دور جدید گفتگوهای هسته ای ایران و گروه ۱+۵ آغاز شد

دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران آغاز شده است.

روز پنجشنبه، ۱۶ آبان (۷ نوامبر)، در ساعت ۱۱ و بیست دقیقه به وقت ژنو، نشست نمایندگان ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ با حضور کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی اتحادیه اروپا، و محمد جواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مقر اروپایی سازمان ملل کار خود را آغاز کرد.

پس از افتتاح جلسه، مذاکرات ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ شامل آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه (اعضای دایم شورای امنیت) و آلمان در سطح معاونان و مقامات ارشد وزارت خارجه این کشورها به مدت دو روز ادامه خواهد داشت. ریاست هیات ایران را عباس عراقچی، از معاونان وزارت خارجه برعهده دارد.

پیش از آغاز نشست، خانم اشتون و آقای ظریف با حضور در یک صبحانه کاری، به گفتگوهای مقدماتی پرداختند. وزیر خارجه ایران در پایان این نشست گفت اگر همه طرف‌های مذاکره حداکثر تلاش خود را به کار گیرند، می توان انتظار موفقیت داشت.

وی در پاسخ به این سئوال که آیا دستیابی به توافق را امکانپذیر هم می‌داند، گفت که "در انتظار مذاکرات جدی هستیم، و [حصول توافق] ممکن است."

وی پیشتر در مطلبی در فیسبوک خود نوشته بود که "بعد از جلسه افتتاحیه، مذاکرات بسیار دشوار که اکنون در مرحله ورود به جزئیات رسیده، که همیشه سخت و دقیق است، بین همکاران من و هیات های ۱+۵ شروع می‌شود."

روز گذشته، یک مقام ارشد آمریکایی گفت که اگر ایران در راستای برآوردن خواست جامعه جهانی در مورد تعلیق بخشی از برنامه هسته‌ای خود گام‌هایی بردارد، ایالات متحده آمادگی دارد تا تحریم‌های کنونی را "به طور موقت و محدود" کاهش دهد.

تحریم‌های یکجانبه ایالات متحده و اتحادیه اروپا همراه با تنبیه‌های بین‌المللی وضع شده توسط شورای امنیت سازمان ملل، ایران را در شرایط دشوار اقتصادی قرار داده است.

مذاکرات دشوار

اولین نشست ژنو روز ٢٣ اکتبر (١٥ مهر) برگزار شد و در آغاز جلسه، وزیر امور خارجه ایران کلیات طرح پیشنهادی خود را برای شرکت کنندگان توضیح داد هر چند محتوای این پیشنهاد انتشار نیافته و طرف‌های گفتگو اعلام کرده‌اند که فعلا از افشای آن خودداری می‌ورزند.

نشست اول ژنو در حالی برگزار شد که طی چند سال اخیر، چند دور مذاکره بین نمایندگان گروه ١+٥ و ایران برگزار شده اما به نتیجه‌ای نرسیده بود. ادامه برنامه های هسته‌ای جمهوری اسلامی در این مدت به تصویب چند قطعنامه شورای امنیت، شامل تنبیه‌های بین‌المللی علیه ایران و همچنین وضع تحریم‌های شدید یکجانبه کشورهای غربی منجر شده است.

کشورهای غربی با ابراز تردید نسبت به ماهیت صلح آمیز برنامه های هسته‌ای جمهوری اسلامی، دولت ایران را متهم کرده‌اند که در صدد دست‌یابی به تسلیحات اتمی است. این کشورها خواستار اجرای مصوبات شورای امنیت، شامل تعلیق بخشی از برنامه هسته‌ای ایران، به خصوص غنی سازی اورانیوم تا زمان کسب اطمینان جهانی نسبت به صلح آمیز بودن این برنامه‌ها شده‌اند.

ایران با رد مصوبات شورای امنیت، تاکید داشته است که هدف این کشور از غنی سازی اورانیوم، تولید سوخت برای رآکتورهای اتمی و همچنین نیروگاه های هسته‌ای است که در نظر دارد در آینده تاسیس کند.

آقای ظریف در روزهای اخیر نسبت به دستیابی به نوعی توافق با کشورهای گروه ١+٥ و در نتیجه، احتمال کاهش یا لغو تحریم‌های بین المللی، ابراز خوشبینی کرده است هر چند پیشتر، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نظری متفاوت را ابراز کرده بود. برخی ناظران گفته‌اند که برنامه‌های هسته‌ای ایران، همانند سیاست خارجی، زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی قرار دارد.

در آستانه برگزاری دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ١+٥ که قرار است دو روز به طول انجامد، به نقل از برخی منابع آمریکایی گزارش شد که در صورت واکنش مثبت جمهوری اسلامی به خواست‌های بین المللی در مورد برنامه هسته‌ای این کشور، ایالات متحده آماده بازنگری تحریم علیه ایران است.

در عین حال، مشخص نیست که با وجود تاکید مقامات جمهوری اسلامی بر ادامه غنی سازی و نگرانی کشورهای غربی نسبت به این برنامه، دستیابی قریب الوقوع به توافق دوجانبه تا چه اندازه امکانپذیر است.