بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ یکشنبه ۲۳ فروردین

روزنامه‌های امروز صبح تهران با انعکاس اعتراض‌های مردم به رفتار با دو نوجوان ایرانی در فرودگاه جده، در عین حال از سیاست‌های دولت ریاض در یمن و ضدیتش با سیاست‌های ایران هم خبر داده و نوشته اند. در میان گزارش ها و مقالاتی که به تشجیع مردم و انعکاس فریادهای آنان اختصاص دارد، جامعه شناسان هم هشدار داده اند که این گونه اختلاف افکنی و خشونت لفظی موجب ایجاد فضای خشونت زا بین پیروان شیعه و سنی می شود.

نگرانی از آینده اقتصادی کشور بعد از توافق جامع با غرب و بازشدن راه ارتباطات تجاری و بین المللی ایران از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

زوایای پیدا و پنهان واکنش‌ مردمی

حسن وزینی در سرمقاله روزنامه <link type="page"><caption> ایران </caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=5902&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link>به عنوان زوایای پیدا و پنهان واکنش مردمی نوشته: اعتراض‌های رسمی و مردمی به ماجرای تأسف‌بار فرودگاه جده در روزهای اخیر ابعاد قابل تأملی دارد. کسی نمی‌تواند اعتراض مردم در شبکه‌های اجتماعی و زیر پوست جامعه را نادیده بگیرد. این اعتراض به‌حق است و در حکم دفاع از شأن انسانی و حرمت شرعی عمل وقیحی است که در فرودگاه ریاض رخ داده است.

نویسنده روزنامه دولت افزوده: همزمان با اعتراض‌های مردمی دولت هم از موضوع دیپلوماتیک وظایف خود را انجام داد اما معدود رسانه‌های رسمی و غیر رسمی به گونه‌ای رفتار می‌کنند که بیم آن می‌رود توجه به اصل وحدت مسلمانان بخصوص شیعه و سنی، در حاشیه قرار گیرد. لازم است مرزهای دقیق این اعتراض با مردم اهل سنت عربستان و فراتر از آن با ملت‌های عرب رعایت شود چرا که مخاطب این اعتراض مأموران متخلف و دولتمردان جوان و کم تجربه این کشور هستند نه مردم عربستان و جوامع و کشورهای عربی.

روزنامه دولت احتمال داده مخالفان دولت هم در گسترش اعتراض ها سهم داشته باشند که نوشته: مردم مراقبند که از این اعتراض‌ها بهره‌برداری و سوءاستفاده سیاسی نشود. این هشدار باید در گوش شماری از افراد و جریان‌هایی که می‌خواهند از نمد این اعتراض‌ها کلاهی برای منافع سیاسی خود بدوزند، بازگو شود که اینجا جایی برای تسویه حساب و قیاس‌های مع‌الفارق نیست.

روزنامه‌های تندرو و مخالف دولت ضمن انعکاس اعتراض‌های مردم، با تیترهای تند و خطاب کردن سران دولت سعودی به عنوان شاهزادگاه عیاش از باتلاق آل سعود نوشته و از جمله سخنان آیت الله خامنه ای را منعکس کرده اند که گفته بینی سعودی ها به خاک ساییده خواهد شد.

اما عبدالصمدخرمشاهی در مقاله ای در <link type="page"><caption> قانون </caption><url href="http://www.ghanoondaily.ir/News/46837/دولت-با-اقتدار-از-اتباع-خود-حمایت-كند" platform="highweb"/></link>با اشاره حادثه فرودگاه جده و اعتراض‌های مدنی این روزها تاکید کرده که این وظیفه دولت است كه مدافع حقوق اتباع و شهروندان خود باشد و نوشته: به‌لحاظ اینكه ایران در یك منطقه‌ای از نظرسرزمینی است كه اعراب و كشورهای عرب زیادی اطراف‌مان وجود دارد یا اصولا این كشورها با عربستان مراودات زیادی دارند به‌نظر می‌رسد كار صحیحی نباشد كه تحت تاثیر این جوسازی‌ها، اجازه دهد خدشه‌ای به روابط دیپلماتیك با كشورهای همسایه وارد شود.

نویسنده حقوقدان در مورد جوسازی‌های صورت گرفته اخیر نوشته: تاحدودی مشخص است كه این جوسازی‌ها از كجا آب می‌خورد این نوع بازتاب‌ها فقط احساسات و غرور مردم را جریحه‌دارخواهد كرد و عاقلانه و منطقی به‌نظر نمی‌رسد.

مقاله قانون تاکید کرده این‌گونه رفتارها غرور ملی را تحت‌الشعاع قرارداده و خواه‌ناخواه خیل عظیمی از مردم گرفتار این قضیه می‌شوند. اما آنچه مهم به‌نظر می‌رسد این است كه اگر قرار است برخوردی صورت گیرد دولت باید به نمایندگی از مردم وارد عمل شود.

هشدار جامعه شناس

عباس عبدی در مقاله ای در <link type="page"><caption> اعتماد </caption><url href="http://www.etemaad.ir/Default.aspx?NPN_Id=121&PageNO=1" platform="highweb"/></link>با گلایه از این که به نظر می‌رسد دستگاه نظارتی دولتی آنقدر غرق در برخی نظارت‌های سیاسی بر رسانه‌های غیررسمی است كه یكی از مهم‌ترین زمینه‌های تخلف را نادیده می‌گیرند؛ تخلفی كه به مرور زمان تبدیل به یك فرهنگ مبتذل و مخرب می‌شود. این فرهنگ ناهنجار چیزی نیست جز توهین به اقوام و نژادها و ادیان و مولفه‌های مشابه متمایز‌كننده انسان‌ها.

نویسنده جامعه شناس با اشاره به این که اگر آلودگی‌های محیط زیستی تبدیل به یكی از مشكلات و مسائل مهم ما شد، به دلیل بی‌توجهی در گذشته بوده، اكنون نیز تردید نباید داشت كه در سال‌های نه‌چندان طولانی با مسائل قومی و مذهبی مواجه خواهیم شد؛ مسائلی كه امروز قابل حل است، ولی معلوم نیست كه فردا هم قابل حل باشد. گره‌هایی است كه امروز با دست و به سادگی قابل باز شدن است ولی معلوم نیست كه فردای روزگار با دندان هم بتوان بازشان كرد.

مقاله اعتماد ابراز تاسف کرده که در ایران واكنش‌های چه در عرصه حكومتی و چه در عرصه مدنی و حتی روشنفكری در این زمینه بسیار كم‌رنگ است. تاسف‌بارتر اینكه در گذشته برخی از پیشگامان روشنفكری خودشان آتش‌بیار این معركه بودند. چندی پیش یكی از دست‌اندركاران، اوباما را كاكاسیاه نامید كه آشكارا توهین نژادی است و اگر در جامعه پیشرفته بود، تبعات سنگینی متوجه او می‌شد.

حج‌رفتن یا نرفتن؛ مسئله این است

سعید برآبادی در ستون خود در <link type="page"><caption> شرق </caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/60015/حج%E2%80%8Cرفتن-یا-نرفتن؛-مسئله-این-است" platform="highweb"/></link>گزارش داده: آنهایی که از دم در مترو توحید، تبلیغ فروش فیش حج به دست مسافران می‌دهند، پیدایشان نیست. کمی آن‌طرف‌تر، در نزدیکی‌های چهارراه رودکی تردد بیشتر از قبل شده و زائرانی که برای عمره ثبت‌نام کرده‌اند، آرام و بی‌صدا می‌آیند، از پله‌های متروک دفاتر فروش فیش حج در کوچه‌پس‌کوچه‌های مشرف به سازمان حج‌وزیارت بالا می‌روند و ماجرای فرودگاه عربستان را جویا می‌شوند: «والا گیج شده‌ایم. خانواده‌ام خبر را از طریق روزنامه متوجه شده اما چندروزی است که وایبر پر شده از جوک. اول که خبر را شنیدیم نگران شدیم اما الان فکر کردم که نکند خبر یک شوخی بوده مثل همین جوک‌ها.»

در ادامه گزارش آمده: مسلمی، که خودش یکی از فروشندگان فیش عمره است، می‌گوید که این‌روزها بیشتر مشتریانشان، پس از پرس‌وجو درباره واقعه فرودگاه جده، می‌خواهند شرایط انصراف از عمره را بدانند: «طبیعتا ما به همه عمره‌گزاران گفته‌ایم و می‌گوییم که هرگونه مسئله و پیش‌آمدی در حوزه خارجی و بین‌المللی نمی‌تواند مانع عدم برگزاری مراسم حج شود و خیالشان راحت باشد اما انتشار این خبر واقعا مردم را شوکه کرده و نگرانند.» اوج این نگرانی‌ها مربوط به عمره‌گزارانی می‌شود که قصد سفر خانوادگی دارند. اسماعیل می‌گوید: «من به‌همراه سه فرزندم قرار است به این سفر معنوی و آرامش‌بخش برویم اما درحال‌حاضر نگران خانواده‌ام هستم. اگرچه مطمئنم این مشکل دیگر پیش نخواهد آمد اما واقعیت این است که این سرزمین پاک و مطهر بوده و حالا این حرمت از طرف چند آدم بی‌اخلاق هتک شده».

در انتهای ستون شرق آمده: اول فروردین سازمان حج‌وزیارت، به‌خاطر عدم تمکین سفارت عربستان در صدور ویزای زائران، حج‌عمره را ١٠روز به تأخیر انداخت، آن رویداد اما انگار پیش‌درآمد حمله عربستان به یمن و پس از آن ماجرای فرودگاه جده بود؛ سلسله‌ای از این اتفاق‌ها بعضی از زائران را از رفتن به حج منصرف کرده اما آنها که مشتاقانه هزینه‌های سنگین این سفر را تهیه کرده‌اند و مدت‌ها به عشق دیدار خانه خدا، خواب به چشمشان نیامده، چطور می‌توانند به این راحتی دل از این سفر روحانی بکَنند؟ پاسخ را یکی از عمره‌گزارانی که روبه‌روی سازمان حج‌وزیارت ایستاده، می‌دهد: «حج یک سفر معنوی است، لازم نیست حتما برویم مکه، کافی است دلمان همیشه پیش صاحب آن خانه باشد.»

عمرا به کمتر از نابودی رضایت بدهیم

آیدین سیار سریع در صفحه طنز بی قانون - ضمیمه طنز روزنامه <link type="page"><caption> قانون </caption><url href="http://www.ghanoondaily.ir/News/46918/کار-ایرانی-بی%E2%80%8Cحکمت-نیست-" platform="highweb"/></link>- به مسئله آزار و اذیت جنسی به دو نوجوان ایرانی در عربستان و در مورد کسانی که به کمتر از نابودی عربستان رضایت نمی‌دهند نوشته: اگر به این دسته بگویید با این حساب برزیل هم باید ایران را به خاطر آزار جنسی شهروندش توسط آقای متفاوت فرهنگی نابود می‌کرد، در عرض پنج دقیقه ثابت می‌کنند که شما ایرانی نیستید و نسب تان به اطراف گینه بیسائو یا جزایر فاکلند بر می‌گردد.

به نوشته این طنزنویس به هرحال باید به این گروه از آریایی‌ها هم حق داد. چون اگر یک ایرانی خدای نکرده مرتکب چنین عملی شود حتما حکمتی در آن نهفته است ولی کار اجانب علی القاعده از روی بی‌حکمتی، کینه توزی و عداوت است. البته گروه دیگر کسانی هستند که از جا به جایی شیر آب گرم و سرد توالت‌های عمومی بین راهی هم بهره برداری سیاسی می‌کنند، مسئله آزار و اذیت جنسی و عربستان در حکم باقلوا محسوب می‌شود.

در ادامه طنز بی قانون آمده: حالا شما فرض کنید اشخاص قربانی این واقعه بعد از آن حادثه تلخ و دلخراش به میهن عزیز برگشته‌اند و به محض ورود با موج نژادپرستی، فحاشی، جوک وایبری و بهره برداری سیاسی در قالب حمایت از آنها مواجه می‌شوند. خب این قربانی یا خانواده قربانی حق ندارد کله خود را به دیوار بکوبد؟ به طورکلی اگر کسی در خارج از مرزها از دست بیگانگان متخاصم بتواند جان سالم به در ببرد، در داخل کشور ما عمرا بگذاریم زنده بماند.

مخالفان توافق چه کسانی هستند

منصور فرزامی در سرمقاله ابتکار به تقسیم بندی مخالفان یا منتقادان بیانیه هسته ای لوزان پرداخته و نوشته مخالفان دو آتشه مذاکرات با هر اقدام دولت مخالفند و از نظرشان هیچ اقدام دولت یازدهم، مطلوب و مقبول و حتی مشروع نیست. اینان با نفس مصالحه به ویژه اگر به همت طرف مقابل خودشان باشد مخالف‌اند.

به نوشته این روزنامه: این گروه که نه فرزند بیکار دارند و نه چرخ زندگی‌شان کند می‌چرخد و نه مشکل‌ نان گریبان آنها را گرفته است و کاری هم با چرخ زندگی مردم ندارند، با غربی‌ها در بیان، سخت مخالف‌اند اما تمامی‌مستندات خود را از زبان و تحلیل غرب می‌گیرند و آن را چماق می‌کنند و بر سر تیم هسته‌ای دولت یازدهم می‌کوبند‌! چرا که دلواپس سنگر جناحی خود هستند.

ابتکار گروه منتقدان‌ را کسانی‌اند دیده که با شناخت ضرورت‌های زمان به خوبی می‌دانند که در این زمان، وقت «نرمش قهرمانانه» است و هر مذاکره‌ای، خیانت نیست و همان گونه که سانتریفیوژ می‌چرخد، چرخ زندگی مردم هم باید بچرخد. منتقدان به فراست می‌دانند که اسب زین کرده هسته‌ای بدون سوارکار ماهر و بدون فرصت جولان، قطار بی‌ترمزی است که هم خود را نابود می‌کند و هم به محیط و مردم آسیب می‌رساند کما اینکه خسران غیرقابل جبران آن اسب زین کرده ساکن و این قطار بی‌ترمز و کاغذپاره‌های تحریم را می‌توان در جان و مال مردم دید.

شمشیر دولبه توافق سوئیس

فرشاد مومنی در مقاله ای در <link type="page"><caption> آرمان </caption><url href="http://www.armandaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=861&pageno=2" platform="highweb"/></link>با تاکید بر لزوم تشنج زدایی در مناسبات بین المللی که لازمه توسعه در کشور است توجه داده حال در توافق حاصله چنین فرصتی ایجاد شده است، اگر از فرصت ایجاد شده در سایه مذاكرات هسته‌ای و لغو تحریم‌ها به خوبی استفاده نشود، به وضعیت كنونی، دامن زده می‌شود. نگاه به تاریخ اقتصاد ایران و عبرت‌گیری از گذشته، برای دولت بسیار ضروری است و هشدار خوبی به نظام سیاست‌گذاری می‌دهد.

به نظر این استاد دانشگاه: بهترین شاهد در این زمینه تجربه سال‌های ۵۲تا ۵۶ است که از نظر دسترسی به منابع ارزی كشور در قله موقعیت تاریخی خود تا آن زمان قرار داشته. با وفور درآمدهای نفتی، تصمیم‌گیران آن روز كشور در قدرت چانه‌زنی بالا برای دعوت از خارجی‌ها و جذب سرمایه‌گذاری قرار داشتند. سخن دیگر اینكه میزان ادغام دولت پهلوی در نظام بین‌المللی در این دوره در بالاترین سطح بود. در سطح نظری گفته می‌شود كه او دراین دوره با اتخاذ راهبرد موازنه مثبت به همه قدرت‌های بزرگ آن روز دنیا امتیاز متناسب می‌داد. بنابراین همه دوست داشتند كه رژیم پهلوی موفق باشد. ولی چون در ساختار نهادی آن رژیم مولدها مقهور غیرمولدها بودند، واسطه‌گری اوج گرفت.

مقاله آرمان با اشاره به آمار موسسات تجاری و واسطه تاکید کرده: سرمایه‌گذارهای خارجی تیزهوش هستند، با مطالعه وارد ایران می‌شوند، بررسی می‌كنند كه در این كشور تولید بیشتر مورد توجه است یا دلالی. اگر دیدند دلالی پاداش می‌گیرد، آنها هم تمام استعداد خود را در همان زمینه صرف می‌كنند. همگان باید توجه داشته باشند كه انگیزه سودجویی برای شركت‌های خارجی به مراتب بیشتر از تلاشگران اقتصادی داخلی است.

نرخ ارز چقدر باشد

فرخ قبادی در سرمقاله <link type="page"><caption> دنیای اقتصاد</caption><url href="http://www.donya-e-eqtesad.com/news/872055/#ixzz3X2lWiBGv" platform="highweb"/></link> نسبت به شرایط بعد از توافق جامع با غرب هشدار داده و به خصوص به تقاضاهایی که برای پایین نگاه داشتن نرخ ارز‌های بین المللی وجود دارد و نوشته:توقع اینکه عامه مردم پیامدهای بالا نگه‌داشتن مصنوعی نرخ برابری پول ملی را تحلیل کنند و منافع بلندمدت خود را قربانی آسایش زودگذر نسازند، واقع‌گرایانه نیست، اما کارشناسان اقتصادی و دست‌اندرکاران تولید و صادرات، از این پیامدها آگاهی کافی دارند. اینکه نباید اجازه داد که سقوط بی‌منطق و «هیجانی» نرخ ارز همه بافته‌ها را رشته کند و به صادرات و تولید داخلی لطمه بزند.

به نظر این اقتصاددان: اگر به برکت «توافق جامع»، دارایی‌های ارزی کشور افزایش یابد و بانک مرکزی از امکان تزریق دلار به بازار و کاهش نرخ ارز برخوردار باشد، باز هم بدون توجه به تفاضل نرخ تورم داخلی و خارجی، این کار به مصلحت اقتصاد کشور نیست. یکی از خسارت‌بارترین سیاست‌های دولت قبلی، تثبیت نرخ ارز در شرایط تورمی بود که رقابت‌پذیری تولید‌کنندگان داخلی را به شدت کاهش داد و بازار داخلی را به جولانگاه کالاهای وارداتی تبدیل کرد.

سرمقاله دنیای اقتصاد به این جا رسیده که: سیاست‌گذاری ارزی هنگامی به آزمون واقعی گذاشته می‌شود که توافق جامع صورت گیرد، تحریم‌ها لغو شوند و دارایی‌های ارزی بانک مرکزی رو به افزایش گذارد. آنگاه باید دید که سیاست‌گذار ارزی تا چه اندازه قادر است در مقابل فشارها و نیز وسوسه اجرای سیاست‌های عامه‌پسند مقاومت کند.

برای این که نشاط به جامعه برگردد

شهرام شهیدی در ستون طنز <link type="page"><caption> شهروند </caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=211&PageNO=20#" platform="highweb"/></link>به یادها آورده که یک سرمایه دار ایرانی با خرید تمامی بلیت‌های مسابقه فوتبال بین پرسپولیس و النصر عربستان باعث حضور یکصد‌هزار نفری تماشاچیان و طرفداران پرسپولیس شد. حضوری که منجر به برد پرسپولیس و افزایش احتمال صعود این تیم به دور دوم شد.

طنزنویس با اشاره به دفعات دیگری که همین سرمایه دار ورزش دوست چنین کارهایی کرده بود نوشته: از وی بخواهیم همه بلیت‌های اجرای تئاتر در یک روز را بخرد تا با هجوم مردم به سالن‌های نمایش روبه‌رو شویم. یا تمام بلیت‌های پروازهای خارجی در روزهای نوروز را یک جا بخرد تا هیچ‌کس نتواند برود خارج و کلی ارز در کشور جمع شود.

آرزوی دیگر طنز نویس این که از او بخواهیم با خرید کلیه نسخه‌های روزنامه‌های این جناح و آن جناح و دپو کردن آن در انباری هم به دعواهای جناحی پایان دهد و هم به رونق شیشه پاک‌کنی و صنعت سبزی خردکنی خدمت شایانی کرده باشد. از او می‌خواهیم حق پخش تمامی مسابقات لیگ برتر فوتبال را از صداوسیما و یا مستقیم از خود فدراسیون بخرد و مانع پخش آن شود که از دیدن این همه بازی بد عذاب نکشیم.

در پایان ستون طنز شهروند آمده: حالا که این‌طور است می‌شود اصلا حق پخش کل برنامه‌های صداوسیما را یک جا بخرد و از پخش همه برنامه‌ها جلوگیری کند که کلا نشاط و شادابی به جامعه برگردد و اعصاب تماشاگران تلویزیونی راحت بماند.