شلیک به ماکت ناو آمریکایی چه سودی برای ایران دارد؟

مانور سپاه پاسداران که در بخشی از آن ماکت یک ناو هواپیمابر آمریکایی هدف حمله قرار گرفت، تبلیغات گسترده رسانه‌های داخلی ایران را درپی داشت. اما این اقدام ایران از نظر نظامی چه اهمیتی دارد؟

ماکتی که ایران ساخته‌است در سال ۱۳۹۳ هم در یک مانور هدف حمله قرار گرفت و بعد از بازسازی دوباره از آن استفاده شد. در این مانورها، سپاه پاسداران تلاش می‌کند قدرت خود را به دشمن نشان دهد.

نیروی دریایی آمریکا بعد از این مانور در اکانت اینستاگرامش به شوخی نوشت ایران متخصص ساخت ماکت کشتی برای هدف گیری است. بکا ریباریک سخنگوی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هم ارزش نظامی اقدام ایران را زیر سوال برد و گفت آمریکا اطمینان دارد که ناوگانش توانایی دفاع از خود را دارند.

در تصویر زیر ماکت ایران که به گفته مقامات این کشور نمونه یک ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز نیروی دریایی آمریکا است با ناو هواپیمابر هری ترومن که در همین کلاس است مقایسه شده است.

ماکت حدود ۱۳۰ متر از اندازه واقعی این کلاس کوتاه تر و عرض آن هم تقریبا نصف اندازه ناو واقعی است. یک کارشناس ساخت سازه‌های دریایی به بی‌بی‌سی فارسی گفت که به برآورد او، وزن ماکتی با این ابعاد که بتواند روی آب شناور بماند، حداکثر حدود سه هزار تن است.

این کارشناس، هزینه ساخت چنین ماکتی را در سال ۱۳۹۷ در جنوب ایران ۱۶ میلیون تومان به ازای هر تن برآورد می‌کند که در مجموع هزینه ساخت چنین ماکتی را به حدود ۴۸ میلیارد تومان می‌رساند. براساس قیمت دلار در اوایل سال ۱۳۹۷ (حدود شش هزار تومان) هزینه ساخت چنین ماکتی حدود هشت میلیون دلار می‌شود.

دلیل مبنا قرار دادن سال ۱۳۹۷ بی‌ثبات بودن قیمت مواد اولیه و هزینه‌ها بعد از افزایش قیمت دلار است که عملا ساخت شناورها را در جنوب ایران مختل کرده است.

اما گذشته از مشخصات این ماکت، ساخت و بعد شلیک به آن در مانور از نظر نظامی چه اهمیتی دارد؟

بعضی از کارشناسان این اقدام سپاه را از نظر نظامی بی‌ارزش می‌دانند. فیل اوینگ کارشناس نظامی در آمریکا، می‌گوید ایران با این مانور می‌خواهد "به مردمش بگوید که توانایی متوقف کردن آمریکا را در منطقه دارد و به آمریکا هم نشان دهد که می‌تواند برای ناوهایش مزاحمت ایجاد کند."

در بخشی از مانور، قایق‌های تندرو ماکت ناو آمریکایی را محاصره کرده و به آن شلیک می‌کنند.

اما در واقعیت، محاصره یک ناو به سادگی حمله به یک ماکت نیست. فیل اوینگ می‌گوید: "ناو هواپیمابر، کشتی مهمی است که حدود ۷۰ جنگنده را حمل می‌کند و ناو‌های کوچکتر هم آن را اسکورت می‌کنند."

با این وجود ارتش آمریکا، قایق‌های پرتعداد سپاه و همچنین مین‌های دریایی ایران را خطراتی جدی برای ناوگانش در خلیج فارس و تنگه هرمز می‌داند.

تنش میان ایران و آمریکا در منطقه خلیج فارس همیشه در حد تهدید و قدرت‌نمایی نبوده است. در روز ۲۹ فروردین ۱۳۶۷، ایران و آمریکا وارد یک درگیری نظامی رو در رو شدند که نتیجه‌اش برای ایران خسارت سنگین به نیروی دریایی‌ و سکوهای نفتی‌اش بود.

در آن دوره تنش‌ها برسر مین گذاری ایران در خلیح فارس بالا گرفته بود و در نهایت یکی از مین‌های ایران به ناوچه موشک انداز ساموئل بی. رابرتز آمریکا برخورد کرد. ناوچه خسارت دید و به عملیاتی که آمریکا آن را آخوندک (Operation Praying Mantis) نامیده بود ختم شد. ضربه سنگینی که این عملیات به ایران وارد کرد، به عنوان یکی از عوامل موثر در پذیرش آتش‌بس شناخته می‌شود.