مراکش و اسرائیل با میانجی‌گری آمریکا آشتی می‌کنند

مراکش توافق کرده روابط خود با اسرائیل را پس از ۲۰ سال از سر بگیرد.

به این ترتیب، مراکش هم به جمع دیگر کشورهای مسلمان چون امارات، بحرین و سودان می‌پیوندد که به دعوت آمریکا روابط دیپلماتیک با اسرائیل برقرار می‌کند.

روابط سطح پایین میان دو کشور در سال ۲۰۰۰، و در پی سرکوب فلسطینیان از سوی ارتش اسرائیل قطع شده بود اما حالا قرار است دو کشور سفارت های خود در تل‌آویو و رباط را باز کنند و خطوط هوایی هم میان آنها برقرار شود.

مراکش در ازای قبول پیشنهاد آمریکا برای رابطه با اسرائیل، کاخ‌سفید را مجاب کرده که حاکمیت این کشور بر اراضی صحرای غربی را به رسمیت بشناسد. مراکش این اراضی را بعد از خروج اسپانیا از صحرای غربی، و در جریان درگیری‌های میان جبهه پولیساریو با مراکش و موریتانی تصاحب کرده است.

این کشور در کنار مصر و اردن، امارات، بحرین و سودان، ششمین کشور جهان عرب است که اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد و روابط دیپلماتیک با آن برقرار می‌کند.

اخبار مرتبط

دونالد ترامپ روز پنجشنبه، ۱۰ دسامبر، در توییتر نوشت: «یک رویداد تاریخی دیگر! دو دوست بزرک ما، یعنی مراکش و اسرائیل توافق کردند که روابط کامل دیپلماتیک با هم برقرار کنند - یک گام بزرگ دیگر در مسیر صلح خاورمیانه!»

کاخ‌‎سفید اعلام کرده که محمد ششم، پادشاه مراکش در گفتگو با دونالد ترامپ توافق کرده که «روابط اقتصادی و فرهنگی خود با اسرائیل را گسترش دهد تا به گسترش ثبات در منطقه بیانجامد».

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل هم این توافق را «تاریخی» خوانده است.

آقای نتانیاهو در سخنانی تلویزیونی از پادشاه مراکش تشکر کرده و گفته مردم اسرائیل و مراکش پیش از قطع روابط «روابط بسیار گرمی با هم داشتند».

مصر، امارات و بحرین هم روز پنجشنبه با صدور بیانیه‌های مجزا، از تصمیم مراکش استقبال کردند.

اما رهبران تشکیلات فلسطینی با محکوم کردن این تصمیم گفته‌اند که چنین اقداماتی اسرائیل را برای «نادیده گرفتن حقوق فلسطینیان» تشویق می‌کند.

تشکیلات فلسطینی و در راس آن محمود عباس برقراری و عادی‌سازی روابط میان کشورهای عرب و اسرائیل را شدید مورد انتقاد قرار داده‌اند و می‌گویند این این خلاف وعده جهان عرب است که گفته بود تا هنگام تشکیل کشور مستقل فلسطینی، اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت.

توافق بر سر صحرای غربی چیست؟

کاخ‌سفید روز پنجشنبه اعلام کرد که به عنوان بخشی از توافق میان آمریکا و مراکش برای برقراری رابطه با اسرائیل، واشنگتن ادعای مالکیت مراکش بر اراضی صحرای غربی را به رسمیت خواهد شناخت.

آقای ترامپ این تصمیم را در گفتگوی تلفنی خود با پادشاه مراکش هم تصریح کرده و آن را طرحی جدی، معتبر و واقع‌گرایانه برای حل مساله صحرای غربی دانسته است.

صحرای غربی که تا سال ۱۹۷۵ مستعمره اسپانیا بود، پس از قیام صحراوی‌ها - بومیان این منطقه - محل مناقشه و نزاع میان جبهه پولیساریو و مراکش و موریتانی شد.

موریتانی و جبهه پولیساریو بعدا به صلح رسیدند اما مراکش علاوه بر تصرف بخش‌های بزرگی از صحرای غربی، یک خاکریز بزرگ در این میان احداث کرد که در اواسط دهه ۸۰ میلادی به اتمام رسید.

مراکش مدعی است که این اراضی همواره به این کشور تعلق داشته است اما اتحادیه کشورهای آفریقا، با به رسمیت شناختن استقلال صحرای غربی، جبهه پولیساریو را به عضویت خود پذیرفتند. اقدامی که با ترک اعتراضی مراکش از این اتحادیه همراه شد.

در سال ۱۹۹۱ مراکش و جبهه پولیساریو (که مورد حمایت الجزایر است) آتش‌بس کردند و بنا شد که درباره استقلال صحرای غربی همه پرسی برگزار شود؛ وعده‌ای که هنوز عملی نشده است.

بر همین اساس، سیدی عمر، سفیر جبهه پولیساریو در سازمان ملل متحد هم روز پنجشنبه در واکنش به تصمیم آمریکا گفت که «وضعیت قانونی صحرای غربی بر اساس قوانین بین‌المللی و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد» مشخص و تبیین شده است.

او در توییتر نوشته: «این اقدام نشان می‌دهد که رژیم مراکش حاضر شده که وجدان خود را در ازای تسلط بر اراضی اشغالی صحرای غربی، بفروشد».

به گزارش خبرگزاری رویترز، نماینده این جبهه در اروپا هم گفته تصمیم کاخ‌سفید حتی «یک وجب واقعیت را عوض نخواهد کرد و بر عزم و اراده مردم صحرای غربی درباره سرنوشت‌شان» اثری نخواهد داشت.

ماه گذشته هم جببه پولیساریو اعلام کرد که از نظر آن، آتش‌بس ۳۰ ساله با مراکش نقض شده و با عملیات ارتش مراکش در مناطق بین طرفین، عملا خاتمه یافته است.

این در حالی است که لطفی بوچارا، سفیر مراکش در روسیه به بی‌بی‌سی گفته مراکش آتش‌بس را نقض نکرده بلکه نیروهای ارتش این کشور به تحرکات نیروهای جبهه پولیساریو پاسخ داده‌اند که یک راه ارتباطی به موریتانی را مسدود کرده بودند.

کاخ‌سفید روز پنجشنبه، ۱۰ دسامبر، اعلام کرد که بر اساس توافق با مراکش «آمریکا باور دارد که تشکیل کشور مستقل صحرای غربی یک گزینه واقع گرایانه برای حل مناقشه موجود نیست بلکه یک خودمختاری واقعی در قالب حاکمیت مراکش تنها راه عملی و قابل اجرا در این باره است.»

به گزارش رویترز، کاخ پادشاهی مراکش هم اعلام کرده که بر اساس توافق امروز، آمریکا یک کنسولگری در صحرای غربی باز خواهد کرد».

با این حال رعنا جواد، خبرنگار بی‌بی‌سی در تونس می‌گوید توافق امروز میان مراکش و کاخ‌سفید «تغییر عمده‌ای در عمل ایجاد نخواهد کرد چرا که این منازعه به حدی بزرگ است که لزوما با خواست رئیس جمهوری آمریکا برطرف نخواهد شد».