Mzozo wa Sudan: 'Niliona miili ikitupwa kwenye kaburi la pamoja Darfur'

Maalim amehuzunishwa na kile alichokiona katika eneo la magharibi mwa Sudan la Darfur, kabla ya kutoroka kuvuka mpaka hadi Chad.

“Kama watu niliofanya nao kazi wanajua nimekuonesha picha na video hizi, au hata nilizozirekodi, mimi ni mtu mfu,” ananiambia huku akiitoa simu yake kunionyesha picha za kutisha za maiti zilizotawanyika ndani. mji wa El Geneina. Tumebadilisha jina lake kwa usalama wake mwenyewe.

Kabla ya kuondoka nchini, alikuwa sehemu ya kundi la watu waliopewa jukumu la kutoa maiti mitaani na kuzika kwenye makaburi ya halaiki.

Sudan imekumbwa na vita vikali kati ya Wanajeshi wa Msaada wa Haraka (RSF) na jeshi tangu Aprili, huku kukiwa na mapigano mabaya zaidi huko Darfur, ambako RSF inaanzia.

Onyo: Ripoti hii ina picha za kuhuzunisha

Picha hizo zilionesha makumi ya maiti, baadhi yao wakiwa wamefunikwa na blanketi na nguo, wengine wakiwa wamevimba na tayari wameoza. Maalim pia alionesha picha za maeneo ya mashirika ya misaada, ambayo yalivunjwa na kuporwa.

"Nilijisikia vibaya sana. Nilihisi kama walikufa wakiwa katika hali ya hofu na woga. Wengi wao walikuwa wamelala barabarani kwa zaidi ya wiki moja," anatuambia, akionekana kuwa na huzuni.

Pengine picha za kutisha zaidi alizotuonesha ni video aliyoichukua akiwa amejificha msituni. Ilionesha miili ikitupwa kutoka kwenye lori ndani ya kaburi la pamoja.

"Tulielekea kwenye makaburi ya msitu kuzika miili hiyo. Lakini RSF hawakuturuhusu kufanya hivyo. Kwa amri ya RSF, dereva wa lori aliamriwa kuitupa miili hiyo kwenye shimo," Maalim anasema na kuongeza kwamba RSF iliwaamuru kuondoka eneo hilo baadaye.

"Walipaswa kuzikwa kulingana na taratibu za Kiislamu. Tungefanya maombi kwa ajili yao. Lakini RSF ilisisitiza kwamba ilitupwa kama takataka."

Hakuna anayejua miili hiyo ni ya nani au waliuawa vipi. Lakini familia nyingi ambazo zimetafuta hifadhi nchini Chad zinatuambia kwamba RSF ilikuwa ikiwalenga hasa vijana na wavulana huko Darfur Magharibi, wakiwalazimisha kutoka katika maficho yao na kuwaua.

Familia hizo zinasema watu wa jamii zisizo za Kiarabu walilengwa. Wanaelezea kusimamishwa katika vituo vya ukaguzi vya RSF na kuulizwa kuhusu makabila yao. Walituambia waliogopa sana kusema wao ni Masalit endapo watauawa.

BBC imeitaka RSF kutoa maoni yao kuhusu madai hayo lakini haijajibu. Lakini mapema wiki hii ilikanusha madai kuwa ilihusika katika mashambulizi sawa na hayo dhidi ya watu wa jamii ya Masalit mwezi Mei.

Akaunti ya Maalim inalingana na maelezo katika ripoti ya Umoja wa Mataifa iliyochapishwa tarehe 13 Julai, ikisema watu wa eneo hilo walilazimishwa kutupa miili ya watu wasiopungua 87 wa kabila la Masalit na wengine wanaodaiwa kuuawa na RSF katika kaburi la pamoja huko Darfur Magharibi.

Metadata kwenye picha na video kwenye simu ya Maalim zinaonesha kuwa zilichukuliwa kati ya tarehe 20 na 21 Juni, tarehe zilezile zilizotajwa katika ripoti ya Umoja wa Mataifa.

Kama ripoti ya Umoja wa Mataifa, Maalim alituambia miili hiyo ilizikwa katika eneo la wazi linalojulikana kama al-Turab al-Ahmar (Udongo Mwekundu), magharibi mwa El Geneina na karibu na kituo cha polisi.

Taarifa ya Umoja wa Mataifa ilisema baadhi ya watu hao wamefariki kutokana na majeraha ambayo hayajatibiwa. Katika moja ya video za Maalim, mwanaume mmoja alipatikana akiwa hai kati ya rundo la maiti.

Nzi ziliruka karibu na midomo yake iliyokauka, iliyopasuka anapojaribu kuongea. Maalim anasema mwathiriwa alikuwa amelazwa hapo kwa siku nane, akiuguza majeraha ya risasi. Hatujui nini kimempata mtu huyu.

Maalim anatuambia alichukua video hizo kwa sababu alitaka kuandika mambo yaliyokuwa yakitokea katika mji wake. Lakini muda si muda alihisi si salama tena kwake kukaa mjini.

"Niliogopa kwa sababu zaidi ya mara moja walikuwa wakitafuta watu ambao walikuwa na simu za mkononi wakati wa kufanya usafi."

Jumuiya za Waarabu na Weusi za Darfur zimekuwa zikizozana kwa miaka mingi huku ghasia mbaya zaidi zilizuka miongo miwili iliyopita wakati watu wasio Waarabu walipochukua silaha wakiishutumu serikali kwa ubaguzi.

RSF ilizaliwa kutoka kwa wanamgambo mashuhuri wa Kiarabu wa Janjaweed, ambao walitekeleza uasi huo kikatili, na kuua mamia kwa maelfu ya watu. Kundi hilo lilishutumiwa kwa ukatili ulioenea na mauaji ya kikabila, yanayoelezwa kuwa mauaji ya kwanza ya halaiki katika Karne ya 21.

Mapigano kati ya RSF na jeshi la Sudan, ambayo yalizuka mwezi wa Aprili, yanaonekana kuibua tena mzozo huu. Mwezi uliopita, gavana wa Darfur Magharibi aliuawa muda mfupi baada ya kuishutumu RSF kwa kutekeleza mauaji ya kimbari dhidi ya watu wa Masalit.

Duru hii ya vurugu katika maeneo mengi ya Darfur haionekani kuwa ya nasibu. Tumesikia madai kwamba kumekuwa na jaribio la kimfumo la RSF na wanamgambo washirika wa Kiarabu kuwalenga watu wakuu katika vikundi vya Waafrika Weusi kama vile Masalit, na kulazimisha makumi ya maelfu yao kukimbilia Chad.

RSF inasema ni ufufuo wa ghasia za kikabila zilizoonekana katika miaka ya 2000 na haihusiki.

Siku ya Alhamisi, Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) - ambayo imekuwa ikichunguza uhalifu huko Darfur tangu mwaka 2005 - ilifungua uchunguzi mpya kuhusu madai ya uhalifu wa kivita nchini Sudan.

Mwendesha mashtaka mkuu Karim Khan aliliambia Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kuwa kuna hatari ya "kuruhusu historia kujirudia - historia hiyo hiyo mbaya".

Kama maelfu ya Wasudan waliokimbia Darfur, Maalim hana mengi ya kurejea. Nyumba yake imeteketezwa na mali zote za familia yake kuporwa. Lakini jambo la kuumiza zaidi ni kwamba marafiki na familia yake wengi hawatakuwepo.