بحران در پاکستان، خشونت و دستگیری هزار نفر در اعتراضات

یک روز بعد از اعتراضات گسترده به دستگیری عمران خان، نخست وزیر سابق پاکستان در دادگاه اتهام فساد را نپذیرفت و اظهار بی‌گناهی کرد.

پلیس می‌گوید در جریان اعتراضاتی که با دستگیری آقای خان در پاکستان آغاز شده نزدیک به ۱۰۰۰ نفر دستگیر شده‌اند و هشت نفر کشته شده‌اند.

ارتش پاکستان به برخی نقاط کشور اعزام شده و بعد از چند مورد حمله معترضان به چند ساختمان هشدار تندی صادر کرده است.

ارتش روز نهم ماه مه را «روزی تاریک» خوانده و به معترضان هشدار داده که اگر دوباره به ساختمان‌ها حمله کنند با «تبعات سنگینی» روبرو خواهند شد.

دستگیری آقای خان تنش میان نخست وزیر سابق و ارتش این کشور را در میانه بحران اقتصادی این کشور به شدت افزایش داده است.

اگر نخست وزیر پاکستان در این دادگاه مجرم شناخته شود احتمالا مادام العمر از کسب مقام انتخابی در این کشور محروم خواهد شد.

امسال قرار است انتخابات در پاکستان برگزار شود.

تدابیر امنیتی سختی در اقامتگاه پلیس که محل نگهداری آقای خان و نیز برگزاری دادگاه اوست برقرار شده است.

در پرونده‌ای که از سوی کمیسیون انتخابات در پاکستان به دادگاه آورده شده آقای خان متهم شده که هدایای دریافتی از مهمانان خارجی را در دوره نخست وزیری خود به صورت غیرقانونی فروخته است. او این اتهامات را رد می‌کند.

حزب تحریک انصاف که حامی عمران خان است گفته است دستگیری او را در دادگاه به چالش خواهد کشید.

شیر افضل مروات، یکی از وکلای آقای خان گفته است موکلش وضعیت خوبی دارد و پیام او را به حامیانش منتقل کرده است: «برای برقراری قانون سر موضعتان بایستید.»

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در نخستین واکنش پس از بازداشت عمران خان، نخست‌وزیر سابق از معترضان طرفدار آقای خان هشدار داده که دست از تظاهرات بکشند در غیر اینصورت به گفته وی با آنها با «مشت آهنین» برخورد خواهد شد.

آقای شریف در سخنرانی خطاب به مردم پاکستان گفت که آقای خان در یک پرونده فساد بازداشت شده است و تمام شواهد و مدارک مربوط به «پرونده‌های فساد او» موجود است. او گفت: «آسیب رساندن به دولت و اموال خصوصی تروریسم و ​​ضد ملی‌گرایی است.»

دادگاه در پاکستان عمران خان، نخست وزیر سابق این کشور را در یک پرونده فساد مالی که اعتراضات سراسری را برانگیخته است، به مدت هشت روز تحت بازداشت قرار داد.

اعتراضات خشونت آمیز در پاکستان برای دومین روز ادامه دارد و ارتش برای حفظ نظم در پایتخت، اسلام آباد، و همچنین ایالت‌های پنجاب و خیبر پختونخوا مستقر شده است. حداقل ده نفر در درگیری بین هواداران آقای خان و نیروهای امنیتی کشته شده‌اند.

ساعاتی پس از دستگیری عمران خان، پلیس با حمله به حامیان حزبی نخست وزیر سابق پاکستان، تعدادی را دستگیر کرد.

عمران خان امروز در برابر قاضی حاضر شد و دادستان‌ها خواستار بازداشت وی به مدت دو هفته شد اما وکیل وی با این امر مخالفت کرده است. این جلسه در میان تدابیر شدید امنیتی برگزار شده است، زیرا هواداران آقای خان خواستار تظاهرات در سراسر پاکستان شده‌اند.

حکومت استقرار نیروهای ارتش در ایالت پنجاب را تایید کرده است که در آن نزدیک به هزار نفر در اعتراضات دیروز دستگیر شدند.

بی‌بی‌سی در اسلام‌آباد شاهد یکی از درگیری‌ها میان پلیس و معترضان در میانه یکی از آزادراه‌های پایتخت بود.

معترضان در میانه روز آرام آرام در محل جمع شدند، برخی پرچم حزب تحریک انصاف را در دست داشتند و یا نقاب‌هایی با چهره عمران خان به صورت گذاشته بودند.

به فاصله کمی از جمع شدن معترضان پلیس در میان آنها گاز اشک‌آور شلیک کرد. معترضان تلاش کردند کپسول گاز اشک‌آور را با چوب به سوی دیگری پرت کنند. در جریان ۹۰ دقیقه حضور بی‌بی‌سی در این محل کسی دستگیر نشد.

یکی از مردان معترض که سنگ و چوب داشت و صورت خود را پوشانده بود به بی‌بی‌سی گفت: ما آمدیم که اعتراضاتی آرام داشته باشیم اما پلیس به ما گلوله می‌زند. تا زمانی که بمیریم و یا عمران خان آزاد شود به این اعتراضات ادامه می‌دهیم. وگرنه تمام کشور را به حالت تعطیل درخواهیم آورد.»

دکتر شیرین مزاری، وزیر سابق حقوق بشر در دولت عمران خان به بی‌بی‌سی گفت شکل دستگیری آقای خان در حد آدم‌ربایی دولتی است: «ما حتی از ارتش هم توقع نداشتیم که قداست دادگاه را تا این حد زیرپا بگذارد. مردم پاکستان از شدت خشمی که نسبت به وضعیت اقتصادی و دستگیری عمران خان دارند دندان به هم می‌سایند.»

دیوان عالی اسلام‌آباد دستگیری آقای خان را قانونی اعلام کرده است.

احسان اقبال وزیر برنامه‌ریزی پاکستان روز چهارشنبه در کنفرانسی خبری گفت: « آقای خان با قانون روبرو خواهد شد و اگر گناه‌کار باشد باید با تبعات آن روبرو شود.»

پلیس برخی از حامیان حزب عمران خان از جمله اسد عمر، دبیر کل حزب تحریک انصاف را دستگیر کرده است.

ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا امروز گفت که بریتانیا اوضاع پاکستان را با دقت زیر نظر دارد. آقای سوناک به اعضای مجلس عوام این کشور گفت: «دستگیری نخست وزیر سابق یک موضوع داخلی پاکستان است. ما از روندهای دموکراتیک مسالمت‌آمیز و پایبندی به حاکمیت قانون حمایت می‌کنیم و وضعیت را به دقت رصد می‌کنیم.»

نخست‌وزیر سابق پاکستان که زمانی ستاره بین‌المللی بازی کریکت بود با اتهامات زیادی در رابطه با فساد مالی روبروست؛ اتهاماتی که او طرح آنها را «با انگیزه سیاسی» توصیف کرده است.

تصاویری که در ساعات اولیه امروز (چهارشنبه/بوقت محلی) منتشر شده ستونی از نیروهای امنیتی پاکستان را نشان می‌دهد که در مقابل مهمانسرای پلیس در اسلام آباد، پایتخت پاکستان، به صف شده‌اند.

حزب عمران خان (تحریک انصاف) گفته او به مشاوره حقوقی دسترسی ندارد و این حزب مشروعیت بازداشت او را در دادگاه به چالش خواهد کشید.

تصاویر دیگر منتشر شده نشان می‌دهد در شهر کراچی، دهها خودرو به آتش کشیده شده‌اند.

اینترنت تلفن همراه کماکان در این کشور قابل دسترسی نیست؛ مقامهای مخابراتی این کشور گفته‌اند به دستور وزارت کشور این خدمات را به حالت تعلیق درآورده‌اند.

مدارس در این کشور همچنان تعطیل است و بعضی بزرگراهها هم مسدود شده است؛ بر اساس گزارش‌ها در شهرهای اصلی تردد محدودی توسط خودروها در جاده‌های فعال انجام می‌شود.

انتظار می‌رود تظاهرات امروز هم ادامه یابد و گروهی از تظاهرکنندگان قرار است خود را به اسلام آباد برسانند؛ حزب عمران خان خواستار اعتصاب سراسری شده است.

حامیان عمران خان- پس از بازداشت او- در بریتانیا، آمریکا، کانادا و بعضی کشورهای دیگر هم به خیابانها ریختند.

عمران خان دیروز در دادگاه عالی در اسلام‌آباد، پایتخت این کشور، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.

تصاویری که از بازداشت او منتشر شد، نشان می‌داد ماموران امنیتی با توسل به زور این سیاستمدار ۷۰ ساله را از دادگاه خارج کردند و به خودروی پلیس منتقل کردند.

بازداشت او بر اساس حکم جلب جدیدی در پرونده فساد مالی دیگری صورت گرفته است؛ این پرونده مرتبط با انتقال زمین برای دانشگاه «القادر» در نزدیکی اسلام آباد بوده است.

بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که پیروزی آقای خان در سال ۲۰۱۸ میلادی با کمک ارتش این کشور محقق شده؛ حالا با قرار گرفتن او در جبهه اپوزیسیون، نخست‌وزیر سابق پاکستان یکی از منتقدان جدی ارتش است.

آقای خان حدود یک سال پیش از قدرت برکنار شد و از آن زمان خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام بوده است؛ این انتخابات قرار است امسال برگزار شود.

ساعاتی پیش از دستگیری، طرفداران او ویدیو ضبط شده‌ای از آقای خان منتشر کردند که در آن از طرفدارانش خواسته بود برای حمایت از «ازادی واقعی» به خیابانها بیایند.

او گفته بود: «پاکستانی‌های من، زمانی که صحبت‌های من به شما میرسد، من بطور غیرقانونی بازداشت شده‌ام.»

«چیزی که برای همه شما باید روشن شود حقوق اساسی در پاکستان است؛ حقوقی که به واسطه قانون اساسی و دموکراسی به ما داده شده، مدفون شده است.»

عمران خان در سال ۲۰۱۸ به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد، اما با ارتش پاکستان اختلاف پیدا کرد و در پی یک سری ریزش‌ها، اکثریت خود را در پارلمان از دست داد. او پس از دست دادن رای اعتماد در آوریل ۲۰۲۲ - چهار سال پس از دوره تصدی نخست‌وزیری - از این سمت برکنار شد.

از زمان برکناری عمران خان از قدرت، دهها پرونده قضایی علیه او تشکیل شده است؛ نیروهای امنیتی چندین بار تلاش کرده بودند او را در محل اقامتش در لاهور بازداشت کنند، اما هوادارانش مانع این کار شدند.

آقای خان هر گونه تخلفی را رد می‌کند.

گزارش علی حسینی را ببینید: