راهنمای فستیوال فیلم ۲۰۱۷: وقتی کن هفتاد ساله می‌شود

هفتادمین دوره فستیوال فیلم کن از ۱۷ تا ۲۷ ماه می برگزار می‌شود، فرصتی برای دیدار اول با فیلم‌هایی که نقش عمده‌ای در روشن کردن تکلیف سینمای هنری در طی سال خواهند داشت.

برای پوستر این دوره از کن، عکسی از سال‌های دور کلودیا کاردیناله انتخاب شده تا انعکاسی باشد از روحیه جشن و شادمانی این دوره و تداوم هفت دهه‌ای جشنواره‌ای که حالا همه برای نمایش فیلم‌هایشان در آن تلاش می‌کنند.

در فستیوال این دوره ۴۹ فیلم از ۲۹ کشور و از بین ۱۹۳۲ فیلم که به دفتر فستیوال ارسال شده بودند انتخاب شده‌اند. رییس هیأت داوران این دوره پدرو آلمودوار اسپانیایی است و در کنار او ستارگانی مثل ویل اسمیت و جیسکا چستین فیلم‌های بخش مسابقه را قضاوت خواهند کرد. علاوه بر این، مونیکا بلوچی مجری برنامه افتتاحیه و اختتامیه فستیوال خواهد بود.

فیلم افتتاحیه این دوره "ارواح اسماعیل" (آرنو دپلشان) نام دارد و در آن متیو آمالریک، شارلوت گینزبرگ، ماریون کوتیارد و لویی گَرل بازی می‌کنند، که هر دو بازیگر مردش با فیلم‌های دیگری هم در کن حضور دارند.

بخش مسابقه

نوزده فیلم در این بخش اصلی فستیوال برای دریافت نخل طلا رقابت می‌کنند، بعضی از عنوان‌های کنجکاوی برانگیز از کارگردان‌های آشنا از این قرارند:

"در حال محو شدن" (فاتح آکین) - این ساخته تازه مشهورترین کارگردان ترک‌تبار سینمای آلمان که یکی دو فیلم آخرش چندان موفق نبودند دربارۀ وقوع یک انفجار و حوادث بعد از آن در بین جامعه ترک‌های هامبورگ است که در قالب یک تریلر ساخته شده است.

"داستان‌های میروویتز" (نوآ بامباک) - یک ملودرام خانوادگی با تمرکز بر داستان تأثیر یک پدر (داستین هافمن) بر فرزندانش (بن استیلر و آدام سندلر).

"فریب خورده" (سوفیا کوپولا) - بازسازی فیلمی به همین نام ساخته دان سیگل (۱۹۷۱) و با شرکت کلینت ایستوود دربارۀ یک سرباز زخمی آمریکایی دوره جنگ‌های داخلی که به یک مدرسه دخترانه می‌گریزد، جایی که هر کسی به نوعی به او احساس تعلق خاطر و تملک پیدا می‌کند و در نهایت اختفایش در آن‌جا از ماندن در میدان جنگ برایش گران‌تر تمام می‌شود. کالین فارل در نقش سرباز بازی می‌کند و نیکول کیدمن احتمالاً مدیر مدرسه است در حالی که کریستن دانست هم نقشی در فیلم دارد.

"رودن" (ژاک دوآیُن) - یک فیلم دیگر دربارۀ رابطه بین دو مجسمه‌ساز فرانسوی، رودن و کامیل کلودل، که پیش از این بازیگرانی مثل ژرار دپاردیو، ایزابل آجانی و ژولیت بینوش نقش‌هایشان را بازی کرده‌اند.

"پایان خوش" (میشائیل هانکه) - بعد از موفقیت همه جانبه "عشق"، هانکه بعضی از بازیگران آن فیلم (ژان لویی ترنتینان، ایزابل اوپر) را برای تصویر کردن داستانی دربارۀ زندگی یک خانواده بورژوای فرانسوی و صاحب کارخانه‌ای در کاله در روزهای بحران پناهجویان به کار گرفته است. فیلم روایتی از چشم بستن طبقه‌ای مشخص از اروپا روی وقایع دردناک روز خوانده شده و یکی از امیدهای کن امسال است.

بیشتر بخوانید:

جنجال کم کردن وزن کلودیا کاردیناله در پوستر فستیوال کن

پدرو آلمودووار، رئیس هئیت داوران کن شد

آلبوم عکس؛ اولین اکران 'فروشنده' اصغر فرهادی در کن

ده فیلمی که در سال ۲۰۱۶ سر و صدا کردند

جشنواره برلین؛ اعتراض به ترامپ در یکی از سیاسی‌ترین دوره‌ها

قابل ذکر است بحران پناهجویان موضوع یک فیلم مجارستانی بخش مسابقه، "ماه سیاره مشتری" (کرنل موندوروتسو) نیز هست.

"مفتون" (تاد هینز) - اقتباسی از کتابی پرفروش از سال ۲۰۱۱ دربارۀ داستان دو نوجوان ناشنوا که به دلایل متفاوت از شهرهایشان به نیویورک فرار کرده‌اند و سرنوشتشان به شکلی غیرمنتظره به هم گره خورده است، با این که بین دو داستان فاصله‌ای پنجاه ساله وجود دارد.

" پرهیبت" (میشل آزاناویوسوس) - آزاناویوسوس بعد از موفقیت خیره‌کننده "هنرمند" که برنده اسکار بهترین فیلم سال هم شد با فیلمی غیرقابل پیش‌بینی به کن آمده است: فیلم او دربارۀ روزهای ساخت فیلم "زن چینی" ژان لوک گدار در سال ۱۹۶۷ در پاریس است و نقش گدار را لویی گرل بازی می‌کند و فیلم بیشتر به رابطه خصوصی و عشق گدار با بازیگر زن فیلمش که ۲۰ سال از خودش جوان‌تر است می‌پردازد.

"کشتن گوزن مقدس" (یورگوس لنتیموس) - یک تریلر روانشناسانه که فیلم را به ساخته قبلی لنتیموس، "خرچنگ"، نزدیک می‌کند و گفته می‌شود از یکی از تراژدی‌های نویسنده یونانی اوریپید الهام گرفته شده است.

"بی‌عشق" (آندری زویاگینسف) - یکی از استعدادهای مهم سینمای روسیه این سال‌ها و خالق فیلم‌های بزرگی مثل "بازگشت" و "لوایاتان" بار دیگر داستان جامعه‌ای بی‌ترحم و عاری از شفقت را تصویر کرده که یکی از امیدهای نخل طلا محسوب می‌شود.

"عشق دو برابر" (فرانسوا اوزُن) - بعد از موفقیت نسبی فیلمی متفاوت در کارنامه اوزن یعنی "فرانتز" که پارسال در کن به نمایش درآمد، این بازگشتی به قلمروی آشنای اوست و داستان زن جوانی را دنبال می‌کند که عاشق پزشک روانکاوش می‌شود و تصمیم می‌گیرد با او زندگی کند، اما درست بعد از این که به خانه پزشک نقل‌مکان می‌کند می‌فهمد که چیزهای زیادی دربارۀ این مرد هست که پیش از این نمی‌دانسته.

"تو واقعاً هرگز این‌جا نبودی" (لین رمزی) - یکی از کارگردانان زن بخش مسابقه این فیلمساز اسکاتلندی است که چند سالی است از نمایش موفقیت‌آمیز فیلم آخرش، "باید دربارۀ کوین حرف بزنیم" گذشته است و همچون فیلم قبلی، این یکی هم در آمریکا رخ می‌دهد و در آن واکین فینیکس بازی می‌کند.

ایرانی‌های کن

در مجموع شش فیلم ایرانی یا کارگردانی شده توسط کارگردانان ایرانی در کن حضور دارند.

"لرد"، ساختۀ تازه محمد رسول‌اف، با مضمون زمین‌خواری و فساد اقتصادی در ایران، در بخش نوعی نگاه فستیوال نمایش داده می‌شود. این فیلم که برخلاف ساختۀ قبلی فیلمساز که در کن نمایش داده شد یعنی "دست نوشته‌ها نمی‌سوزند"، تماماً در ایران فیلم‌برداری شده و حتی با مجوز ساخته شده است، در جشنواره فیلم فجر پذیرفته نشد.

در بخش نمایش‌های ویژۀ هفتادمین سالگرد فستیوال، ساختۀ آخر عباس کیارستمی با نام "۲۴ فریم" نمایش داده می‌شود که یکی از چند پروژه‌ای است که در ماه‌های آخر و پیش از مرگ غیرمنتظره‌اش در سال گذشته روی آن‌ها کار می‌کرد. این فیلم مطالعه‌ای در ۲۴ قاب ساکن (نقاشی/عکس) است که به حرکت در‌می‌آیند و قبلاً چند تایی از آن‌ها در کارگاه‌های آموزشی فیلمساز فقید ایرانی در گوشه کنار دنیا نمایش داده شده بود.

"وقت ناهار" ساختۀ علیرضا قاسمی، برای نخل طلای فیلم کوتاه با هشت فیلم دیگر رقابت می‌کند. در بخش هفته منتقدان، یکی از بخش‌های موازی کن که قدمت و اهمیت ویژه‌ای دارد و هر سال هفت فیلم انتخاب می‌کند، فیلم "تهران تابو"، انیمیشن بلند علی سوزنده نمایش داده خواهد شد که محصول مشترک آلمان و اتریش است و از تصاویر منتشر شده از فیلم برمی‌آید که مایه‌هایی اجتماعی دارد.

در بخش سینه‌فونداسیون که فیلم‌های ساخته شده توسط دانشجویان مدارس فیلمسازی را نمایش می‌دهد، فیلم "حیوان" ساخته بهمن آرک نمایش داده خواهد شد که داستان مردی است که می‌خواهد از مرز بگریزد. آناهیتا قزوینی‌زاده که ساخته قبلی‌اش جایزه سینه‌فونداسیون را برد با فیلم "آن‌ها" (محصول آمریکا) به مطالعه‌ای در هویت جنسی دست زده. این فیلم در بخش غیررقابتی نمایش‌های ویژه روی پرده خواهد رفت.

بخش نوعی نگاه

در این بخش هفده فیلم نمایش داده خواهد شد.

متیو آمالریک بعد از "اتاق آبی" با "باربارا"، دربارۀ خواننده‌ای به همین نام، به کن بازگشته است. او تنها بازیگر فیلمساز شدۀ کن نیست. در همین بخش "خوش‌شانس" ساختۀ سرجو کاستلیتو (بازیگر فیلم‌های لوک بسون و جوزپه تورناتوره) هم نمایش داده می‌شود که داستانی خانوادگی دارد و تلاش‌های یک زن برای بازکردن یک آرایشگاه را نشان می‌دهد.

یک ملودرام خانوادگی دیگر در این بخش، فیلم مکزیکی "دختر آوریل" (میشل فرانکو) است. در حالی که داستان "کارگاه" (لورن کانته)، دربارۀ عده‌ای دانشجو که در کارگاهی داستان‌نویسی به طور مشترک رمانی نوآر می‌نویسند، یکی از فیلم‌های متفاوت این دوره به نظر می‌رسد.

از سینمای عرب، "زیبا و سگ‌ها" (کاتر بن هانیه)، فیلمی تونسی دربارۀ یک تجاوز و "ذات زمان" (کریم موسوری)، اولین فیلم کارگردانش که داستانی دربارۀ الجزایر امروز است شرکت دارند.

یکی از فیلمسازان زن شرکت کننده در این بخش والسکا گریزه‌باخ است که"وسترن" را ساخته، فیلمی که به نظر می‌رسد لااقل از یک جنبه مشابه آخرین موفقیت جهانی سینمای آلمان یعنی "تونی اردمن" است و آن بخشی است که آلمانی‌ها را در اروپای شرقی و در مواجهه با فرهنگی متفاوت تصویر می‌کند. نباید تعجب کرد که گریزه‌باخ به عنوان مشاور فیلم‌نامه "تونی اردمن" همکاری کرده است.

از خود اروپای شرقی، فیلم‌هایی مثل "مسیرها" (استیون کمانداروف) که وقایعش در صوفیه می‌گذرد و "بیرون" (گئورگی کریستف)، داستانی از شهری در شرق اسلوواکی حضور دارند.

و بالاخره "قبل از این که ناپدید شویم" (کیوشی کوروساوا)، یک فیلم عملی تخیلی ژاپنی که در قالب داستانی انسانی و عاطفی تصویر شده است، در کنار فیلم چینی "گذر از آینده" (لی رویجون) در این بخش حضور دارد.

دو هفته کارگردانان

در این بخش از فستیوال ۱۹ فیلم نمایش داده می‌شود که فیلم افتتاحیه آن "بگذار نور بتابد" ساخته تازه کارگردان فرانسوی کلر دنی است. یک محصول فرانسوی دیگر، اما ساخته شده توسط کارگردان آمریکایی ایبل فرارا، به نام "زنده در پاریس" نیز در همین بخش نمایش داده خواهد شد.

فیلم‌سازان نام‌آشنای دیگر این بخش، آموس گیتای از اسرائیل و برونو دومون و فیلیپ گرل از فرانسه هستند.

کن کلاسیک

در این بخش که امسال به مناسبت هفتادمین سالگرد فستیوال پربارتر از همیشه است، به جز فیلم‌های مرمت شده تازه، گلچینی از بهترین‌های هفت دهه از کن نمایش داده خواهد شد که شامل آثار برجسته‌ای مثل "نبرد راه آهن"، "آگراندیسمان"، "مزد ترس"، "مرد آهنین" و "رویای نور" می‌شود.

بعضی از آثار مرمت شده این دوره شامل "بل دوژور" و "لوسیا" می‌شود. اما شاید مهم‌تر از همه مرمت شاهکار ژان ویگو به نام "آتالانت" باشد که صحنه‌های تازه‌ای از آن پیدا شده است.

مستندهایی دربارۀ کری گرانت و ژان دوشه این بخش را کامل خواند کرد.

خارج از مسابقه و نمایش‌های ویژه

یکی از دوراز انتظارترین فیلم‌های بخش ویژۀ کن، اولین ساخته کریستین استیوارت است که "بیا شنا" نام دارد و فیلمی تجربی خوانده شده که روایت را برای تصویرسازی رها کرده است.

مستند‌های "دنباله ناراحت‌کننده" (دنبالۀ مستند محیط زیست قبلی ال گور) و "چهره‌ها، روستاها"(ساختۀ تازه کارگردان قدیمی فرانسوی آنیس واردا) را می‌توان در کن امسال دید.

از آن طرف، امید زیادی به فیلم‌ تازه رومن پولانسکی، "بر اساس داستانی واقعی"، (رومن پولانسکی) می‌رود که فیلم‌نامه‌اش با مشارکت الیویه آسایا نوشته شده. فیلم داستان ملاقات بین یک زن نویسنده (امانوئل سینیه) و زنی مرموز (اوا گرین) در پاریس است.

از سینمای فرانسه در بخش خارج از مسابقه، "سال‌های طلایی" (آندره تشینه) یک اودیسه در جستجوی هویت جنسی خوانده شده که در آن مردی برای فرار از جبهه‌های جنگ جهانی اول خودش را به صورت یک زن در می‌آورد و سال‌ها با این هویت تازه زندگی می‌کند.

نمایش‌های جنبی دیگر فستیوال شامل "بالای دریاچه: دختر چینی" (جین کمپیون و آریل کلایمن)، با شرکت نیکول کیدمن و الیزابت ماس و "ناپالم"، مستندی دربارۀ کره شمالی ساختۀ مستندساز بزرگ، کلود لانزمان می‌شود.

طرفداران سریال "تویین پیکز" دیوید لینچ که دنباله‌ تازه‌اش روز بیست و یکم ماه می و همزمان با فستیوال کن از تلویزیون پخش می‌شوند می‌توانند پیش‌نمایش دو اپیزود آن را در طی فستیوال ببینند.

کارگردان و تهیه‌کننده کلیدی موج نوی سینمای فرانسه، باربه شرودر، مسأله خشونت نسبت به مسلمانان در کشوری بودایی برمه را در فیلم "دبلیوی ارجمند" زیر ذره‌بین برده است. ونسا ردگریو، بازیگر انگلیسی، نیز فیلمی ساخته به نام "غم دریا" که مضمونش موج اخیر پناهندگان است.

اما شاید جذاب‌ترین حادثه خارج از مسابقه که مضمون مهاجرت و مخاطرات آن را دارد "جسم و شن" کار تازۀ، الخاندرو گونزالس اینیاریتو باشد که اولین "غیرفیلم" فستیوال کن است و به عنوان یک تجربه مجازی/کامپیوتری به مخاطبان ارائه خواهد شد که در طی آن بیننده/تجربه‌گر حالات و خطرات یک مکزیکی که دارد سعی می‌کند از مرز آمریکا رد شود را تجربه خواهد کرد. شاید آینده سینما در این بخش باشد.