Gereza linaloruhusu wafungwa kushiriki tendo la ndoa na wenza wao

Punjab limekuwa jimbo la kwanza kuruhusu kifungo cha upweke katika magereza. Mzee wa miaka 60 aliyeshtakiwa katika kesi ya mauaji alikuwa wa kwanza kutumikia kifungo hicho.

Gurjeet Singh amekuwa katika jela ya Goindwal wilayani Tarn Taran kwa miezi michache chini ya shtaka la mauaji.

"Kulikuwa na upweke na huzuni gerezani. Lakini sasa ni shwari sana. "Walinipa fursa ya kukaa peke yangu na mke wangu kwa saa mbili," aliambia BBC.

Maafisa wa magereza huko Punjab walisema kuwa wafungwa wenye tabia njema wataruhusiwa kukutana na wenzi wao kwa saa mbili kila baada ya miezi miwili. Ni baada ya hapo ndipo Gurjeet alipata nafasi ya kukutana na mkewe.

Maafisa wa magereza waliambia BBC kuwa tangu wakati huo zaidi ya wafungwa 1,000 wametuma maombi ya kuruhusiwa kuwaona wenzi wao, nusu yao wakiwa tayari wamekutana nao.

Majimbo kama vile Rajasthan na Maharashtra huruhusu wafungwa wenye tabia njema kukaa katika jela za wazi na familia zao.

Wakili wa Mahakama ya Juu Sunil Singh alisema mahakama nyingi nchini kote zimeruhusu wafungwa kupata watoto au kuendelea na mahusiano ya ndoa.

Alisema wengi wa wafungwa zaidi ya laki 5 nchini hawapati nafasi ya kukutana na wenzi wao kwa miaka mingi.

Punjab imekuwa jimbo la kwanza la India kuruhusu mikutano kama hii kwa kuanzisha mpango mpya mwezi uliopita.

Mpango huo ulizinduliwa katika jela tatu kati ya 25 za serikali mnamo Septemba 20. Kufikia Oktoba 3, uliongezwa hadi magereza 17. Maafisa walisema jela zilizosalia ni ndogo mno kuweza kubeba vifaa hivyo, na moja ni jela iliyotengwa kwa ajili ya watoto.

Jela zinazotekeleza mpango huu zimeamriwa kuweka chumba chenye kitanda na bafuni iliyoambatanishwa. Wakati huu, mume na mke wanaweza kuwa karibu, kulingana na maagizo ya serikali.

"Uamuzi ulichukuliwa ili kudhibiti viwango vya mfadhaiko wa wafungwa na kuwasaidia kujumuika katika jamii," afisa mkuu wa gereza Harpreet Siddu aliiambia BBC.

Urusi, Ujerumani, Ufaransa, Ubelgiji, Uhispania, Ufilipino, Canada, Saudi Arabia, Denmark na baadhi ya majimbo ya Marekani huruhusu ziara za upweke katika magereza. Wapenzi wa jinsia moja pia wanaruhusiwa nchini Brazili na Israel.

"Lakini, jela nchini India... haziruhusu kuwasiliana kimwili na wageni katika majengo ya gereza," anasema wakili Amit Sahni.

Mnamo 2019, Sahni aliwasilisha Kesi ya Maslahi ya Umma katika Mahakama Kuu ya Delhi. Katika kesi hiyo, alitaka ‘kutembelewa peke yake’ kufanywe kuwa haki ya msingi kwa wafungwa.

"Ni kawaida kwa washirika kutaka kukumbatiana na kushikana mikono wanapokutana. Lakini, kwa kuwa mikutano hii inafanyika mbele ya maofisa wa magereza, hawawezi kufanya hivi na washirika.

Ni busara kuwaadhibu wakosaji. Lakini, vipi kuhusu wenzi wao? Kwa nini wapoteze haki zao?'' alisema Sahni.

Ombi lake linachunguzwa. Washirika wa wafungwa wamefika mahakamani wakiomba msamaha ili kudumisha mahusiano ya ndoa au kupata watoto. Katika kesi nyingi kama hizo mahakama zimekubali ombi lao.

Mnamo mwaka wa 2018, Mahakama Kuu ya Madras ilimruhusu mfungwa mwenye umri wa miaka 40 anayetumikia kifungo cha maisha jela katika wilaya ya Tirunelveli ya Tamil Nadu kwenda nyumbani kwa wiki mbili ili kupata mtoto. Katika hafla hii, majaji walitoa maoni kwamba ziara za wanandoa ni haki na sio fursa.

Ikitaja ripoti za kuongezeka kwa kesi za VVU na UKIMWI kutokana na mahusiano ya mapenzi ya jinsia moja magerezani, mahakama iliamuru kuundwa kwa kamati ya mageuzi katika magereza.

Mnamo 2014, hakimu wa Mahakama Kuu ya Punjab Haryana Suryakant... aliruhusu wafungwa kutembelewa peke yao na kuwapandikiza wenza wao.

Jaji Suryakant, ambaye kwa sasa ni jaji wa Mahakama ya Juu, alisema katika amri yake, "Kupata mtoto ni haki ya msingi ya wafungwa." Alisema kuwa majimbo yanaweza kuchukua uamuzi juu ya hili kulingana na aina za wafungwa.

Agizo la serikali ya Punjab linasema kwamba kipaumbele kinapaswa kutolewa kwa wale ambao wamekuwa magerezani kwa muda mrefu bila msamaha. Pia imetajwa kwa utaratibu kwamba baadhi ya wafungwa wasipewe fursa hiyo .

Msimamizi wa Gereza la Goindwal Lalit Kohli alisema kwamba mara tu wenzi hao wanapoingia, mlango utafungwa kutoka nje na madirisha yote na njia za kutoka zitafungwa kulingana na miongozo.

Joga Singh mwenye umri wa miaka 37, mshtakiwa wa chini katika kesi ya ulaghai, alisema alikuwa amehuzunika kihisia baada ya kutoweza kuonana na familia yake kwa miezi michache.

Hata hivyo, alisema kuwa awali alisita kukutana na mkewe gerezani na alikuwa na wasiwasi kuhusu jinsi wafanyakazi wa jela watamchukulia iwapo atakuja jela.

Lakini, nilichoogopa hakikutokea. Kila kitu kilikwenda sawa, "alisema.

Hata hivyo, wakosoaji wanasema kuwa kutoa huduma hiyo kwa wahalifu katika magereza kunaumiza waathiriwa na familia zao.

Charan Kaur, mamake mwimbaji wa pop Sidhu Moosewala, ambaye aliuawa hivi majuzi, alijibu hili

"Serikali ya Punjab inatoa huduma kwa wahalifu waliomuua mwanangu kwa kupanga vitanda na baa gerezani," alikosoa.

Maafisa wa jela, hata hivyo, wamekanusha ukosoaji huo - wanasema wanaume waliokamatwa katika kesi ya mauaji ya Musewala hawastahili kutembelewa na wenzi wao kwa sababu ni majambazi.

Wakili Amit Sahni alisema kuwa kituo hiki cha kutembelea wafungwa kinapaswa kuwekwa katika jela zote nchini India na hii ni hatua muhimu katika kuwarekebisha wafungwa.

"Madhumuni ya sheria sio tu kuwaadhibu wafungwa bali pia kuzirekebisha ili baada ya kutoka nje waweze kujumuika katika jamii," alisema.