در سایه تنش تجاری با آمریکا، هند و اتحادیه اروپا از یک توافق تجاری تاریخی خبر دادند

از راست به چپ: اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند و آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا

منبع تصویر، EPA/Shutterstock

توضیح تصویر، از راست به چپ: اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند و آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا

اتحادیه اروپا و هند پس از نزدیک به دو دهه مذاکرات ناپیوسته، اعلام کرده‌اند به یک توافق تجاری تاریخی رسیده‌اند.هر دو طرف، در سایه تنش با آمریکا، در صدد عمق بخشی به روابط دو جانبه با یکدیگر هستند.

اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، در یک نشست خبری در دهلی گفت: «ما موفق شدیم؛ مادر همه توافق‌ها را به نتیجه رساندیم.»

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، هم این توافق را «تاریخی» توصیف کرد.

این توافق امکان تجارت آزاد کالا میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا و پرجمیعت‌ترین کشور جهان را فراهم می‌کند. دو طرف در مجموع نزدیک به ۲۵ درصد تولید ناخالص داخلی جهان و بازاری با دو میلیارد نفر جمعیت را تشکیل می‌دهند.

انتظار می‌رود این پیمان به‌ طور چشمگیری تعرفه‌ها را کاهش دهد و دسترسی به بازارها را برای هر دو طرف را بیشتر کند.

آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، هم به همراه خانم فون‌درلاین در دهلی حضور دارند و در یک نشست دوجانبه با مودی شرکت کردند.

کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این توافق با کاهش‌های مرحله‌ای، تعرفه‌ها را بر بیشتر مواد شیمیایی، ماشین‌آلات و تجهیزات الکتریکی، هواپیما و همچنین فضاپیما حذف خواهد کرد.

به گزارش بلومبرگ بر اساس این توافق و در اقدامی قابل‌توجه، تعرفه خودروها که هم‌اکنون تا سقف ۱۱۰ درصد است، برای ۲۵۰ هزار خودرو به ۱۰ درصد کاهش می‌یابد.

بر اساس این گزارش، این رقم شش برابر سهمیه ۳۷ هزار دستگاهی است که هند در توافقی که ژوئیه گذشته با بریتانیا امضا کرد، دیده شده بود.

براساس این توافق انتظار می‌رود هزینه ورود محصولات اتحادیه اروپا به هند – از جمله خودروها، ماشین‌آلات و اقلام غذایی کشاورزی – با کاهش عوارض گمرکی روبرو شود.

بروکسل اعلام کرده است که این توافق از سرمایه‌گذاری حمایت می‌کند، دسترسی به بازارهای اروپایی را بهبود می‌بخشد و به یکپارچگی زنجیره‌ تامین کالا عمق می‌بخشد.

هند نیز گفته است که تقریباً همه صادرات این کشور به اتحادیه اروپا «دسترسی ترجیحی» خواهند داشت و منسوجات، چرم، محصولات دریایی، صنایع‌دستی، سنگ‌های قیمتی و جواهرات شاهد کاهش یا حذف تعرفه‌ها خواهند بود.

در حالی‌ که کالاهایی مانند چای، قهوه، ادویه‌ها و مواد غذایی فرآوری‌شده از این توافق منتفع می‌شوند، دهلی‌نو اعلام کرده است که «با احتیاط از بخش‌های حساس، از جمله لبنیات، غلات، طیور، کنجاله سویا و برخی میوه‌ها و سبزیجات حفاظت کرده است و میان رشد صادرات و اولویت‌های داخلی توازن برقرار کرده است.»

دهلی و بروکسل همچنین بر سر چارچوبی برای جابه‌جایی نیروی کار توافق کرده‌اند که در کوتاه‌مدت محدودیت‌های سفر نیروی کار تخصصی میان هند و اتحادیه اروپا را کاهش می‌دهد.

نخست‌وزیر هند گفت: «این بزرگ‌ترین توافق تجارت آزاد هند است. دسترسی کشاورزان و کسب‌وکارهای کوچک هند به بازارهای اروپا را آسان‌تر می‌کند. همچنین بخش‌های تولیدی و خدماتی را تقویت خواهد کرد و مشارکت‌های نوآورانه را گسترش می‌دهد.»

این توافق تجاری در شرایطی به دست آمده است که هم هند و هم اتحادیه اروپا با فشارهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی از سوی آمریکا مواجه‌اند.

هند با تعرفه‌های ۵۰ درصدی که سال گذشته توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، وضع شد دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ در حالی‌که مذاکرات برای دستیابی به یک توافق تجاری میان هند و آمریکا کماکان طولانی شده است.

هفته گذشته، آقای ترامپ تهدید کرد در واکنش به مخالفت متحدان اروپایی با تصاحب گرینلند توسط آمریکا، جنگ تجاری خود با اروپا را تشدید خواهد کرد؛ هرچند بعدا از این موضع عقب‌نشینی کرد.

این پس‌زمینه ژئوپلیتیکی گسترده‌تر و تنش‌ها در اظهارات رهبران اتحادیه اروپا و همتایان هندی آنها نیز مشهود بود.

خانم فون‌درلاین روز سه‌شنبه گفت: «این داستان دو غول است؛ دومین و چهارمین اقتصاد بزرگ جهان. دو غولی که مشارکت را در یک الگوی کاملا برد-برد انتخاب کردند؛ پیامی قدرتمند که همکاری بهترین پاسخ به چالش‌های جهانی است.»

یک روز پیش از آن هم آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا – بدون نام بردن از آمریکا – گفته بود که این توافق تجاری «پیام سیاسی مهمی به جهان می‌فرستد مبنی بر این‌که هند و اتحادیه اروپا بیش از تعرفه‌ها به توافق‌های تجاری باور دارند»، آن هم در زمانی که حمایت‌گرایی در حال افزایش است و «برخی کشورها تصمیم گرفته‌اند تعرفه‌ها را بالا ببرند».

خانم فون‌درلاین و آقای کوشتا آخر هفته وارد دهلی‌نو شدند و روز دوشنبه مهمانان اصلی جشن‌های رنگارنگ روز جمهوری هند بودند.

روز سه‌شنبه، رهبران در کنار مودی برای عکس یادگاری ایستادند و صمیمیت میان آن‌ها کاملا مشهود بود.

امضای رسمی این توافق احتمالا اواخر امسال و پس از تصویب آن توسط پارلمان اروپا و شورای اروپا انجام خواهد شد.

در کنار توافق تجاری، هند و اتحادیه اروپا در حال پیشبرد مذاکرات جداگانه‌ای درباره همکاری‌های امنیتی و دفاعی و همچنین اقدامات اقلیمی هستند.

روز سه‌شنبه، راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، گفت که با کایا کالاس، معاون رئیس کمیسیون اروپا، طیفی از مسائل دوجانبه امنیتی و دفاعی را بررسی کرده است؛ از جمله فرصت‌های یکپارچه‌سازی زنجیره‌های تامین برای ایجاد زیست‌بوم‌های دفاعی قابل اعتماد و توسعه توانمندی‌های آینده‌محور.

به گزارش خبرگزاری رویترز، دو طرف در حال کار روی پیش‌نویس یک مشارکت امنیتی و دفاعی هستند که حوزه‌هایی مانند امنیت دریایی، تهدیدات سایبری و گفت‌وگوی دفاعی را در بر می‌گیرد.

اتحادیه اروپا بزرگ‌ترین شریک تجاری هند در حوزه کالا است و تجارت دوجانبه کالایی میان آن‌ها در سال‌های ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به ۱۳۶ میلیارد دلار (۹۹/۴ میلیارد پوند) رسیده که طی یک دهه تقریبا دو برابر شده است.

مذاکرات برای این توافق در سال ۲۰۰۷ آغاز شد اما در سال ۲۰۱۳ به‌دلیل موانع مربوط به دسترسی به بازار و الزامات مقرراتی متوقف شد.

گفت‌وگوها به‌طور رسمی در ژوئیه ۲۰۲۲ از سر گرفته شد.

مقام‌های هر دو طرف طی روزهای اخیر به‌شدت تلاش کردند فصل‌های باقی‌مانده توافق را نهایی کنند تا پیش از سفر رهبران اتحادیه اروپا به نتیجه برسد.

این توافق در حالی حاصل می‌شود که فشارها بر دهلی و بروکسل برای یافتن بازارهای جایگزین برای صادرکنندگان رو به افزایش است.

در هفت ماه گذشته، هند توافق‌های تجاری مهمی با بریتانیا، عمان و نیوزیلند امضا کرده و توافق سال ۲۰۲۴ با بلوک چهارکشوری انجمن تجارت آزاد اروپا شامل سوئیس، نروژ، ایسلند و لیختن‌اشتاین نیز اجرایی شده است.

هند در سال ۲۰۲۳ نیز یک پیمان تجاری با استرالیا امضا کرد.

اتحادیه اروپا نیز اوایل همین ماه پس از ۲۵ سال مذاکره، یک توافق تجاری با بلوک تجاری آمریکای جنوبی «مرکوسور» امضا کرد.