Maxay tahay Jasiirada muhiimka ah ee Iiraan ee uu Mareykanka ka fikiraya inuu qabsasado?

Jasiiradda IKharg ee Iran ayaa noqotay bartilmaameed xiiso leh maalmahan dambe, maadaama isku dhaca milatari ee u dhexeeya Mareykanka iyo Israel dhinac, iyo Iran dhinaca kale uu sii kordhayo.

Jasiiraddan yar, oo ku taalla gacanka-ka waqooyi qiyaastii 25 ilaa 30 kiiloomitir u jirta xeebta Iran, ayaa ah tiir muhiim ah oo ka mid ah warshadaha shidaalka ee dalka.

In kasta oo ay leedahay ahmiyad istiraatiiji ah isla markaana si fudud loogu bartilmaameedsan karo, haddana ma aysan weli la kulmin wax weerar toos ah inta uu socdo isku dhaca milatari.

Laakiin website-ka Maraykanka ee Axios ayaa ka xigtay sarkaal Maraykan ah oo sheegay in maamulka Maraykanku uu hadal hayo dhowr doorasho intii lagu guda jiray doodda dhowaan ee ku saabsan sida loola tacaalo dagaalka gobolka, oo ay ku jirto ikhtiyaarka qabsashada jasiiradda Kharg.

Doorka muhiimka ah ee jasiiraddan ayaa ku qasbay qaar ka mid ah falanqeeyayaasha iyo saraakiisha Washington inay su'aalo ka keenaan macnaha ay yeelan karto in jasiiradda la bartilmaameedsado ama la xakameeyo.

Bartilmaameed millatari oo xasaasi ah

Doorka dhaqaale ee jasiiradda Kharg ayaa sidoo kale ka dhigaya bartilmaameed militari oo suurtagal ah.

Qaar ka mid ah falanqeeyayaasha waxay aaminsan yihiin in bartilmaameedsiga ama qabsashada jasiiradda ay si weyn u carqaladeyn karto dakhliga shidaalka ee Iran, kaas oo ah il muhiim ah oo dakhliga dowladda.

Jarrod Agen, oo ah la-taliye ka tirsan aqalka, ka sheegay Washington in Mareykanka ay "isku dayeyso inay ka saarto keydka shidaalka Iran gacanta argagixisada", taasoo ku saabsan suurtagalnimada in la qabsado khayraadka tamarta ee Iran si loo cadaadiyo dowladda ku sugan Tehran.

Xaaladdan dhexdeeda, waxaa soo ifbaxday fikradda ah xakameynta jasiiradda Kharg, oo hoy u ah terminal-ka ugu weyn ee dhoofinta shidaalka ee dalka.

Falanqeeye Michael Rubin ayaa tallaabadaas ku tilmaamay sida hab wax ku ool u noqon karta oo lagu joojin karo dakhliga shidaalka ee dowladda Iran.

Laakiin dhanka kale, sarkaal hore oo Maraykan ah, Richard Nephew, ayaa ka digay in bartilmaameedsiga jasiiradda "ay keeni karto koror dhanka dagaalka ah isla markaana halis gelin karto xasilloonida suuqyada tamarta caalamiga ah."

Khubarada kale waxay sheegayaan in qabsashada jasiiradda ay u badan tahay in loo baahdo hawlgallo milatari oo dhulka ah, ma ahan oo keliya duqeymo cirka ah, taasoo ah arrin **United States ilaa hadda aysan fulin.

Xarunta dhoofinta shidaalka Iiraan

Jasiiradda Kharg waa dekedda ugu weyn ee lagu dhoofiyo shidaalka Iran, waana tiir muhiim ah oo ka mid ah kaabayaasha tamarta ee dalka.

Qiyaastii 90% shidaalka cayriin ee Iran laga dhoofiyo ayaa mara jasiiraddan ka hor inta aysan maraakiibta shidaalka u bixin suuqyada caalamka, badanaa iyagoo sii mara marin biyoodka Hormuz, oo ah mid ka mid ah marinnada tamarta ee ugu muhiimsan dunida.

Goobaha laga raro shidaalka ee jasiiradda ayaa awood u leh inay dhoofiyaan malaayiin foosto oo shidaal ah maalintii, taasoo ka dhigaysa xiriir muhiim ah oo u dhexeeya ceelasha shidaalka ee Iran iyo suuqyada caalamiga ah.

Jasiiradda waxaa ku xiran tuubooyin shidaal oo mara badda hoosteeda, kuwaas oo ku xira qaar ka mid ah ceelasha shidaalka ugu waaweyn ee Iran.

Shidaalka waxaa laga soo qaadaa ceelasha, kadibna waxaa loo gudbiyaa jasiiradda halkaas oo lagu kaydinayo taangiyo waaweyn, ka hor inta aan lagu rarin maraakiib waaweyn oo shidaal qaada iyadoo la adeegsanayo dekedo dhaadheer oo ku fidsan biyaha qoto dheer, si ay maraakiibta waaweyn ugu soo xirtaan.

Tani waa lagama maarmaan sababtoo ah xeebaha badan ee Iran waa biyo gacmeed, sidaas darteed ma qaadi karaan maraakiibta shidaalka ee aadka u waaweyn. Taas ayaa ka dhigaysa jasiiradda Kharg mid ka mid ah meelaha yar ee awood u leh hawshan heer weyn.

Maadaama kaabayaasha muhiimka ah ee shidaalka ay ku urursan yihiin hal meel, khubaradu waxay sheegaan in jasiiraddani ay tahay daciifnimo dhaqaale oo weyn.

Saraakiil ka tirsan Mareykanka ayaa sheegay in muhiimaddeedu aad u weyn tahay, sidaas darteed dhaqaalaha Iran si daran ayuu u saameyn karaa haddii hawlaheeda la carqaladeeyo.

Maanta, jasiiraddu waxay leedahay goobo kaydinta shidaalka oo aad u waaweyn, xarumaha dhoofinta shidaalka, guryo ay degan yihiin shaqaalaha, iyo garoon diyaaradeed yar oo ku xira dhulka weyn ee Iran.