انتقاد کشورهای خارجی و شرکت‌های آمریکایی از تصمیم ترامپ به خروج از معاهده پاریس

تصمیم آمریکا به خروج از معاهده کاهش گازهای گلخانه‌ای واکنش منفی شماری از سازمان‌ها و مقامات کشورهای مختلف و همچنین تعدادی از مدیران شرکت‌های آمریکایی را در پی داشته است.

روز گذشته، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در یک نشست خبری اعلام کرد که تصمیم گرفته است از کنوانسیون سازمان ملل در مورد مقابله با تغییرات اقلیمی - موسوم به معاهده اقلیمی پاریس - خارج شود. وی در عین حال گفت که موضوع مذاکره مجدد در مورد پیوستن ایالات متحده به این معاهده "با شرایط کاملا جدید" را در نظر می‌گیرد هرچند افزود که این موضوع برای دولت او از اولویت برخوردار نیست. آقای ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی بارها بر توانایی خود در "مذاکره و چانه‌زنی" تاکید نهاده و از لزوم مذاکره مجدد بر سر برخی از توافقنامه‌های آمریکا با سایر کشورها سخن گفته بود.

+ ترامپ خروج آمریکا از معاهده اقلیمی پاریس را اعلام کرد

+ چین به معاهده تغییرات اقلیمی پاریس پایبند می‌ماند

معاهده پاریس در پی مذاکرات نمایندگان کشورهای جهان در سال ٢٠١٥ به امضاء ١٩٥ کشور جهان رسید. هدف از آن تلاش مشترک برای کاهش میزان تولید گازهای گلخانه‌ای تا سال ٢٠٣٠ بود. دولت باراک اوباما، رئیس جمهوری وقت آمریکا نیز این پیمان را امضا کرد.

نکات کلیدی پیمان اقلیمی پاریس

آقای ترامپ، پیشتر معاهده پاریس را "شوخی" توصیف کرده و در جریان مبارزات انتخاباتی وعده داده بود که در صورت انتخاب به ریاست جمهوری، از این معاهده خارج شود. به گفته او، تعهد آمریکا به کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای به بخش تولید انرژی این کشور، به خصوص تولید زغال‌سنگ، آسیب می‌زند و باعث می‌شود کشورهایی مانند چین و هند از امتیاز تجاری نسبت به آمریکا برخوردار شوند.

این اقدام واکنش گسترده داخلی و خارجی را در پی داشته است. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، ضمن ابراز تاسف از تصمیم رئیس جمهوری آمریکا، گفته است که کشور او همچنان به اهداف معاهده پاریس پایبند است. ساعاتی پیش از اعلام تصمیم آمریکا به خروج از این معاهده، صدراعظم آلمان و رئیس جمهوری چین تعهد مشترک خود به این سند را ابراز و بر همکاری برای پیشبرد آن تاکید کرده بودند.

جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا، از "سرخوردگی" خود از تصمیم دونالد ترامپ سخن گفته و افزوده است که کانادا در نظر دارد به همکاری با سایر کشورها برای تحقق اهداف این معاهده ادامه دهد. وی گفت: "اگرچه تصمیم ایالات متحده یاس‌آور است اما ما همچنان از تحرک جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و پیشبرد رشد اقتصادی پاکیزه حمایت می‌کنیم."

دولت مکزیک که یکی از رهبران حرکت جهانی مقابله با گرمایش زمین شناخته شده، پایبندی به معاهده پاریس را الزام آور توصیف کرده و گفته است "به تلاش برای پیشبرد همکاری بین المللی جهت اجرای کامل این پیمان" ادامه خوهد داد. در بیانیه وزارت خارجه مکزیک آمده است: "تغییرات اقلیمی بر شواهد علمی انکار ناپذیر استوار است و اقدام جهت کاهش روند این تغییرات یک مسئولیت اخلاقی برای همه کشورهاست." اشاره این بیانیه به برخی اظهار نظرها در این مورد است که ارتباط بین گرمایش زمین و افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی از نظر علمی اثبات نشده است. بعضی از مخالفان عضویت آمریکا در پیمان پاریس هم این نظر را ابراز داشته‌اند.

دولت چین نیز تصمیم آقای ترامپ را با ناخرسندی تلقی کرده و شین‌هوا، خبرگزاری دولتی آن کشور گفته است که "با نهایت تاسف باید گفت که این تصمیم برای کسی غیر منتظره نبوده است." از لحاظ میزان تولید گازهای گلخانه‌ای، چین بعد از آمریکا در رده دوم جهانی قرار دارد و به خصوص استفاده گسترده از زغال‌سنگ در آن کشور از عوامل مهم آلوده ساز تلقی می‌شود. با اینهمه، دولت چین تعهد خود به کاهش گازهای گلخانه‌ای را مورد تاکید قرار داده است.

شین‌هوا گفته است که با توجه به میزان تولید گازهای گلخانه‌ای در آمریکا، جبران عواقب تصمیم آن کشور به خروج از پیمان پاریس برای هیچ کشور واحدی امکانپذیر نیست و به تصمیم جمعی تمامی کشورها نیاز دارد.

در فرانسه، لورن فابیوس، رئیس سابق نشست سازمان ملل در مورد تغییرات اقلیمی که در به تصویب رساندن معاهده پاریس فعالیت داشت، با توصیف تصمیم رئیس جمهوری آمریکا به عنوان اقدامی "شرم آور" و "خطایی عظیم" او را متهم کرد که برای این منظور به بهانه‌های دروغین متوسل شده است. وی افزود: "تنها راه مقابله با این تصمیم، همت و بسیج جهانی است."

انتقاد شرکت‌های آمریکایی

آقای ترامپ گفته است که تصمیم خود را در حمایت از "منافع ایالات متحده به عنوان بالاترین اولویت رئیس جمهوری" اتخاذ کرده است. به گفته او، خروج از پیمان پاریس باعث رونق صنایع آمریکا و افزایش فرصت‌های شغلی خواهد شد و از تنزل ناموجه موقعیت تجاری این کشور در جهان جلوگیری به عمل خواهد آورد. با اینهمه، این تصمیم با واکنش مثبت موسسات تجاری و صنعتی آمریکا مواجه نشده و در مواردی، انتقاد تند آنها را در پی آورده است.

الون موسک، پایه گذار و مدیر شرکت تسلا گفته است که در اعتراض به این تصمیم از عضویت در شورای مشورتی کاخ سفید کناره‌گیری خواهد کرد. وی افزوده است که تغییرات اقلیمی واقعیتی انکارناپذیر است. تسلا در صنایع خودروسازی و انرژی تجدیدپذیر آمریکا فعالیت دارد.

مدیرعامل شرکت دیسنی هم از شورای مشورتی کاخ سفید کناره‌گیری کرده و مدیران شرکت‌های دیگری از جمله جنرال الکتریک و گلدمن ساگس ناخرسندی خود را از تصمیم آقای ترامپ اعلام داشته و آن را باعث آسیب به اعتبار جهانی ایالات متحده دانسته‌اند. شورای صنایع فناوری اطلاعات آمریکا- آی‌تی‌آی - نیز این تصمیم را به عنوان خطری برای رهبری جهانی آمریکا در این زمینه مورد انتقاد قرار داده است.

به گفته کارشناسان، در حالیکه آقای ترامپ به خصوص ادامه فعالیت و حفظ مشاغل در بخش تولید زغال‌سنگ را یکی از انگیزه‌های اصلی خود در خروج از پیمان پاریس اعلام کرده، در حال حاضر تعداد مشاغل در بخش انرژی تجدید شونده، از جمله انرژی خورشیدی، چند برابر شمار کارکنان صنایع زغال‌سنگ است. خروج از پیمان پاریس می‌تواند باعث کند شدن رشد انرژی تجدیدپذیر و آسیب به موقعیت جهانی ایالات متحده در این زمینه شود.

همچنین، در شرایط کنونی، حساسیت عمومی نسبت به حفظ محیط زیست باعث شده است تا بسیاری از مصرف‌کنندگان به خصوص در کشورهای پیشرفته جهان هنگام خرید کالا، موضعگیری شرکت‌های تولید کننده در قبال محیط زیست را در نظر بگیرند. حمایت و همسویی موسسات تولیدی و تجاری با تصمیم آقای ترامپ می‌تواند به وجهه آنها در بازار داخلی و جهانی آسیب بزند.

در آمریکا گروه‌های مدافع محیط زیست و شماری از سازمان‌های حمایت از مصرف‌کننده هم مخالفت خود را با تصمیم رئیس جمهوری ابراز داشته‌اند.