روزنامه های تهران: دفاع روحانی، امیدی برای روزنامه نگاران زیر فشار
- نویسنده, مسعود بهنود
- شغل, روزنامه نگار
روزنامه های صبح امروز تهران، دوشنبه ۱۸ آبان در عنوان های اصلی خود به سخنان حسن روحانی در جشنواره مطبوعات تهران پرداخته اند، روزنامه های تندرو که هدف انتقاد رییس جمهور واقع شده اند، همچنان علیه دولت و سخنان رییس جمهور نوشته و مدعی شده که وی به همه توهین کرده است، روزنامه های میانه رو اما با تحسین گفته های رییس دولت خواستار آن شده اند که دولت به اجرای این شعارها هم بپردازد.

منبع تصویر، Etemad
دفاعیه مطبوعاتی یا دفاع از نفوذ
جواد دلیری در سرمقاله <link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=292&pageno=1" platform="highweb"/></link> نوشته: دیروز ما اهالی رسانه میزبان «میهمان ویژه»ای بودیم، میهمانی از جنس و نماد «سیاست» با نشان «وکالت ملت» و در کسوت «یک انقلابی» تمام عیار. حسن روحانی رییسجمهوری دیروز برخلاف عرف سالیان پیشین در آیین گشایش فستیوال مطبوعات آمد و دفاعیه محکمی از مطبوعات خواند، به اهل رسانه اطمینان داد که «او» با قدرتش جلوی مطبوعات را نخواهد گرفت، مگر آنکه «تهمت و دروغ» جای «نقد و خبر» را بگیرد.
به نوشته سردبیر این روزنامه: روحانی جدی و با آرامش تمام اما هشدارگونه به آنان که برایشان «یک حاشیه امنیتی دایمی مقدر شده که هرچه میخواهند بگویند» تذکر داد، گفت که همانند «پلیس مخفی» عمل نکنند. روحانی ترجیح داد که «محدودیتهای بعضا غیرمنطقی که پیش پای اصحاب خبر نهاده میشود» را سرزنش کند. خطابه او اندکی از غبار فضای خسته مطبوعات زدود و ذوق روزنامهنگاران را برانگیخت واسباب سرور و بهجت ایشان را فراهم آورد.
اعتماد در مقدمه سرمقاله خود نوشته: با این همه از لطف کلام روحانی که آزادی مطبوعات را در چارچوب ضوابطی میخواست که «دوپهلو وکشدار» نباشند و «اخلاقی و قانونی» باشند، نباید ساده گذشت که از یک سو آزادی مطبوعاتی را ترسیم کرد واز سوی دیگر به مقابله با محدودیتهای فرضی آزادی مطبوعاتی برخاست، بر نقد و نقادی منصفانه پای فشرد و حتی تصریح کرد حامی نقد و حتی حامی آزادی منتقدان خویش است.
<link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/issue/574/1" platform="highweb"/></link> در گزارش اصلی خود نوشته: رئیسجمهور در آیین افتتاحیه بیست و یکمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها بدون اشاره به مصادیق توقیف مطبوعات و این که برخی از آنها به دلیل توهین به مقدسات و ایجاد شبهه در ارزشهای اسلامی توقیف و پس از مدت کوتاهی انتشار خود را از سر گرفتهاند، اظهار داشت: به رسانهای نیاز است که دههها از عمرش بگذرد به حرفهای بودن و پختگی آن افزوده شود و افکار عمومی را به خود جذب کند.
به نوشته این روزنامه تندرو: وی در ادامه بدون اشاره به این واقعیت که برخی رسانهها و مطبوعات زنجیرهای تاکنون و با مدیرانی واحد بارها به علت هجمه به اعتقادات و مبانی دینی و انقلابی مردم توقیف شدهاند ولی با نامی دیگر همان مسیر گذشته را ادامه دادهاند گفت: کلمه تعطیل و کلمه توقیف باید آخرین کلمات در یک رسانه باشند. ما همان طور که نیازمند نهاد رسانه هستیم به نظام مطبوعات هم نیاز داریم.
کیهان افزوده: روحانی در بخش دیگری از سخنان خود به جای نقد نفوذیهای دشمن، به صورت تلویحی منتقدان دولت و کسانی که نگران نفوذ دشمن هستند را مورد هجمه قرار داده و اظهار داشت: به نظام مطبوعاتی شفاف، با قوانین و مقررات روشن نیاز داریم. اگر قانون روشن باشد هر روز جمعی با به دست آوردن یک کلمه و یک جمله نمیتوانند با آزادی مطبوعات بازی کنند.
همدردی با خاندان خسته دل خبر
امیر یوسفی در روزنامه <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=6073&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: از خاندان خسته دل خبر و رسانه، کسی اگر حوصله کند و سلیقه به خرج دهد، میتواند از نطق خوشقواره حسن روحانی در نمایشگاه مطبوعات، خلعت فاخری برای قامت لرزان روزنامهها برش کند. این، دخلی به موافقان یا مخالفان دولت ندارد. هر کالایی که نامش عجالتاً «روزنامه» است و هر صاحب قلمی که عنوانش «روزنامهنگار» است، از ارکان سخن روحانی بینصیب و بینیاز نتواند بود.
به نوشته روزنامه دولت: رسانه اگر رسانه باشد، «نقد فراگیر و آزاد» جان و جوهر آن خواهد بود. روحانی دیروز چند بار و هر بار به چند تعبیر و عبارت، رسانهها را به نقد فرا خواند. او سرشت نقد رسانهای را سرشتی سرکش و سراسری تفسیر کرد، امری که تمام ارکان و اضلاع یک نظام سیاسی را در بر میگیرد. در غیاب نقد، رسانه ابزار سرگرمی یا سرگردانی یا سرکیسگی خواهد بود. آنچه کالای فرهنگی رسانه را از سایر کالاهای فرهنگی ممتاز میکند، ظرفیت شگفت آن در نقد نهاد قدرت است.
سرمقاله ایران به این جا رسیده که به گفته رییس دولت فرمان امید اجتماعی در دست رسانههاست. کلید صندوقچه اعتماد عمومی هم در جیب آنهاست. به این اعتبار است که رسانه در دست راست، سلاح نقد دارد و در دست چپ، عنان امید و اعتماد. دست راست اگر کج باشد یا دست چپ، رسانه از شأنیت خود میافتد همان طور که رسانههای خیرهسر و اخلاقستیز، دست مجهز به نقد را دراز میکنند اما دست مزین به امیدآفرینی را در جیب بیمسئولیتی پنهان مینمایند.
عدالت برای بازداشت شدگان
حامد زارع در سرمقاله <link type="page"><caption> فرهیختگان</caption><url href="http://farheekhtegan.ir/?nid=1804&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: سخن حسن روحانی درباره مطبوعات و نشریات آنقدر شفاف هست که تفسیربردار نباشد. مسئول اجرای قانون اساسی دیروز در آیین افتتاحیه نمایشگاه مطبوعات از حصار حصین روزنامههای خاص و برعهده گرفتن نقش پلیس مخفی توسط آنان سخن گفت، به نحوی غیرمستقیم به بازداشتهای اخیر برخی از روزنامهنگاران و اتفاقات پس از آن اشاره کرد. تفکیک امر قضایی از امر نظامی و امنیتی موضوع مهمی است که همواره در کانون حساسیت سیاستمداران حقوقخوانده قرار دارد.
به نظر نویسنده این مقاله: پیداست که تمایز و استقلال نهادهای قضایی از نهادهای امنیتی، همچون استقلال آنان از نهادهای دولتی از اولویتهای کشورداری در دوره جدید است و از این حیث تذکر دیروز رئیسجمهوری باید جدی گرفته شود.
در پایان سرمقاله فرهیختگان آمده: ما روزنامهنگاران همانگونه که در دفاع از هویت خویش نیازمند «آزادی» هستیم تا بتوانیم کار ذاتی خود را انجام دهیم، در دفاع از فعالان رسانهای بازداشتشده نیز نیازمند «عدالت» هستیم؛ عدالتی که امید داریم با ورود قوه قضائیه به پرونده روزنامهنگاران بازداشتشده اعمال شود. بدیهی است همه ما نهتنها در پیشگاه قانون برابریم بلکه در برابر اعمال قانون نیز اهل تمکین هستیم.

منبع تصویر، Javan
واکنش مخالفان
روزنامه جوان با تیتر «حمله به همه» در گزارش اصلی خود نوشته رییس جمهور قوه قضاییه، نهادهای نظام و منتقدین دولت را آماج بی سابقه ترین اعتراض ها قرار داد، کیهان در گزارش اصلی خود مدعی شد دولت به جای نفوذی ها یقه منتقدان را گرفت و در سرمقاله خود باز مدعی شده که نفوذی های غرب از دولت هاشمی رفسنجانی بعد از جنگ در حلقه های تصمیم گیری بوده اند.
این روزنامه تندرو در عین حال تعداد زیادی از روزنامه های کم تیراژ را متهم به باج گیری و تاثیرگذاری بر تصمیم ها خوانده و نوشته نگاهی به این فرایند کاملا منطقی و تجربه شده در طول سالیان گذشته، جای کمترین تردیدی باقی نمیگذارد که برای تحقق هریک از این مراحل، ضرورتا باید افرادی در بدنه حاکمیتی کشور نفوذ کنند.
به نظر <link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/issue/574/2" platform="highweb"/></link> دو گروه به نفوذ دشمن تردید دارند نخست سادهاندیشانی که از درک شدت کینه دشمن نسبت به نظام و از عمق و گستره محبوبیت انقلاب در دلهای مردم آزاده جهان بیاطلاعند و این همه دشمنی برایشان قابل تصور نیست.دوم گروهی که نگرانند با دستگیری سرپلها و سرشاخههای نفوذ، پرده از برخی روابطشان برداشته شود.
این هر دو گروه با هر نیتی که دارند، اصل موضوع را انکار میکنند و به جای تقدیر از اقدامات فرزندان ملت، غیرمنصفانه، آنها را تا سر حد برخی رفتارهای جناحی تنزل میدهند!
<link type="page"><caption> جوان</caption><url href="http://javanonline.ir/fa/news/752367/چرا-در-نمایشگاه-مطبوعات-شركت-نكردیم" platform="highweb"/></link> در سرمقاله خود از علت همرایی خود با دیگر نشریات تندرو برای خودداری از شرکت در نمایشگاه مطبوعات نوشته و از جمله یادآور شده که اعتراضش به این هاست: قطع صددرصد یارانه روزنامه از اول سال ۱۳۹۳ بدون هیچ بررسی اولیه، توضیح پیرامون چرایی آن و مبتنی بر تصورات قالبی و پیشداوری. چنین روزنامهای از یارانه محروم و روزنامههایی که سرمایهداران، بانکداران و برجسازان از آنان حمایت میکنند و در ترویج و تبیین سیاستهای کلی نظام قدمی برنمیدارند، در اولویتند. رهبر با صراحت خواستند که جناح مؤمن تقویت شود اما دولت عکس آن را انجام داد تا بتواند جامعه مدنی دولت خاتمی را اجرا کند و دو قطبی حوزه عمومی - دولتی را به نمایش بگذارد.
دو اعتراض دیگر روزنامه سپاه پاسداران به تقلیل آگهی های دولتی این روزنامه و نداشتن امکان سووال خبرنگار جوان در مصاحبه های مطبوعات دولت و قطع شدن خرید این روزنامه توسط ریاست جمهوری است.
دولت وکیل امنیت مطبوعات باشد
احمد پور نجاتی در ستون هفتگی خود در اعتماد ضمن تحسین از گفته های رییس جمهور نوشته که وی در قامت مقامی باشخصیت، استخواندار، اصیل، انقلابی و به خصوص آگاه به امنیت ملی کشور، این حرف را میزنند و این حرف شعارگونه نیست و این مواضع با نگاهی کارشناسانه از طرف رییسجمهور بیان میشود. مواضعی که اگر در مجموع ارکان نظام و دستکم در سه قوه، به مثابه رویکرد در نظر گرفته شود و مدیران دولتی بدانند که کار رسانه بیان حقیقت است و هرکسی در پوشش به ظاهر رسانهای به امنیت ملی آسیب میرساند (حتی در پوشش انتقاد) غیرقابل قبول است، فضای تعاملی بسیار سازندهای به وجود میآید و فصل تازه فعالیت امیدبخش رسانهای و مطبوعاتی رقم میخورد.
به نظر رییس پیشین کمیسیون فرهنگ مجلس: این موضوع را میشود فراتر از مطبوعات دید از جمله این که بسنده کردن به اعلام موضع از سوی دولت و اعلام مواضع روشن مبتنی بر واقعیت و متضمن به هدفهای کلان، کافی نیست و چیزی را حل نمیکند. آحاد مردم انتظار دارند که این موضعگیریهای درست دستکم عملی شود و برنامهریزی ضمانتدار برای اصلاح رخ دهد تا در عین حفظ استقلال حرفهای مطبوعات و با توجه به شرایط گذشته و حال فعالیتهای مطبوعاتی و برخی دلنگرانیهایی که وجود دارد، دولت در عمل هم بیتوقع و چشمداشت وکیل مطبوعات باشد و خود را موظف به حفظ امنیت آنها بداند.
مقاله <link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=292&pageno=16" platform="highweb"/></link> به این جا رسیده که: آقای روحانی به ساز و کارهایی اشاره کردهاند، اما متاسفانه تاکنون گام مهمی برداشته نشده و روانشناسی درونی در مجموعه فعالان مطبوعاتی کشور (همانهایی که کار حرفهای رسانه میکنند و نه آنهایی که در بیان رییسجمهور مستثنی شدهاند و برخی رسانههای با مصونیت آهنی هستند) مشخص میکند که جامعه مطبوعاتی دچار نوعی التهاب، احساس ناامنی و بیثباتی هم حرفهای و هم روانی است و به دلیل برخوردهای سلیقهای دستگاهها و نهادها و امواج ناگهانی که از این سو و آن سو میآید و انگار دیواری کوتاهتری جز مطبوعات برای تصفیه حسابهای سیاسی نیست، وضعیت مطلوبی ندارد.
کامبیز نوروزی در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/78105/نگاه-بدون-تبعیض-به-رسانه" platform="highweb"/></link> نوشته: رئیسجمهور، در سخنرانی خود در نمایشگاه مطبوعات بر گوشههایی از آثار این دوگانگی بهدرستی تأکید کرد. عدمثبات کار حرفهای، استمرار رعایتنکردن پارهای از موازین و معیارهای حقوقی و اخلاق در بعضی مطبوعات، نبود امکان رقابت حرفهای سالم میان مطبوعات خصوصی و مطبوعات وابسته به نهادهای عمومی یا شبهعمومی، نبود توازن و تعادل در برخورد با اشتباهات یا تخلفات احتمالی مطبوعات، تعدادی از نتایج دوگانگی در رفتار با مطبوعات است. برایند این وضعیت ضعف فضای مطبوعاتی کشور و کاهش شدید کارآمدی مطبوعات ایران در رقابت با سایر منابع رسانهای، خصوصا در رسانههای خارج از کشور نمایان میشود.
به نظر این حقوقدان: در مطبوعات هم، مانند هر چیز دیگر، امنیت و ثبات، اولین شرط لازم توسعه است. چندگانگی رفتار با مطبوعات، مانعی بزرگ بر سر توسعه مطبوعات کشور است. از نظر حقوقی نمیتوان یک نشریه را بهخاطر انتشار مطلبی شایسته برخورد دانست، اما نشریه دیگری برای مطلبی بهمراتب مهمتر، ایمن باشد.
مقاله شرق به این جا رسیده که: نه قانون، نه عدالت و نظم عمومی چنین تبعیضهایی را برنمیتابد. در دنیای رسانهایشده امروز، آزادی و امنیت مطبوعات به عاملی ضروری برای حیات و امنیت ملی بدل شده است. تجهیز افکار عمومی در جهت دفاع از حاکمیت ملی در برابر قدرتهای جهانی، بدون حضور فعالانه فضای رسانهای قدرتمند داخلی، ناممکن است. مطبوعات مؤثرترین رکن فضای رسانهای داخلیاند. بدون آزادی بیان در قالب آزادی مطبوعات، مبارزه با فساد نمیتواند ثمربخش باشد.

منبع تصویر، Qanoon
پیروزی همه است
مهدی نیاکی در سرمقاله <link type="page"><caption> ابتکار</caption><url href="http://www.ebtekarnews.com/25279-«برد-–-برد»-در-درون.html" platform="highweb"/></link> در اشاره به مذاکرات هسته ای نوشته دولتی که با تعریف راهبرد «برد – برد» در بیرون و در رویارویی با بیگانگان توانست میدانی را تدارک ببیند که هیچکدام از دو سوی مذاکره احساس شکست و باخت نکنند بدون تردید اجرای چنین راهبردی را در درون و در برابر هموطنان خود، آسان تر و البته مفیدتر می تواند دنبال کند.
به نظر نویسنده این مقاله: نه «برجام» متعلق به یک دولت خاص است و نه دستاوردهایی که همه امیدوارند از آن حاصل آید به یک گروه یا جناح خاص می رسد. مخالفان برجام هم بخشی از مردم ایرانند. همان قدر که موافقان برجام. آنان نیز حق دارند پرسش ها و تردیدهایشان را بروز دهند. خطای سالیان پیش دو قطبی کردن اصلاحات و ضد اصلاحات بود که بخش هایی از مخالفان را بیرون از دایره همدلی و توضیح و گفت و گو قرار داد. دامن زدن به فضای دو قطبی به سود هیچکس نیست.
سرمقاله ابتکار در نهایت نوشته: اگر توانسته ایم جهان را قانع کنیم، اگر با بیرونیان تن به گفت و گو و تعامل داده ایم، باید بتوانیم بسیار سهل و تر و بیشتر در میان خودمان نیز اهل گفت و گوی همدلانه و به رسمیت شناختن یکدیگر باشیم و نگذاریم در بخش هایی از جامعه، احساس شکست و باخت بروز کند. برجام اگر پیروزی است، پیروزی همه ملت است و همه باید نسبت به آن قانع و خشنود باشند.
تمدید معمای رکن آبادی
<link type="page"><caption> قانون</caption><url href="http://ghanoondaily.ir/News/64309/تمد%E2%80%8Cید%E2%80%8C-معمای-ركن-آباد%E2%80%8Cی" platform="highweb"/></link> در گزارشی نوشته: معمای رکن آبادی تمامی ندارد . نزدیک به ۲ ماه پس از مفقود شدن دیپلمات سابق ایران در عربستان، مسئولان همچنان از وضعیت او خبر مشخصی ندارند. برخی خبر از زنده بودن او میدهند و عدهای معتقدند سفیرسابق ایران در لبنان را دزدیدهاند. با این حال عربستان زنده بودن رکن آبادی را رد کرده و اعلام داشته که وی جزو اولین گروه از اجسادی بوده که دفن شده اند.
به گزارش قانون شاهدان تاکید کردند که رکن آبادی را دیدهاند که به سختی بین اجساد کشته شدگان راه میرفته است. به گزارش انتخاب، ایران اجسادی را که تحویل گرفته است، مورد آزمایش قرار داده و رکن آبادی را در میان آنان نیافته است و هماکنون اصرار دارد که محل دفن اجساد را در عربستان بررسی کند تا مشخص شود رکن آبادی فوت کرده یا زنده است. در این حال عربستان با این درخواست ایران مخالفت کرده است زیرا بیش از هزار قبر وجود دارد و مشخص نیست ایرانیها کجا دفن شده اند.
قانون در پایان گزارش خود پیش بینی کرده که مفقود شدن رکنآبادی به بحرانی برای روابط میان ایران و عربستان تبدیل شود و اگر در این چند روز باقی مانده از ضربالاجل تهران به ریاض وضعیت مشخص نشود، باید منتظر عکسالعمل دیپلماتیک جمهوری اسلامی در قبال سهلانگاری دولت سعودی بود برای اینکه دیگر زمان گذشته نیست که به راحتی شخصیتهای مرتبط با ایران را مانند امام موسی صدر و احمد متوسلیان بربایند و آب از آب تکان نخورد.
دلواپسان اعتراض دارند
احمدرضا کاظمی در ستون طنز <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/news:nomobile/main/48537/جهان-به-روایت-شهرونگ" platform="highweb"/></link> نوشته: برخی روزنامهها و پایگاههای خبری، امسال در نمایشگاه مطبوعات شرکت نکردند. این برخی رسانهها که ما حتی نمیتوانیم توی طنزمان اسمشان را ببریم و اگر ببریم سردبیر حذفش میکند و اگر حذفش نکند میتواند شوخی با این عزیزان موجب توقیف روزنامهمان شود، به نشانه اعتراض نسبت به فشارهای وارده از جانب دولت و «محدودیت آزادی بیان»!!!!!!!!!!!!!!!!! (خدایی هرچقد علامت تعجب بگذارم کم است) از شرکت در نمایشگاه انصراف دادهاند.

منبع تصویر، Shahrvand
به نوشته این طنزنویس: این رسانههای متصل به دریای بیکرانِ نعمات فرازمینی و ماورایی، دولت را به جانبداری و قایل شدن «تبعیض» نیز متهم کردهاند. همزمان با انتشار این خبر، طی روزهای اخیر شاهد «خودکشی دستهجمعی صدهاهزار سنگپای قزوین» در سراسر کشور بودیم که حال اکثر آنها وخیم گزارش شده است.
آیدین سیارسریع در ستون طنز روزنامه <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=6073&pid=24&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: قبل از شروع نمایشگاه، رسانههای دلواپس اعلام کردند که ما خیلی مظلوم و تحت فشاریم و امسال کلاً نمایشگاه مطبوعات نداریم. این عزیزان مدتی پیش اعلام کرده بودند که ما خیلی مظلوم و تحت فشاریم و امسال روز خبرنگار نداریم. همین طور پیش برود رسانههای دلواپس اعلام میکنند که ما خیلی مظلوم و تحت فشاریم و امسال کلاً نداریم! بعد سال ۹۴ را از تاریخ پاک میکنند. آنقدر مظلومند که قدرتش را هم دارند.
طنزنویس سپس به معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد در دوران احمدی نژاد اشاره کرده که: ایشون که هم قهری بود، هم حساس بود، هم موقع دعوا ظرفها را میشکست و آخر هم به جای اینکه خودش برود آژانس میگرفت رسانههای منتقد را میفرستاد خونه باباشون. پول آژانس را هم غالباً نمیداد. بعد هم که میگفتی آقا شما به هرحال معاونت مطبوعاتی هستید، اگه ناراحت نمیشین یه دفاعی از آزادی مطبوعات و این مسائل بکنید با بزرگواری میپذیرفتند و میگفتند چشم! ولی مشکل اینجا بود که اعتقاد داشتند بهترین دفاع حمله است و آدم را پشیمان میکردند. به هرحال آدمهای ورزش دوستی بودند، نمیشود ایراد گرفت.
امروز سؤال این است که دلواپسان چرا اینقدر دیر دغدغه آزادی بیان پیدا کردند؟ وقتی بهشان گفته میشود: «عزیزم ببخشیدا، من شرمنده ام، خیلی عذر میخوام، روم سیاه، به خدا مأمورم و معذور، منو به بزرگی خودت ببخش... میشه یه کم آروم تر بد و بیراه بگی؟» معلوم است که ناراحت میشوند. حق دارند. استیضاح وزیر ارتباطات، وزیر ارشاد و وزیران دیگر رأی نمیآورد، خودشان هم که با زبان خوش استعفا نمیدهند، آدم عصبی میشود دیگر. این چه نوع برخورد است؟











