Fahamu mpaka hatari zaidi Mashariki ya Kati ambapo vita vinaweza kuzuka wakati wowote

Wanaume wawili wanaonekana wakishuka kutoka kwa ukuta wa zege huku kamera ya jeshi la Israeli waliyoibomoa ikining'inia kando yao.

"Hey, uko wapi?" anapiga kelele moja. "Nifuate!"

Mwingine - akiwa bila shati - akirejea chini huku video iliyorekodiwa na mtu wa tatu ikionyesha kile kinachoonekana kuwa bendera mpya ya kundi la itikadi kali la Lebanon Hezbollah, ikipepea juu.

Wanakimbia kukwepa kuona na walinzi wa Israeli pamoja na vifaru vilivyokuwa kando ya minara ya ulinzi.

Ni kufa kupona kwenye moja ya mipaka hatari zaidi katika eneo la Mashariki ya Kati, huku kukiwa na hofu ya kuongezeka kwa vurugu na umwagaji damu.

Katika miezi ya hivi karibuni, kumekuwa na ongezeko la idadi ya matukio kwenye kile kiitwacho Blue Line, mpaka unaosimamiwa na Umoja wa Mataifa unaotenganisha Israel na Golan Heights inayokaliwa na Israel huko Lebanon.

Kwa mujibu wa kikosi cha kulinda amani cha Umoja wa Mataifa nchini Lebanon, Unifil, Israel na Hezbollah walifanya ukiukaji kadhaa wa makubaliano ya kimataifa kwenye maka na kwingineko.

Na kulikuwa na wakati mbaya zaidi - ikiwa ni pamoja na kurushwa kwa roketi ndani ya Israeli na wanamgambo wa Kipalestina huko Lebanon ambao wanaungwa mkono na Hezbollah, na kusababisha kujibiwa na Israel kwa mizinga.

Mapema mwaka huu, katika shambulio la mpakani, mwanamgambo wa Lebanon - ambaye baadaye alipigwa risasi na Waisraeli - alifanya shambulio la bomu kando ya barabara kaskazini mwa Israeli karibu na eneo la kibiblia la Armageddon.

Je, hii ina maana kwamba nafasi ya kutokea kwa vita ya tatu kati ya Israeli na Lebanon inaongezeka?

Hofu ya mzozo mpya

Akiruka kutoka kwenye gari linaloendeshwa na Levav Weinberg - mkulima mmoja anayeishi katika jiji la Metula, kaskazini mwa Israeli.

Eneo hilo ni la kuvutia, linalotazama milima yenye misitu ya kaskazini mwa Galilaya na mwinuko wa kijani kibichi wa kusini mwa Lebanoni, ambao tunaweza kuona moja kwa moja kutoka juu ya uzio wa nyaya.

"Hema nyeupe pale karibu na gari la bluu, hilo ni hema la Hezbollah ... unaweza kuliona ukiwa chumbani kwangu," Weinberg ananiambia huku tukienda kasi kuelekea mpakani.

"Sasa, mwanzoni sikuelewa kwa nini mke wangu hakutaka kulala karibu na dirisha. Lakini wakati mwingine unaweza kuwasikia," anaongeza.

Katika miezi ya hivi karibuni, Israel imetoa malalamiko rasmi kwa Umoja wa Mataifa kwamba Hezbollah imeweka mahema karibu na mpaka.

Mamlaka ya Lebanon, kwa upande wao, nao wanalalamikia ukiukwaji wa Israel, ikiwa ni pamoja na kurusha ndege za kivita katika anga au eneo lake. Mvutano kwenye mpaka sio jambo geni, lakini Weinberg anasema anaamini kuwa vitendo hivyo vimekuwa vya ujasiri zaidi, vinavyoonekana kutishia zaidi msimu huu wa joto.

Tunapita kwenye lango la kijeshi na kuingia kwenye barabara ya doria. Mbali na Jeshi, wakulima pekee wanaweza kupita huko.

Iko njiani kuelekea kwenye bustani yake ya mazao. Tuliendesha gari karibu na kwa haraka Lebanoni iwezekanavyo—kupitia uzio wa eneo la kijeshi.

Dalili zote za kawaida za maisha ya Walebanon zinaweza kuonekana kwa mbali - basi dogo kupita kando ya barabara karibu nasi. Ninaweza kuona watu wakizungumza.

Lakini tuko mita chache tu kusini mwa Mstari wa Bluu—tunapita mapipa yaliyoandikwa kwa rangi nyeusi: "BILA LINE 2000. USIVUKE."

Mapipa hayo ni vizuizi vilivyokubaliwa cha kujiondoa kwa Israel kufuatia kukalia eneo hilo kwa miaka 18 kusini mwa Lebanon, baada ya kulivamia eneo hilo mwaka 1982 kuwatimua Yasser Arafat na wapiganaji wa Palestine Liberation Organisation (PLO).

Miongo minne baadaye, mvutano umeibuka, lakini mpaka bado unagawanya nchi mbili zilizo kwenye vita.

"Siku mbili zilizopita, watu walikuja [kwenye uzio] kurusha mawe," anasema Weinberg. "Hawana sare, lakini kwa hakika wanaiunga mkono Hezbollah kwa sababu wanatusema vibaya tu - wakipiga kelele kwa Kiarabu na Kiingereza - 'tutakuua, tutachukua ardhi yako," alisema akikumbuka.

Ananionyesha video aliyopiga asubuhi hiyo ya watu kadhaa wenye silaha wakiwa wamesimama juu ya kilima upande wa pili wa uzio. Na anaamini walikuwa wapiganaji wa Hezbollah.

"Hili ni jipya," anasema. "Haikufanyika hapo awali. Unaweza kuona Jeshi la Lebanon na Umoja wa Mataifa [walinda amani], lakini hawakomi [hivyo]."

Kichocheo cha vita

Kila mtu ninayezungumza naye karibu na uzio anaamini kuwa hakuna upande unaotaka kushuhudia kuongezeka kwa matukio kwa kasi bila kudhibitiwa. Mengi ya matukio haya yanatokana na tabia ya kutojali ambayo imedumu kwa miaka mingi.

Kwa hakika, hali katika eneo Kusini kwa Lebanon kunaonekana kuna utulivu katika kipindi cha kwa miaka 17 iliyopita, shukrani kwa dhamira ya Lebanon na Israeli.

Lakini muktadha unabadilika - pande zote mbili zimekuwa zikifanya mazoezi ya kijeshi karibu na mpaka.

Hezbollah, wanamgambo wa Kishia wa Lebanon, wanachukuliwa kuwa kundi la kigaidi na Israel na sehemu kubwa ya Magharibi, lakini wanaungwa mkono na Iran. Ilianzishwa kama jeshi la upinzani dhidi ya uvamizi wa Israeli kusini mwa Lebanon mnamo 1982.

Sasa, ikiwa na nguvu kubwa katika nchi wakati wa mgogoro bado inajenga msingi wake wa msaada kiutawala kwa kile inachoona kama hitaji lake la msingi.

Hili linakuwa kweli hasa kutokana na kuongezeka kwa changamoto zinazokabili jeshi rasmi la serikali, jeshi la Lebanon, ambalo Unifil inalisaidia.

Kiongozi wa kundi hilo, Hassan Nasrallah, hivi majuzi aliishutumu Israel kwa kukiuka makubaliano ya Blue Line na kutoa wito wa "ukombozi" wa kijiji cha Alawite cha Ghajar katika Milima ya Golan kinachokaliwa kwa mabavu.

Kijiji kinachodhibitiwa na Israeli mpakani, wakazi wa huko, wakiungwa mkono na serikali ya Israeli, walijenga uzio mpya wa usalama, ambao unaingia ndani kabisa ya Lebanon.

Unifil inaita hii Israeli "kuendelea ukiukaji" wa ahadi zake za kimataifa.

Hoja hizi zimebebwa na Hezbollah wanaotoa onyo. Moja ya mahema ambayo kikundi hicho kilikuwa kimeweka kando mpakani, katika eneo lingine la msuguano.

Na mapema mwezi huu, roketi dhidi ya vifaru ilirushwa kutoka upande wa Lebanon kuelekea kwenye uzio wa Ghajar, na kusababisha Israel kujibu mashambulizi.

"Mvutano kati ya Hezbollah na Israel unatokea katika mazingira ya ombwe la kisiasa nchini Lebanon - nchi hiyo haijapata rais tangu Oktoba mwaka jana," anasema Profesa Lina Khatib, mkurugenzi wa Taasisi ya Mashariki ya Kati katika Chuo Kikuu cha London , nchini Uingereza.

"Hezbollah inasimama kidete katika msimamo wake wa kutokubaliana na mgombea yeyote isipokuwa mmoja wanaomtaka wao. Kadiri Hezbollah inavyoweza kuonyesha kwamba ina nguvu na inafaa, ndivyo inavyohisi [inaboresha] nafasi yake ya kushinda uchaguzi wa rais wa Lebanon," anaongeza.

Kuongezeka kwa mvutano juu ya Yerusalemu inakuwa sehemu nyingine ya kuchochea mzozo wa mpakani.

Na licha ya kusalia rasmi vitani, Israel na Lebanon mwaka jana zilitia saini makubaliano ya kihistoria ya kuweka mpaka wa kudumu katika Bahari ya Mediterania. Kwa sehemu kubwa, ilikuwa ni kufungua mitambo ya gesi yenye faida.

Lakini mvutano uliongezeka wakati Hezbollah iliporusha ndege tatu zisizo na silaha kuelekea kwenye meli ya Israel.

Ikiwa juhudi za upatanishi wa Marekani sasa zitahamia kwenye jaribio la kuweka mpaka wa Blue Line kama mpaka wa kudumu wa kimataifa wa nchi kavu, Israeli na Lebanon zitataka kuwa katika nafasi nzuri.

Kabla ya hapo, kila upande utajaribu kuweka madai yake mbele kwa gharama yoyote ile.