zaidi baada ya kupata hasara kubwa.

Pia inalazimika kupeleka tena baadhi ya wanajeshi wake kutoka Donbas kuelekea kusini, ambapo anasema iko chini ya shinikizo kubwa kutoka kwa vikosi vya Ukraine ndani na karibu na Kherson.

Lakini Jenerali Hockenhull bado anasema ni jambo lisilowezekana kutarajia mabadiliko makubwa kusini katika miezi ijayo.

Anasema anaelewa nia ya Ukraine ya kutwaa tena eneo hilo, lakini anaongeza kuwa ingawa kutakuwa na mashambulizi ya kukabiliana na mashambulizi, haamini kuwa kutakuwa na hatua madhubuti zitachukuliwa mwaka huu na pande zote mbili.

Matarajio yake ni kwa mzozo wa muda mrefu.

Chaguo la nyuklia

Hili linazua swali jingine - je, Rais Vladimir Putin atafanya nini ikiwa ataendelea kuhangaika kufikia malengo yake ya kijeshi? Je, anaweza kuamua kutumia silaha za nyuklia?

Jenerali Hockenhull anasema hii inatazamwa "sana, kwa karibu sana".

Mafundisho ya kijeshi ya Urusi, tofauti na yale ya Magharibi, ni pamoja na matumizi ya mbinu, au uwanja wa vita, silaha za nyuklia kwa shughuli za kijeshi.

Ingawa anaamini kuwa hakuna uwezekano wa silaha za kinyuklia kutumika mara moja, anasema ni jambo ambalo ataendelea kutazama.

Uwezekano wa kutumiwa kwao unaweza kubadilika ikiwa uwanja wa vita utabadilika, anafafanua.

Wasiwasi wa China

Baada ya miaka minne kama mkuu wa Idara ya Ujasusi ya Ulinzi, Jenerali Hockenhull sasa anasonga mbele kuongoza Kamandi ya Kimkakati ya ulinzi wa Uingereza - ambayo inajumuisha kusimamia shughuli za Uingereza angani, kwenye mtandao na matumizi ya vikosi maalum.

Bado anaiona Urusi kama tishio kubwa zaidi, lakini pia anazidi kuwa na wasiwasi kuhusu Uchina.

Beijing imekuwa ikinyoosha misuli yake ya kijeshi juu ya Taiwan katika wiki za hivi karibuni.

Jenerali Hockenhull anasema itakuwa haifai kwake kutozingatia "uboreshaji wa kisasa wa kijeshi na nchi iliyoazimia kutatua suala la kisiasa" kuwa shida.

Kazi ya ujasusi wa kijeshi wa Uingereza haitakuwa rahisi.