ضربالاجل آمریکا به سوریه: همکاری یا مجازات
- نویسنده, احمد زیدآبادی
- شغل, تحلیلگر مسایل خاورمیانه
گریگوری شولته نماینده آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی به سوریه هشدار داد که اگر این کشور تا ماه مارس آینده، در مورد برنامه هستهای خود با آژانس همکاری نکند، با مجازات روبرو خواهد شد.
آقای شولته در گفتگو با روزنامه عرب زبان الشرق الاوسط چاپ لندن تاکید کرد که سوریه باید بین گام نهادن در راه ایران و یا همکاری با آژانس یکی را انتخاب کند.
به گفته گریگوری شولته، طبق تحقیقات آمریکا، کره شمالی دخالت خود را در ساخت رآکتور اتمی سوریه انکار نکرده است. سوریه از سوی شماری از کشورها از جمله آمریکا متهم است که در حال ساخت تاسیسات هستهای محرمانه در این کشور بوده است.
گفته میشود جنگنده های اسرائیلی در سپتامبر سال ۲۰۰۷ تاسیسات فوق را مورد حمله قرار دادهاند. دولت اسرائیل تا کنون در این باره موضع رسمی نگرفته اما سوریه با تایید حمله جنگندههای اسرائیلی هدف بمباران شده را یک پایگاه متروکه نظامی اعلام کرده است.
با این حال، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در بهار گذشته تصویرهایی در اختیار خبرنگاران قرار داد که به ادعای آن نشانگر اقدام سوریه برای تکمیل یک نیروگاه محرمانه اتمی بوده است.
کاخ سفید نیز در همان زمان تایید کرد که اسرائیل به نیروگاه اتمی در حال ساخت سوریه حمله کرده و آن را نابود ساخته است. در پی این حوادث، آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار بازدید از محل مربوطه شد و سوریه نیز پس از مدتی مقاومت، به بازرسان آژانس اجازه داد از محل دیدار کنند.
نتیجه بازرسی ماموران آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سوریه، تایید وجود آثار رادیواکتیو در محل ادعایی ساخت نیروگاه اتمی محرمانه در سوریه بود، اما محمد البرادعی، مدیرکل آژانس در اجلاس اخیر شورای حکام، با اعلام اینکه آثار یافت شده، لزوما ساخت نیروگاه اتمی محرمانه در سوریه را اثبات نمیکند، خواستار بازدید مجدد بازرسان آژانس از محل مربوطه شد.
ولید معلم وزیر خارجه سوریه اما اعلام کرد که کشورش برای بار دوم به بازرسان آژانس اجازه نخواهد داد که از محل تخریب شده دیدار کنند. آقای معلم در عین حال تاکید کرد که آثار رادیواکتیو یافت شده در محل نابود شده، قاعدتا از طرف جنگندههای اسرائیلی در محل یاد شده، رها شده است.
با توجه به اینکه تاسیسات مورد ادعای آمریکا در سوریه هر ماهیتی که داشته، کاخ سفید به نابودی آن در حمله جنگندههای اسرائیل اذعان کرده است، بنابراین تصور میشد که آمریکا از پیگیری جدی ماجرا صرف نظر خواهد کرد.
سخنان آقای شولته اما نشان میدهد که آمریکا تمایلی به رها کردن کردن مساله ندارد و میخواهد تمامی ابعاد این برنامه را با تمام جزئیاتش کشف کند.
از همین رو، آقای شولته با لحنی که رسانهها آن را "ضربالاجل" نامیدهاند به سوریه هشدار داده است که اگر همکاری با آژانس را انتخاب نکند، با واکنش منفی و پرسشهای جدی روبرو خواهد شد.
تاکید نماینده آمریکا در آژانس بر لزوم همکاری سوریه برای کشف ماهیت برنامه هستهای ادعایی این کشور، در واقع، به جز ابعاد فنی آن میتواند بخشی از فشارهای سیاسی دولت جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا بر دولت بشار اسد رئیس جمهور سوریه تلقی شود.
هنوز مشخص نیست که آیا باراک اوباما، رئیس جمهوری منتخب آمریکا پس از استقرار در کاخ سفید، سیاست آقای بوش در برابر سوریه را دنبال خواهد کرد یا خیر، اما روشن است که خواست آقای اوباما از دولت بشار اسد متفاوت از خواست آقای بوش نخواهد بود، هر چند که ممکن است، در به کار گیری برخی ابزارهای دیپلماتیک در مقابل دمشق متفاوت عمل کند.
دولت جورج بوش در واقع سیاست سرسختانهای در برابر سوریه دارد، به حدی که حتی از رویکرد اسرائیل در مقابل آن کشور خشنود نیست.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، جورج بوش در دیدار اخیر خود با اهود اولمرت، کفیل نخست وزیری اسرائیل، از او پرسیده است که چرا میخواهد بلندیهای جولان را بدون گرفتن هر امتیازی به سوریه باز پس دهد.
طبق این گزارشها، آقای اولمرت به جورج بوش پاسخ داده است که پس دادن بلندیهای جولان بدون گرفتن امتیاز نخواهد بود، زیرا در ازای آن، سوریه باید از محور ایران، حزبالله و حماس خارج شود و به محور ترکیه، دولت خودگردان فلسطین و مصر بپیوندد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی جورج بوش از پاسخ آقای اولمرت قانع نشده و به او گفته است که چگونه می تواند به بشار اسد اعتماد کند.
سخنان جورج بوش به معنای آن است که بیاعتمادی او به دولت سوریه بسیار عمیق است و به خلاف تحلیل رهبران اسرائیل، باوری به چرخش سیاسی سوریه در خاورمیانه در آیندهای نزدیک ندارد.
بنابراین، آمریکا همچنان بر اعمال فشار علیه سوریه برای تغییر سیاست آن در برابر لبنان، سرزمینهای فلسطینی و ایران اصرار دارد بخصوص اینکه تعامل ماههای گذشته فرانسه با دمشق، اثر مورد دلخواه غرب در سیاست خارجی سوریه را در پی نداشته است. از این رو، اصرار آمریکا بر لزوم شفاف سازی کامل برنامه هستهای ادعایی سوریه، ابزار مناسبی برای فشار علیه دولت بشار اسد است و کاخ سفید به راحتی از آن صرف نظر نخواهد کرد.
