تنش‌های فزاینده ایران و آمریکا؛ ترکیه نگران مهاجرت گسترده و تکذیب سناریوی ورود به خاک ایران

رسانه‌ها و تحلیلگران ترکیه احتمال ورود موجی از پناهجویان از ایران همسایه را در صورت حمله نظامی آمریکا بررسی کرده‌اند. طبق گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی، دولت ترکیه در حال بررسی ورود به خاک ایران یا ایجاد یک «منطقه حائل» برای جلوگیری یا مدیریت یک بحران احتمالی است.

اما نهاد ریاست‌جمهوری ترکیه در شبکه اجتماعی ایکس با تکذیب این گزارش نوشت: «ادعای برخی رسانه‌ها مبنی بر اینکه ترکیه قصد دارد در صورت حمله آمریکا به ایران به دلایل امنیتی وارد خاک ایران شود، حاوی اطلاعات نادرست است.»

رسانه‌های ترکیه در روزهای اخیر در پی افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران، به طور فزاینده‌ای نسبت به احتمال ورود موجی از مهاجران از ایران همسایه هشدار داده‌اند.

پیشتر خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده بود که ترکیه ممکن است در چارچوب اقداماتی برای جلوگیری از ورود گسترده پناهجویان، وارد خاک ایران شود و افزود مقام‌های ترکیه در حال بررسی ایجاد یک «منطقه حائل» در صورت خلا قدرت در ایران هستند.

ترکیه در همان روز این گزارش‌ها را «نادرست» خواند.

مرکز مقابله با اطلاعات نادرست ترکیه وابسته به نهاد ریاست‌جمهوری گفت: «ترکیه که همواره بر احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت کشورهای همسایه تاکید دارد، به طور ۲۴ ساعته و هفت روز هفته همه تدابیر لازم را برای تضمین امنیت مرزهای خود اتخاذ می‌کند.»

وزارت دفاع ترکیه پیشتر به نگرانی‌ها درباره احتمال ورود موج مهاجران پاسخ داد و اعلام کرد مقام‌های ترکیه با برپا کردن بیش از ۲۰۰ برج الکترواپتیکی و چندین برج مجهز به بالابر، تدابیر مقابله با مهاجرت را تقویت کرده‌اند.

در جریان جنگ ایران با اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، نگرانی‌ها درباره احتمال افزایش موج مهاجرت به یکی از موضوعات پر بحث در رسانه‌های ترکیه تبدیل شد.

در سال‌های اخیر و در پی انتقادهای گسترده از حضور میلیون‌ها سوری در این کشور پس از آغاز جنگ داخلی سوریه، احساسات ضد مهاجرت در ترکیه افزایش یافته است.

«بزرگ‌ترین نگرانی»

در ژانویه، بورجو آیدین، مفسر وب‌سایت خبری اکونومی گازتسی، نوشت اگر تنش‌ها میان آمریکا و ایران همچنان تشدید شود، ترکیه می‌تواند «از جمله کشورهایی باشد که بیشترین تاثیر را از موج جدید مهاجرت می‌پذیرند».

وب‌سایت روزنامه مستقل گازت اکسین اخیرا گزارش داد که «موج جدید مهاجرت» از ایران «بزرگ‌ترین نگرانی» آنکارا است.

این گزارش به نقل از منابع رسمی ناشناس اعلام کرد نگرانی ویژه‌ای درباره احتمال حرکت افغان‌ها و پاکستانی‌های ساکن ایران وجود دارد.

شوکت سایلغن، از اساتید دانشگاه، به کانال خبری اقتصادی اکوتورک گفت ورود موجی از مهاجران از ایران در کوتاه‌مدت «بار اقتصادی و عامل خطر اضافی برای [ترکیه]» ایجاد خواهد کرد و به نمونه‌های پیشین مهاجرت از شمال عراق و سوریه اشاره کرد.

چانتورک جانر، یکی دیگر از اساتید دانشگاه، در گفت‌وگو با یک کانال خبری طرفدار دولت به نام «تی‌جی‌آرتی خبر»، موضوع مهاجرت را در چارچوب ترکیب جمعیتی ایران بررسی کرد.

او گفت: «منطقه مرزی ترکیه با ایران به طور گسترده محل سکونت آذری‌های ایران است. آیا آنها مهاجرت خواهند کرد یا ممکن است درگیری‌ها سرریز شود؟ اگر در ایران جنگ داخلی در گیرد و آنها در آن مشارکت کنند، در آن صورت احتمال وقوع موج مهاجرت وجود دارد.»