کشتی ایران و تاریخ پرماجرای یک کرسی

انتخاب رسول خادم در هیئت رئیسه اتحادیه جهانی کشتی، بار دیگر موضع ایران را پس از ۶ سال در بالاترین نهاد مدیریت این ورزش در جهان تقویت کرد.

پیش از این آخرین باری که کسی از ایران در هیئت رئیسه اتحادیه جهانی عضویت داشت٬ محمد توکل بود که عضویتش در سال ۲۰۱۰ به پایان رسید. او ۲۴ سال در این هیئت حضور داشت.

سال ۱۹۴۸ در المپیک لندن، محمد دفتری به عنوان نخستین ایرانی، عضو هیئت رئیسه فدراسیون جهانی کشتی شد. فارغ التحصیل دانشکده افسری در فرانسه که تا المپیک بعدی، ریاست فدراسیون ایران را به عهده داشت.

دفتری که مسئول شهربانی کشور بود، از سال ۱۳۳۷ خورشیدی نیز ریاست سازمان تربیت بدنی را به عهده گرفت.

سرلشکر عباس ایزدپناه دومین ایرانی در هیئت رئیسه فدراسیون جهانی است. وقتی او رئیس سازمان تربیت بدنی ایران شد، نتایج تاریخی المپیک ۱۹۵۶ملبورن رقم خورد. جایگاه چهاردهمی ایران در جدول رده‌بندی مدال‌ها دیگر تکرار نشد.

در کتاب رسمی فدراسیون جهانی کشتی، عکس‌هایی از ایزدپناه در جریان مسابقات جهانی ۱۹۵۹ تهران با سایر اعضای کنگره فیلا منتشر شده است.

بعداً دکتر محمد توکل ضمن ریاست بر فدراسیون کشتی ایران، ریاست کنفدراسیون کشتی آسیا را هم برعهده گرفت و مسابقات قهرمانی آسیا را پایه گذاری کرد. او عضوی از هیئت رئیسه فدراسیون جهانی هم بود که آن زمان، فیلا نامیده می‌شد.

غیر از کشتی، در فوتبال، تنیس و شمشیربازی هم ریاست کنفدراسیون‌های آسیایی به عهده مدیران ایرانی بود.

همزمان با آغاز جنگ، مصطفی داودی که همکار رجایی در آموزش و پرورش بود رئیس جدید سازمان ورزش شد.

او با ارسال نامه‌ای به نهادهای بین‌المللی ورزشی، تمام کرسی‌های متعلق به ایران را چون قبل از انقلاب کسب شده بود، غیرقانونی و فاقد اعتبار اعلام کرد.

به این ترتیب، پست‌های ایران در کنفدراسیون‌های آسیایی و فدراسیون‌های جهانی از دست رفت. محمد توکل از سمت ریاست کنفدراسیون کشتی آسیا و عضویت در هیئت رئیسه فیلا کنار گذاشته شد.

داودی خودش را نامزد آن دو پست از دست رفته کرد و در هر دو نیز شکست خورد. در حین جنگ ایران و عراق، اسماعیل حقی از عراق در رقابت با داودی، ریاست کنفدراسیون کشتی آسیا را نصیب خود کرد.

توکل در دهه ۹۰ میلادی مجدداً به هیئت رئیسه فدراسیون جهانی برگشت. اما تحولات فراوانی در ساختار اداری و اجرایی دنیای کشتی اتفاق افتاده بود. او دیگر نفوذ سابق را نداشت، از حمایت داخلی نیز برخوردار نبود.

با وقوع هر ناداوری در مسابقات جهانی، انتقادات رسانه‌ای گسترده‌ای از توکل صورت می‌گرفت و او را به بی تفاوتی متهم می‌کردند.

وقتی توکل نتوانست در انتخابات بعدی رای بیاورد و ایران در فیلا بدون نماینده ماند، بازتاب خبری خاصی پیدا نکرد. شاید به خاطر این ذهنیت که بود و نبود او، تاثیر چندانی برای کشتی ایران ندارد.

باوری که به سرعت مشخص شد اشتباه بوده. ایران سپس در انتخابات کنفدراسیون آسیا هم نتوانست نماینده‌ای در هیئت رئیسه داشته باشد.

در انتخاباتی که یمن و تایلند رای آوردند، ابراهیم جوادی با چهار مدال طلای جهانی موفق به احراز آرا نشد.

پیشتر، بهرام افشارزاده هم می‌خواست رئیس کنفدراسیون آسیا شود اما با ارزیابی دقیق‌تر از انتخابات، انصراف داد.

سال ۲۰۱۲ امیررضا خادم به عنوان نامزد ایرانی در کنگره لندن شرکت کرد اما رای نیاورد. او گفت هیچ برنامه‌ای از طرف ایران برای جلب آرا وجود نداشت.

خادم با انتقاد از بی تفاوتی نسبت به انتخابات گفت: "برای صدور ویزایم نیز اقدامی نشده بود و اگر حمایت‌های رسانه‌ها در دو سه روز آخر نبود، حتی به انتخابات نمی‌رسیدم."

سال ۲۰۱۴ انتخابات هیئت رئیسه در ازبکستان برگزار شد. این بار برای کسب آرا، برنامه ریزی شده و رایزنی‌ مختصری هم صورت گرفته بود اما مجدداً امیررضا خادم نتوانست رای مجمع را بگیرد.

بار دیگر یورش ایران برای پس گرفتن کرسی از دست رفته، ناکام ماند. پدرو گاما از برزیل با‌ فواد مسکوت از مراکش رای آوردند اما به ایران اجازه ورود به بازی قدرت داده نشد.

امیر خادم سپس در وزارت ورزش، سرگرم ماجرای جنجالی تغییر مدیریت دو باشگاه پرسپولیس و استقلال شد.

رسول خادم که در راس فدراسیون کشتی ایران قرار گرفت، انتخابات دو سال آینده را هدف گرفت. برنامه ریزی برای رسوخ به دل رای دهندگان را آغاز کرد. از دعوت تیم‌های فاقد اعتبار در جهان کشتی گرفته تا اعزام مربی به آن کشورها.

برگزاری مسابقاتی با عنوان جام باشگاه‌های جهان در آبادان و جویبار. جام اوپن تهران روی ۱۵ تشک در تالار آزادی یا تورنمنت دوستی ایران و آفریقا.

توسعه رشته‌های وابسته به اتحادیه جهانی مانند آلیش و گراپلینگ زنان مردان یا کشتی ساحلی. اعزام‌های متعدد و دعوت‌های مکرر توام با تجلیل از مقامات و مسئولین تیم‌های مهمان.

رقم دقیق یا تقریبی هزینه‌های صورت گرفته را فقط خود خادم می‌داند اما مشخصاً پس گرفتن این کرسی برای ایران و احراز رده نخست در انتخابات، ارزان تمام نشده است.

آیا به هزینه‌هایش می‌ارزید؟ پاسخ قطعاً مثبت است. ورزش ایران، ریخت و پاش‌های هنگفت فراوانی دارد که حاصلی هم برایش نداشته. اما دست کم این بار هدفمند و با برنامه هزینه شده تا جایگاهی مهم که حدود ۷۰ سال پیش در اختیار سرتیپ دفتری بود، مجدداً به ایران سپرده شود.

در هیئت رئیسه، آسیایی‌ها پرتعدادند اما چندان وفاقی بین‌شان نیست. رسول هم عمده تمرکز خود را برای جلب آرای قاره‌های آفریقا و آمریکا گذاشته بود.

نمایندگان ازبکستان، قطر، کره جنوبی، ژاپن و قزاقستان هم در هیئت رئیسه اتحادیه جهانی حضور دارند که شاید رابطه خادم با جمال شهرانی از قطر، موثرتر از سایرین باشد.

یک کرسی طبیعتاً به سرعت نمی‌تواند منجر به معجزه شود اما احتمالاً خادم با تقویت مناسبات خود با دیگر اعضای هیئت رئیسه، بر میزان اثرگذاری و کیفیت نقش آفرینی‌اش خواهد افزود.

حالا صدای ایران با پیشینه درخشان فنی‌اش، در ساختار قدرت اتحادیه جهانی کشتی شنیده خواهد شد. ایران می‌تواند به جای موضع همیشه ناراضی در قبال تغییر قوانین، حالا هنگام تغییر مقررات ایفای نقش کند و سهمی در رونق کشتی در جهان داشته باشد.

گرفتن امتیاز میزبانی در مسابقات مهم قاره‌ای و جهانی هم حداقل کارکردی است که از خادم انتظار می‌رود. گرچه میزبانی رقابت‌های قهرمانی جهان به خاطر الزام در برگزاری همزمان مسابقات مردان و زنان، برای ایران میسر نیست.

اعتراض موثر در خصوص جریان‌های ناسالم داوری نیز وظیفه اخلاقی یکایک اعضای هیئت رئیسه اتحادیه جهانی است. گرچه بسیاری از اعضا، فرصتی برای پرداختن به این مقوله نداشته‌اند.

ورود دختران ایرانی به مسابقات رسمی نیز می‌تواند به نحو جدی‌تری پیگیری شود. وقتی دختر ایرانی در تکواندوی المپیک مدال می‌گیرد، کشتی‌گیرانش هم می‌توانند در صورت رفع موانع و تایید لباس متفاوت، در سطح جهان بدرخشند.