Je, wajua kuna 'gereza' la watu wanene kupitia kiasi?

Video zinazoonyesha watu wakifanya mazoezi katika ukumbi mkubwa wa mazoezi, wakipanga foleni kupata chakula cha kantini, na wengine wakilala katika mabweni yenye vitanda vilivyopangwa mstari zinasambaa kwenye mitandao ya kijamii.

Hali hii mpya ya mazoezi ya kupunguza uzito si mapumziko ya kifahari ya mapumziko na matibabu ya mwili, bali ni kambi kali za kijeshi za kupunguza uzito nchini China.

Baadhi ya watu huzielezea kama "magereza ya watu wenye uzito mkubwa" kutokana na sheria zake kali, ikiwemo marufuku ya kula vitafunwa kati ya milo na upimaji wa uzito mara mbili kwa siku.

Kuna takribani kambi 1,000 nchini China, nchi ambayo pia inakabiliwa na ongezeko la unene duniani, kwa mujibu wa vyombo vya habari vya China.

Kwa takribani dola 600, unaweza kuhudhuria mpango wa mwezi mmoja unaojumuisha malazi, chakula na vipindi vya mazoezi ya kila siku.

Mtengeneza maudhui TL Huang, ambaye alielezea alichoshuhudia kwenye mtandao wa Instagram kwa jina eggeats, aliieleza BBC World Service katika podikasti ya What in the World kwamba alihisi "kama yuko gerezani" kwa sababu hakutoka eneo hilo kwa siku 28 na alilazimika kufuatilia uzito wake kila siku.

''Makocha walikuwa wakihakikisha washiriki hawajifichi kula vyakula visivyo na afya na wanahudhuria mazoezi yote bila kukosa. Haikukablika ususie mazoezi au kuondoka kituoni bila sababu ya dharura,'' alisema TL Huang.

Hata hivyo, ingawa Huang anasema njia hiyo ilimsaidia, wataalamu wa lishe wanaonya kuwa mbinu kali kama hizo zinaweza kuleta hatari kubwa za kiafya na kisaikolojia.

"Baadhi ya kambi zingelenga kupunguza uzito wa mwili kwa kilo moja kwa siku. Hii inazidi kile kinachoonekana kuwa salama, hata kwa watu wazima walio chini ya uangalizi wa matibabu," anasema Luke Hanna, mkufunzi binafsi na mtaalamu wa lishe.

Kwa hivyo kambi hizi hufanyaje kazi, na zilipataje kuwa maarufu sana?

"Ni wakati wa mabadiliko"

Huang anasema alisikia kuhusu kambi hizo kupitia mama yake mwenye asili ya China.

Alieleza kuwa kabla ya kujiunga alijisikia mgonjwa kutokana na safari na ulaji usio na mpangilio.

Kwa miaka mitatu, anasema aliongeza takribani kilo 20, hali iliyosababisha maoni ya ndugu zake yaliyomfanya ahisi ni wakati wa mabadiliko.

''Nilihisi kunyanyapaliwa kutokana na uzito wangu wa mwili, ingawa ninaamini familia yangu ilikuwa ikionyesha aina ya upendo mkali'', anasema TL Huang.

Kushiriki kambi hiyo kulikuwa mabadiliko makubwa ya mazingira na utamaduni, lakini alieleza kuwa washiriki waliunda mshikamano kutokana na lengo la pamoja la kupunguza uzito wa mwili.

Ratiba ya siku ilianza saa 7:30 asubuhi kwa kupimwa uzito, ikifuatiwa na takribani saa nne za mazoezi ikiwemo kubiringika, kuruka, na mazoezi ya nguvu.

Chakula cha asubuhi kilikuwa na mayai manne ya kuchemsha, kipande cha nyanya na vipande viwili vya tango. Katika video, Huang alikagua chakula chake cha mchana ambacho kilijumuisha kamba, mboga zilizopikwa kwa mvuke na tofu, au samaki uliopikwa kwa mvuke, celery ya Kichina, mboga za majani zilizopikwa kwa mvuke na koliflawa - aina ya kabichi.

Anaeleza kuwa milo hiyo ni "nzuri, yenye uwiano na imeundwa kuiga chakula cha kila siku cha Kichina".

Baada ya chakula cha jioni kulikuwa na mazoezi mengine ya kubiringika kabla ya kipimo cha pili cha uzito jioni, kisha mapumziko.

Huang anasema lishe hiyo ilihisi "mpya sana" kwake wakati wa wiki ya kwanza, kabla ya kugundua kuwa alilazimika kuifuata kwa wiki nyingine tatu. Kubadilishana mawazo na marafiki zake kulimsaidia kushikamana nayo.

Licha ya maelezo yake kuhusu vituo hivyo kuwa na hisia kama za gereza, Huang anaamini kwamba uzoefu huo ulikuwa wa thamani yake: alipoteza pauni 13.2 (kilo 6) katika siku 28.

"Iliniruhusu kuanza tena kwenye msingi thabiti na kujipa nidhamu na muonekano niliohitaji," alisema.

"Kuzuia ukuaji wa kawaida"

Lakini wataalam wa masuala ya mwili wanahimiza kuchukua tahadhari kabla ya kufanya mazoezi ya kupunguza uzito wa mwili haraka.

Mbinu ya kambi hizi inahusu hasa kwa sababu, anaelezea Luke Hanna, mkufunzi wa kibinafsi wa London, unapopunguza uzito, pia unapoteza tishu za misuli pamoja na mafuta. Kwa hivyo, kutumia njia kali kama vile mazoezi ya kupita kiasi huongeza hatari ya kupoteza tishu hii ya misuli.

Hii inaleta shida fulani wakati watoto au vijana wanapoteza uzito kwa njia hii.

"Pia una hatari ya kuzuia ukuaji wa kawaida. Kwa hivyo hii inaweza kuwa na athari kwa urefu ambao hatimaye utafikia na vile vile afya ya mifupa yako," anaelezea.

Hii inaweza pia kusababisha matatizo ya kisaikolojia, hasa kwa kuongeza kwa kiasi kikubwa hatari ya kuendeleza ugonjwa wa kula.

"Baadhi ya watu hupungua uzito sana, jambo ambalo linaweza kuonekana kuwa la kuvutia, lakini wengi hurejesha haraka mara tu wanaporejea katika maisha yao ya kawaida, kwa sabab au matatizo ya msingi hayajashughulikiwa," anaongeza.

Huduma ya Kitaifa ya Afya ya Uingereza (NHS) inapendekeza kupunguza uzito polepole kati ya pauni 1 na 2, au kilo 0.5 hadi 1.

Hanna anaamini kwamba badala yake watu wanapaswa kuzingatia mabadiliko ya taratibu katika mazoea ndani ya mazingira yao ya kawaida: kula milo yenye lishe mara kwa mara, kutumia protini ya kutosha, na kufanya mazoezi ili kukuza ujuzi, kuburudika na kujifurahisha wenyewe, na si kama adhabu.

Zaidi ya hayo, katika video iliyochapishwa baadaye kwenye Instagram, TJ Huang anaelezea kuwa sehemu ngumu zaidi ilikuwa kurudi nyumbani, kwani mwili wake haukujua tena chakula cha "kawaida" kilionekanaje.

Lishe yenye afya pia inapaswa kujumuisha angalau sehemu tano za matunda na mboga kwa siku, huku ikilenga dakika 150 za mazoezi ya mwili kwa wiki.

Kunywa maji badala ya vinywaji vyenye sukari na kupunguza matumizi ya vyakula vyenye mafuta mengi na sukari pia kunaweza kusaidia.

Unyanyapaa

Kambi za kupunguza uzani zilianza kupata umaarufu China mwanzoni mwa miaka ya 2000, kufuatia kipindi cha televisheni kilichoandika kazi za ndani za mashirika ya kupunguza uzito, anaeleza Wanqing Zhang wa kitengo cha BBC cha China Global. Wakufunzi walioshiriki katika programu hizi kisha waliamua kufungua kambi zao za kupunguza uzito. Lakini mafanikio ya kweli yametokea katika miaka kumi iliyopita, na kuongezeka kwa mitandao ya kijamii.

"Ukienda kwenye mitandao ya kijamii ya Wachina, utaona idadi kubwa ya maudhui tofauti yaliyotumwa ama na waandaaji wa kambi za kupunguza uzito au na wateja wanaoshiriki," anafafanua Zhang.

Kambi hizi zinaweza kuanzia miundo potofu na yenye nidhamu ya hali ya juu, kama ile ambayo Huang alihudhuria, hadi mifano ya hali ya juu zaidi, kwa mfano, kamera za siri zaCCTV zilizowekwa nje ya mabweni ili kuzuia washiriki kuletewa chakula, Zhang anaeleza.

Katika mwisho mwingine wa wigo, inaweza kuwa "mafungo ya kifahari sana na ya hali ya juu, ambapo unaweza kukimbia kwenye kinu cha kukanyaga kinachoangalia ziwa zuri".

Kichocheo kikuu ni kuongezeka kwa unene duniani kote: katika takriban theluthi mbili ya nchi, zaidi ya asilimia 50% ya watu wazima wameainishwa kuwa wanene au wanene kupita kiasi.

Kulingana na mamlaka ya afya ya China, karibu asilimia 34% ya watu wazima nchini humo wanachukuliwa kuwa wazito, wakati asilimia 16% wanachukuliwa kuwa wanene.

Pia kuna sababu ya kitamaduni, Zhang wa BBC anasema. "Uchina ni nchi ambayo kukubalika na kuvumiliana kwa tofauti za mwili ni ndogo, ambayo ina maana kwamba ikiwa una uzito kupita kiasi, kuna uwezekano mkubwa wa kukabiliana na ubaguzi mahali pa kazi au katika ulimwengu wa dating."

Wanga uliosafishwa unaopatikana katika mchele, ravioli na tambi ni tatizo, kama ilivyo kwa ukweli kwamba watu wanatumia zaidi na zaidi wakati wao wa bure ndani ya nyumba, kwenye simu au kompyuta zao za mkononi, badala ya kuwa nje.

Wakati huo huo, akaunti ya Instagram ya Huang inaonyesha kwamba sasa yuko Thailand, ambako anashiriki katika changamoto mpya ya kupunguza uzito kwa siku 30, akifanya mazoezi kwa saa mbili kwa siku katika joto kali.

Kwa sasa, Huang anaendelea na changamoto nyingine ya kupunguza uzito akiwa Thailand, akifanya mazoezi ya saa mbili kwa siku katika hali ya joto kali.