Tamthilia ya runinga ya Somalia inayovunja miiko

Nani atarusha kipindi cha sehemu 10 cha TV katika jiji lililoibuka kutoka kwenye mzozo wa miaka 30 na waigizaji wa vijana ambao hawajawahi kuigiza hapo awali?

Jibu ni Ahmed Farah.

Yeye ni mkurugenzi wa Arday au "Mwanafunzi", ambayo ilirekodiwa katika mji mkuu wa Somalia, Mogadishu, na kuzinduliwa siku ya Alhamisi kwenye kituo cha runinga cha Bile nchini humo.

Inakabiliana na baadhi ya masuala yenye utata nchini humo, ikiwa ni pamoja na ponografia, ubakaji, dawa za kulevya na majambazi wasichana - mada zote ni mwiko nchini Somalia.

Kila kipindi cha dakika 25 huangazia kikundi cha wanafunzi wa shule ya sekondari na jinsi wanavyokabiliana na ulimwengu mgumu wanaokulia.

Farah alitiwa moyo kuandika maandishi hayo baada ya kuwatazama vijana wa Kisomali kwenye TikTok.

“Haya ndiyo mambo wanayozungumza,” anasema. “Huu ndio ukweli wao na nilitaka kuwapa sauti.

"Vijana hawaonekani nchini Somalia. Asilimia sabini na tano ya wakazi wako chini ya miaka 30 lakini hawaonekani," anasema. "Watu mashuhuri ni wanasiasa. Wanahodhi kila kitu."

Nyota mmoja wa Arday, Shukri Abdikadir mwenye umri wa miaka 21, alitolewa kutoka pahali fulani ili kuigiza.

Alikuwa akifanya kazi kama mhudumu huko Mogadishu, kabla ya kupata kazi ya uigizaji.

"Hata sikufanya majaribio," anasema.

"Nilikuwa nikiandamana na marafiki ambao walikuwa wakifanya majaribio ya majukumu wakati mkurugenzi aliniona. Alisema aliona kitu ndani yangu, akaniomba niende na akanipa moja ya majukumu makuu, na yenye utata zaidi, mwanamke."

Farah, ambaye aliongoza filamu ya Ayaanle yenye mafanikio ya lugha ya Kisomali, alichukua hatua kubwa ya imani katika kupiga filamu nzima mjini Mogadishu akiwa na waigizaji wasio na uzoefu wenye umri wa kati ya miaka 16 na 21.

Waigizaji 60 walilipwa kwa muda wa miezi mitatu iliochukua kukamilisha uchukuaji wa filamu, pamoja na vijana 18 wa Kisomali Farah waliofunzwa kama wafanyakazi.

Mfululizo huu ni kiini cha ufufuo wa tasnia ya filamu iliyokuwa ikistawi ya Somalia, ambayo ilivunjwa na miaka ya mzozo - kumbi za sinema maarufu za Mogadishu zilizopigwa risasi na makombora yasiyoisha.

Kukabiliana na unyanyasaji wa ponografia

Moja ya hadithi kuu za kipindi hicho ni kuletwa kwa dawa na kubakwa kwa msichana kwenye karamu.

Kisa hicho kilirekodiwa na baadhi ya wanafunzi wenzake ambao wanajaribu kumkashifu kwa vitisho kwamba wataiweka video hiyo mtandaoni ikiwa hatalipa.

Kama kwingineko duniani, kushiriki kwa video za wanawake wakinyanyaswa kingono ni tatizo linaloongezeka nchini Somalia.

Wanaume hulipa kutazama filamu zinazotumwa kwenye chaneli za Telegraph. Maisha ya waathiriwa yanaharibiwa. Hawawezi kuolewa. Wengine wanasukumwa katika uraibu wa dawa za kulevya.

"Wazazi wetu na jamii yetu hawapendi tuongee mambo haya," anasema Badria Yahya, nyota mwingine wa Arday.

"Lakini tunafanya hivyo ili kuwafanya waamshe ukweli."

Yahya mwenye umri wa miaka 21 alikuwa akitaka kuigiza siku zote. "Nilikuwa nikitengeneza michezo ya kuigiza na ndugu zangu," anasema. "Nilizoea sana filamu za Bollywood hivi kwamba sasa ninaweza kuzungumza Kihindi."

Yeye na Abdikadir walikabili upinzani mkali kutoka kwa wazazi wao kwa kukubali sehemu katika mfululizo huo.

Baadhi ya familia ziliwakataza watoto wao wasijihusishe zaidi nayo mara tu walipoona matokeo ya upigaji picha wa mapema.

"Ilitubidi kuwaua wahusika wao," anasema Farah. "Wengine wananichukia kwa kutengeneza mfululizo huu. Wananiita msaliti, anayelipwa na nchi za Magharibi ili kupinga utamaduni wetu."

Bajeti ya Arday si ndogo ilifadhiliwa kabisa na Wasomali.

Wakati wanachama wa kizazi kongwe walishangazwa na mada, baadhi ya vijana huko Mogadishu walisema ni muhimu mfululizo huo kuzungumzia mada ngumu.

Lakini sio mada tu ambayo ilisababisha shida, lakini pia asili ya utengenezaji wa filamu.

Hii ilikuwa mara ya kwanza kwa mfululizo mkubwa wa filamu ya Kisomali kurekodiwa katika mitaa ya Mogadishu.

"Ilikuwa machafuko kamili," anasema Farah.

"Watu walikuwa hawajawahi kuona kitu kama hicho. Upigaji filamu ulikuwa na changamoto kubwa sana. Wasomali wanazungumza kwa sauti kubwa sana hivyo wapita njia walikuwa usumbufu wa mara kwa mara, kama vile wito wa maombi kutoka misikitini na wakati mwingine milio ya kweli ya risasi."

Wakazi wa Mogadishu wamezoea kusikia milio ya risasi kwa nyuma kiasi kwamba umati wa watu wa ziada hawakusongamana wakati bunduki bandia zilipotumiwa wakati wa upigaji picha.

"Ilitubidi tuchukue bunduki halisi na kuipiga juu ya vichwa vya watu ili kuwavuta," anasema Farah.

Shida nyingine ilikuwa mapigano kati ya waigizaji, haswa wasichana.

"Wakati mwingine walianza kugongana na kuvutana nywele," anasema Farah. "Nilitishia kuua uhusika wao ikiwa wataendelea kupigana. Hiyo ilitosha kuwazuia wengi wao lakini ilibidi niwaondoe wachache wao kwa sababu hawakuacha.

"Ikiwa ningetengeneza filamu hii itakuwa bora zaidi."

'Bora kuishi kama simba'

Katika jiji ambalo watu hawajui kama watarudi nyumbani wakiwa hai jioni, ambapo wanaweza kukamatwa na shambulio la al-Shabab au kupigwa risasi kwenye kituo cha ukaguzi, upigaji picha wakati mwingine ulizua hisia za wasiwasi.

Alipokuwa akipiga picha ambapo msichana alikutana na wavulana wakitazama ponografia katika mkahawa wa shule, aliendelea kulia baada ya uchukuaji wa filamu kukoma.

"Wavulana walilia pia," Farah anasema. "Walilia kwa takriban dakika 30 baada ya sisi kuzima kamera. Ilikuwa ni aina ya tiba kwao."

Waigizaji hao pia waliona vigumu kurekodi tukio la mlipuko wa watu waliojitoa mhanga.

Ilikuwa karibu sana na nyumbani.

Oktoba mwaka jana, baadhi ya waigizaji walikosa kidogo kulipuliwa katika shambulio kubwa la bomu lililotegwa kwenye gari. Ilitokea dakika chache baada ya kukusanya mavazi yao kutoka kwenye jengo karibu na milipuko ambayo iliua takriban watu 100.

Arday pia anazungumzia suala la afya ya akili, somo jingine la mwiko nchini Somalia.

Mmoja wa wahusika katika mfululizo huo ni mwanasaikolojia ambaye anafanya kazi shuleni. Baadhi ya waigizaji waliendelea kuzungumza naye kwa muda mrefu baada ya kamera kuacha kurekodi.

Abdikadir hataacha chochote kuendelea na kazi yake ya uigizaji ingawa uigizaji uliibua hisia chungu na upinzani wa familia.

"Ikiwa njia pekee ningeweza kutenda ni kuigiza angani, ningefanya hivyo," asema, huku macho yake yakimetameta anapotazama nyota. "Ni bora kuishi kama simba kwa siku kuliko kuishi siku 1,000 kama paka."

"Tutaonana Hollywood," ninasema anapoondoka. Anageuka na kuniambia

"Sio Hollywood, Sollywood," anasema.