یک سال پس از مرگ رهبر ونزوئلا؛ قامت مادورو به قبای چاوز اندازه شد؟

یک سال از مرگ هوگو چاوز، رهبر سابق ونزوئلا می‌گذرد؛ کسی که ۱۴ سال رئیس‌جمهور این کشور بود. او خود قبل از مرگش نیکولاس مادورو را برای جانشینی‌اش انتخاب کرد. هرچند به نظر می‌رسد آقای مادورو نتوانسته چندان جای آقای چاوز را پر کند، ولی چالش‌هایی را هم پشت سر گذاشته است.

او در حالی سال‌مرگ رهبر فقید را برگزار کرده که دو هفته است با اعتراض‌های گروه‌هایی از جوانان در کاراکاس دست و پنجه نرم می‌کند.

نا امنی، فساد دولتی و کمبود مواد غذایی، به نارضایتی‌ها دامن زده است.

علاوه بر این اعتراض‌های خیابانی، با هوادارانی هم روبه‌روست که انتظار دارند همچنان رهبری در قامت چاوز داشته باشند.

چهره‌هایی در حزب چپ‌گرای جنبش جمهوری پنجم، حزب چاوزی‌ها، هم‌نظر نیکلاس مادورو نیستند. آنها در همان آخرین روزهای حیات هوگو چاوز هم خود را در قامت رهبر بعدی برانداز می‌کردند و هنوز درباره آینده گمان‌هایی دارند.

پیتر حکیم، تحلیلگر مسائل آمریکای لاتین در موسسه گفت‌وگوی بین‌آمریکایی در واشنگتن، می‌گوید نیکولاس مادورو موفق‌تر از آن ظاهرا شده است که می‌شد یک سال پیش حدس زد.

"اصلا مادورو نمی‌توانسته چیزی شبیه چاوز دوم شود. اما یک سال پیش کسی فکر نمی‌کرد او بتواند همین‌قدر هم جای چاوز را بگیرد."

رئیس‌جمهور ونزوئلا در این سال، هم اعتراض‌هایی را پشت‌سر گذاشته که اساسا مشروعیت انتخاب او را زیر سوال برده بود و هم به نظر می‌رسد دست‌کم تاکنون توانسته حمایت هم‌حزبی‌های خود را نگه دارد.

نگاه به اصلاحات اقتصادی

تصویر چاوز هنوز روی دیوارها و روی لباس مردم دیده می‌شود. هوادارانش می‌گویند او هنوز زنده است.

در سال‌مرگ او، شمار زیادی از مردم عادی در مراسم او شرکت کردند.

فارغ از این مناسبت هم نقش چهره رهبر فقید بر لباس کودک و مرد و زن، در ونزوئلا غریبه نیست.

محبوبیتی که البته در سال‌های اخیر، اتهام مخدوش‌بودن انتخابات و همین‌طور محدودیت برای فعالیت رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران را در کنار خود داشته است.

جیسون مرتزک، تحلیلگر مسائل آمریکای لاتین در شورای آتلانتیک در واشنگتن، می‌گوید جانشینان هوگو چاوز همچنان از محبوبیت او در جامعه منتفع اند: "حاکمان ونزوئلا رابطه مستحکم و استواری با ارتش دارند. بدیل قانع‌کننده‌ای هم برایشان نیست."

با این حال آقای مرتزک می‌گوید اگر زمام‌داران در کاراکاس بخواهند پایگاه فراگیرتری در جامعه داشته باشند، باید به اصلاحاتی در زمینه اقتصادی دست بزنند که شاید دشوار باشد.

هوگو چاوز و حزب او همیشه افتخار کرده‌اند که "مستضعفان" حامی آنها هستند. ولی در ماه‌های گذشته، ناامنی و کمبود مواد اولیه غذایی به نارضایتی بین همین طبقه هم دامن زده است.

جیسون مرتزک، تحلیلگر مسائل آمریکای لاتین، از جمله مثال می‌زند: "مردم باید از ساعت ۴ صبح صف بکشند تا بتوانند آرد یا برنج بخرند. این وضعیت می‌تواند به محبوبیت رئیس‌جمهور ونزوئلا لطمه بزند. البته دولت می‌گوید سرمایه‌دارها و تاجرهای مخالف، عامل این کمبودها هستند."

مادورو؛ یا یکی از چاوزی‌های دیگر

اما نه اعتراض‌ها در ونزوئلا بی‌سابقه بوده است و نه واکنش دولت به آن؛ که می‌گویند همه این‌ها، با تحریک خارجی‌هاست؛ به‌خصوص آمریکا، کشوری که امروز دو سوم نفت ونزوئلا را می‌خرد.

دو هفته پیش ونزوئلا سه دیپلمات آمریکایی را به اتهام تحریک اعتراض‌ها از کاراکاس اخراج کرد. ایالات متحده هم در واکنش، سه دیپلمات ونزوئلایی را اخراج کرد.

روابط این دو کشور در دو سوی قاره آمریکا، آن‌قدر تیره بوده که حتی هوگو چاوز قبل از درگذشتش، تلویحا گفت شاید آمریکا در ابتلای او به سرطان نقش داشته است.

با وجود تلاش دولت ونزوئلا برای سرکوب اعتراض‌ها که تاکنون بیش از ۳۰ کشته و چند ده مجروح بر جا گذاشته، تحلیلگران می‌گویند همین اعتراض‌ها هم بعید است چیز چندانی را در کاراکاس عوض کند.

پیتر حکیم، تحلیلگر مسائل آمریکای لاتین، می‌گوید هرچند شاید اعتراض‌های بیشتری در پی بیاید، اما نیکولاس مادورو همچنان زمام را در دست نگه می‌دارد یا این که در نهایت حزب هوگو چاوز، یکی دیگر از چهره‌های خود را به قدرت بیاورد.

با چالش‌هایی که شاید در درون حزب جنبش جمهوری پنجم هم پیش روی نیکولاس مادورو باشد، او در جایگاهی هوگو چاوز برایش فراهم کرد، روزهای چندان همواری در پیش ندارد.