اوباما: صلح اسرائیل و فلسطینی‌ها نیازمند تصمیمات دشوار است

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، گفته است که پیشبرد گفتگوهای صلح بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها نیازمند اتخاذ "تصمیمات سیاسی دشوار" است.

آقای اوباما روز دوشنبه ۱۷ مارس (۲۶ اسفند) در کاخ سفید با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، دیدار کرد.

او روز دوشنبه از محمودعباس به عنوان رهبری که به طور مستمر، ضد خشونت و حامی راه حل های دیپلماتیک برای حل مناقشه با اسرائیل بوده تمجید کرد و گفت که به آینده مذاکرات امیدوار است.

باراک اوباما گفت: "معتقدم اکنون زمان آن است که نه فقط رهبران دو طرف بلکه مردم آن‌ها هم از این فرصت برای رسیدن به صلح استفاده کنند. جزئیاتی زیادی وجود دارد که باید درباره آنها صحبت کنیم. این روند بسیار دشواری است که اگر بخواهیم آنرا به پیش ببریم باید قادر باشیم تصمیمات سیاسی دشوار اتخاذ کنیم."

این در حالی است که ناظران می‌گویند رایزنی‌های فشرده دولت آقای اوباما و به خصوص تلاش های جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، بین اسرائیل و فلسطینی‌ها، هنوز نتیجه ای به بار نیاورده است. پس از هشت ماه رایزنی فشرده جان کری، دو طرف اسرائیلی و فلسطینی هنوز بر سر پیش نویس متن یک تفاهم مقدماتی نیز اتفاق نظر ندارند.

آقای کری تلاش می‌کند که از طریق رسیدن به توافقی مقدماتی تا روز ۲۹ آوریل (۹ اردیبهشت) چارچوب مذاکرات نهایی فلسطینی‌ها و اسراییلی‌ها را تنظیم کند.

مناخم کلاین، استاد علوم سیاسی دانشگاه بارایلان اسرائیل به بی‌بی سی فارسی می‌گوید خط مشی کنونی جان کری برای کاهش شکاف بین مواضع اسرائیل و فلسطینی‌ها شکست خورده است.

او می افزاید: "جان کری با انتظارات بالا و و ذوق و شوق فراوان ولی بدون دستور کار مشخص مذاکرات رو شروع کرد، به این امید که اگر هیات فلسطینی و اسرائیلی را بر سر میز مذکره جمع کند، و عباس و نتانیاهو همزمان با هم صحبت کنند تا این روند یک توافق و برنامه مشترک به وجود خواهد آورد. این خط مشی کاملا شکست خورده است. هیچ برنامه مشترکی که اساس مذاکرات بشود به دست نیامده است، حتی در موارد فنی مثل تدابیر امنیتی در حاشیه منطقه مرزی دره اردن."

انتظار نمی رود که طرفین بتوانند تا مهلت تعیین شده به توافقی دست پیدا کنند، هرچند بعید به نظر نمی‌رسد که آمریکا بتواند دو طرف را قانع کند گفتگو‌ها را ۹ ماه دیگر (تا پایان سال میلادی جاری) تمدید کنند.

موانع صلح

فلسطینی‌ها شهرک سازی‌های اسرائیل در اراضی اشغالی را یکی از بزرگ‌ترین موانع در روند صلح می‌دانند. اسرائیل نیز می‌گوید پیش از هر چیز برای آغاز مذاکرات نهایی، طرف فلسطینی باید بپذیرند که اسرائیل کشور یهودیان است.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به تازگی طی نطقی در واشنگتن گفت: "با به رسمیت شناختن اسرائیل به عنوان کشور یهودیان، شما سرانجام نشان خواهید داد که برای پایان دادن به مناقشه آمادگی دارید. زمان آن فرا رسیده که بدون بهانه آوردن و بدون تاخیر بیشتر هویت یهودی اسرائیل را بپذیرید."

محمود عباس این درخواست که یک تابوی ملی برای فلسطینی‌ها به حساب می‌آید را غیرقابل قبول دانسته است. اتحادیه عرب و سایر گروه‌های فلسطینی از جمله گروه اسلامگرای حماس نیز این درخواست را رد کرده اند.

رهبر تشکیلات خودگردان روز دوشنبه بر ادامه روند آزادی تعدادی از زندانیان فلسطینی توسط اسرائیل تاکید کرد.

او گفت: "آقای رئیس جمهور، ما با میانجی‌گری جان کری به توافق دست یافته‌ایم که بر اساس آن اسرائیل باید چهارمین گروه از زندانیان فلسطینی را آزاد کند. ما امیدواریم که این زندانی‌ها تا روز ۲۹ ماه مارس امسال آزاد شوند. این کار جدی بودن تلاش‌ها برای رسیدن به صلح را نشان خواهد داد."

در اسراییل بسیاری از راستگرایان از جمله موشه یعلون، وزیر دفاع، محمود عباس را شریک صلح واقعی نمی‌دانند.

مناخم کلاین با رد این موضع، می‌گوید: "این برداشتی است که نتانیاهو ایجاد کرده که فضای مثبتی برای گفتگو‌ها به وجود نمی‌آورد. از طرف دیگر، آمریکایی‌ها هم از فلسطینی‌ها به عنوان شریک صلح یا انسان‌هایی که متحمل درد و رنج و تحت اشغال نظامی هستند صحبت نمی‌کنند و بیشتر، بیانیه ها و صحبت های خود را به مسائل فنی محدود می‌کنند."

روز دوشنبه صد‌ها نفر در شهرهای رام الله و الخلیل کرانه غربی رود اردن در حمایت از آقای عباس تجمعاتی برگزار و فشارهای احتمالی واشنگتن بر او برای پذیرفتن مواضع اسرائیل را رد کردند.