چرا مدیر پیشین موساد تفاهم اتمی با ایران را بد نمی‌داند؟

افرایم هالوی، (Efraim Halevy) رئیس پیشین سازمان جاسوسی موساد، تفاهم هسته‌ای اخیر بین ایران و گروه ۱+۵ را حاوی نکات مثبتی برای اسرائیل می‌داند.

آقای هالوی به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید همین که جمهوری اسلامی درباره جزئیات فعالیت و آینده مراکز غنی سازی نطنز و فردو و راکتور آب سنگین اراک مذاکره کرده و به طور اصولی تعهداتی طولانی مدت بین ۱۰ تا ۲۵ سال را پذیرفته، تحول مهمی است.

این در حالیست که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل و اکثر ناظران در این کشور تفاهم لوزان را محکوم کرده و آن را به زیان منافع ملی و حتی خطری علیه موجودیت اسرائیل دانسته‌اند.

رئیس پیشین موساد اما معتقد است در شرایطی که آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی هنوز به تفاهم لوزان واکنش مستقیمی نشان نداده است، اسرائیل نباید شتابزده عمل کند.

آقای هالوی می‌گوید: «بعضی از واکنش‌ها در ایران (به تفاهم) بسیار مثبت بوده، برخی واکنش‌ها هم بسیار بسیار منفی بوده است، از جمله واکنش افرادی که به رهبر نزدیک هستند مانند (حسین) شریعتمداری و عده‌ای از مقامات سپاه پاسداران. بنابراین نتیجه تا حد زیادی به این بستگی دارد که رهبر ایران چه موضعی اتخاذ خواهد کرد... اسرائیل باید در این مورد محتاطانه عمل کند تا مرتکب اشتباه نشود.»

آقای هالوی بین سال‌های ۱۹۹۷ و ۲۰۰۲ میلادی مدیر موساد بود. او در عرصه‌ سیاست خارجی از منتقدان نخست وزیر اسرائیل است و حدود دو سال پیش نیز حملات لفظی بنیامین نتانیاهو به حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران را به زیان اسرائیل دانسته بود.

وی همچنین به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید با موضع تازه آقای نتانیاهو مبنی بر اینکه ایران باید در توافق نهایی احتمالی، موجودیت اسرائیل به عنوان یک کشور مستقل را به رسمیت بشناسد، موافق نیست.

افرایم هالوی می‌گوید: «این‌‌‌‌ همان شرطی است که او برای تشیکلات خودگردان فلسطینی در مذاکرات صلح تعیین کرد. معتقدم این خط مشی ایراد دارد. ما احتیاج نداریم که ایران یا فلسطینی‌ها حق موجودیت ما را به رسمیت بشناسند. اسرائیل عضو سازمان ملل متحد است، کشوری مستقل است. بنابراین موجودیت ما به این بستگی ندارد که دیگران ما را به رسمیت بشناسند. ما مانند ایران عضو رسمی جامعه بین المللی هستیم. جایگاه ما به این بستگی ندارد که ایران از ما خوشش می‌آید یا نه.»

در پی پیروزی انقلاب ۵۷، جمهوری اسلامی روابط ایران با اسرائیل را به طور کامل قطع کرد. مقامات ایرانی که موجودیت کشور اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند، بیش از سه دهه است که شعار «مرگ بر اسرائیل» را در ایران نهادینه کرده و خود به جای اسرائیل از عبارتی چون «رژیم صهیونیستی» استفاده می‌کنند.

رئیس پیشین موساد می‌گوید در صورت انعقاد توافق نهایی بین ایران و قدرت‌های بزرگ، موضع رسمی ایران در قبال اسرائیل تغییر نخواهد کرد ولی این احتمال وجود دارد که خط مشی جمهوری اسلامی در عمل دچار تحولات تدریجی شود.

او می‌گوید: «اگر توافق نهایی حاصل شود، ایران قادر نخواهد بود که رویکرد خصمانه‌اش در قبال اسرائیل را در بلندمدت حفظ کند. ایران نخواهد توانست در مسائل اتمی رویکرد تازه‌ای داشته باشد و در مورد مسائل دیگر طوری رفتار کند که انگار در عرصه اتمی اتفاقی نیفتاده است و بخواهد فعالیت‌های ستیزه جویانه‌اش را تشدید کند.»

این مقام امنیتی بازنشسته همچنین ارزیابی غالب در اسرائیل مبنی بر افزایش بی‌سابقه قدرت ایران در منطقه را رد می‌کند. او معتقد است جمهوری اسلامی هم اکنون با درگیر شدن هم زمان در چند بحران‌ منطقه‌ای، موقعیتش در منطقه را به خطر انداخته است.

افرایم هالوی می‌گوید: «به نظر من، ایران دارد سعی می‌کند لقمه بزرگ‌تر از دهانش بردارد. ایران در لبنان، سوریه و عراق فعال است و شروع به درگیر کردن خود در باتلاق یمن کرده. به نظر من، ایران باید در مورد وارد شدن به مناطق جدید و قدرت نمایی به عنوان قدرت منطقه‌ای بسیار محتاط باشد، بسیار محتاط‌ تر از آنچه تا به حال بوده.»