Przerywany post: korzyści czy ryzyko? Badanie rodzi pytania dotyczące zdrowia serca

Przerywany post stał się dietetycznym trendem dekady.

Obiecuje zhakować biologię bez znoju liczenia kalorii lub ograniczania węglowodanów: po prostu zmień, kiedy jesz, a niekoniecznie to, co jesz.

Potentaci technologiczni przysięgają na tę metodę, a gwiazdy Hollywood twierdzą, że dzięki niej zachowują szczupłą sylwetkę. Były premier Wielkiej Brytanii Rishi Sunak mówił kiedyś o rozpoczynaniu tygodnia od 36-godzinnego postu.

Do tej pory nauka wydawała się być wspierająca. Badania sugerują, że wydłużenie nocnego postu może poprawić metabolizm, wspomóc naprawę komórek, a być może nawet przedłużyć życie. Dietetycy od dawna ostrzegają jednak, że pomijanie posiłków nie jest magicznym rozwiązaniem i może być ryzykowne dla osób z chorobami podstawowymi.

Przerywany post kompresuje jedzenie do krótkiego dziennego okna, często ośmiogodzinnego, pozostawiając 16-godzinną przerwę bez jedzenia. Inne diety ograniczone czasowo, takie jak plan 5:2, ograniczają kalorie w określone dni, a nie godziny.

Teraz pierwsze badanie tego rodzaju na dużą skalę podnosi poważniejszą czerwoną flagę. Naukowcy, analizując dane od ponad 19 000 dorosłych, odkryli, że osoby, które ograniczyły swoje posiłki do mniej niż ośmiu godzin dziennie, miały o 135% wyższe ryzyko śmierci z powodu chorób układu krążenia - problemów z sercem i naczyniami krwionośnymi - niż osoby, które jadły przez 12-14 godzin.

Podwyższone ryzyko sercowo-naczyniowe oznacza, że w oparciu o stan zdrowia, styl życia i dane medyczne danej osoby, jest ona bardziej niż inni uczestnicy badania narażona na wystąpienie problemów związanych z sercem, takich jak zawał serca lub udar mózgu.

Związek z ogólną śmiertelnością - zgonami z jakiejkolwiek przyczyny - był słabszy i niespójny, ale ryzyko sercowo-naczyniowe utrzymywało się w grupach wiekowych, płci i stylu życia nawet po rygorystycznych testach.

Innymi słowy, badanie wykazało jedynie słaby i niespójny związek między ograniczonym czasem jedzenia a ogólną liczbą zgonów. Jednak ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia było znacznie wyższe.

Autorzy podkreślają, że badanie nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego. Ale sygnał jest wystarczająco uderzający, aby podważyć narrację postu jako wolnej od ryzyka ścieżki do lepszego zdrowia.

Badacze śledzili dorosłych Amerykanów przez osiem lat. Aby zrozumieć ich nawyki żywieniowe, uczestnicy zostali poproszeni w dwa oddzielne dni - w odstępie około dwóch tygodni - o przypomnienie sobie wszystkiego, co jedli i pili. Na podstawie tych "wspomnień żywieniowych" naukowcy oszacowali średnie okno żywieniowe każdej osoby i potraktowali je jako reprezentatywne dla ich długoterminowej rutyny.

Badanie wykazało, że osoby, które jadły w ciągu ośmiu godzin, były bardziej narażone na śmierć z powodu chorób sercowo-naczyniowych niż osoby, które rozkładały posiłki na 12-14 godzin.

Okazało się, że podwyższone ryzyko sercowo-naczyniowe było spójne we wszystkich grupach społeczno-ekonomicznych i najsilniejsze wśród palaczy i osób z cukrzycą lub istniejącą chorobą serca - co sugeruje, że powinni oni zachować szczególną ostrożność w przypadku długoterminowych, wąskich okien żywieniowych. Związek ten utrzymywał się nawet po uwzględnieniu jakości diety, częstotliwości posiłków i przekąsek oraz innych czynników związanych ze stylem życia.

Zapytałem badaczy, jak powinniśmy odczytywać fakt, że liczba zgonów związanych z sercem wzrasta tak dramatycznie, ale ogólna liczba zgonów nie - czy to biologia, czy tendencyjność danych?

Dieta jest głównym czynnikiem powodującym cukrzycę i choroby serca, więc związek z wyższą śmiertelnością z przyczyn sercowo-naczyniowych nie jest nieoczekiwany, powiedział Victor Wenze Zhong, główny autor recenzowanego badania w czasopiśmie Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research and Reviews.

"Nieoczekiwanym odkryciem jest to, że trzymanie się krótkiego okna żywieniowego - poniżej ośmiu godzin przez lata było związane ze zwiększonym ryzykiem zgonu z powodu chorób układu krążenia," mówi prof. Zhong, epidemiolog z Shanghai Jiao Tong University School of Medicine w Chinach.

Jest to sprzeczne z powszechnym przekonaniem - popartym krótkoterminowymi badaniami trwającymi od kilku miesięcy do roku - że jedzenie ograniczone czasowo poprawia zdrowie serca i metabolizm.

W towarzyszącym artykule redakcyjnym w tym samym czasopiśmie, Anoop Misra, wiodący endokrynolog, rozważa obietnice i pułapki przerywanego postu.

Z drugiej strony, jak mówi, wiele badań i analiz sugeruje, że przerywany post może promować utratę wagi, poprawiać wrażliwość na insulinę, obniżać ciśnienie krwi i poprawiać profile lipidowe, z pewnymi dowodami na korzyści przeciwzapalne.

Może również pomóc ludziom kontrolować poziom cukru we krwi bez sztywnego liczenia kalorii, łatwo wpasowuje się w kulturowe lub religijne praktyki postu i jest łatwy do naśladowania.

"Jednak potencjalne wady obejmują niedobory składników odżywczych, podwyższony poziom cholesterolu, nadmierny głód, drażliwość, bóle głowy i zmniejszone przestrzeganie zaleceń w miarę upływu czasu," mówi prof. Misra.

"W przypadku osób chorych na cukrzycę niemonitorowany post grozi niebezpiecznymi spadkami poziomu cukru we krwi i sprzyja spożywaniu fast foodów podczas okienka żywieniowego. W przypadku osób starszych lub cierpiących na choroby przewlekłe, przedłużony post może pogorszyć osłabienie lub przyspieszyć utratę mięśni."

Nie jest to pierwszy raz, kiedy przerywany post spotyka się z krytyką.

Rygorystyczne trzymiesięczne badanie, opublikowane w JAMA Internal Medicine w 2020 r., wykazało, że uczestnicy stracili tylko niewielką ilość wagi, z czego większość mogła pochodzić z mięśni. Inne badanie wykazało, że przerywany post może powodować skutki uboczne, takie jak osłabienie, głód, odwodnienie, bóle głowy i trudności z koncentracją.

Prof. Misra twierdzi, że nowe badanie dodaje teraz bardziej niepokojące ostrzeżenie - możliwy związek z wyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym, przynajmniej w niektórych grupach.

Zapytałem prof. Zhonga, co poradziłby lekarzom i opinii publicznej, w kontekściewniosków z najnowszych badań.

Powiedział, że osoby z chorobami serca lub cukrzycą powinny być ostrożne w przyjmowaniu ośmiogodzinnego okna żywieniowego. Odkrycia wskazują na potrzebę "spersonalizowanych" porad dietetycznych, opartych na stanie zdrowia i zmieniających się dowodach.

"Opierając się na obecnych dowodach, skupienie się na tym, co ludzie jedzą, wydaje się być ważniejsze niż skupienie się na czasie, kiedy jedzą. Przynajmniej mogą rozważyć nie przyjmowanie ośmiogodzinnego okna żywieniowego przez długi czas w celu zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym lub poprawy długowieczności."

Najwyraźniej - jak na razie - przesłanie jest mniej o całkowitym porzuceniu postu, a bardziej o dostosowaniu go do indywidualnego profilu ryzyka. Dopóki dowody nie będą jaśniejsze, najbezpieczniejszym rozwiązaniem może być skupienie się mniej na zegarze, a bardziej na talerzu.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis