'خوش بین باشید'؛ وضع بازار خوب است

نشست وزیران نفت سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در حالی امروز در وین برگزار می‌شود که اغلب آنها بر سر متعادل بودن وضعیت بازار نفت توافق دارند و انتظار می‌رود سطح کنونی تولید روزانه نفت اوپک را حفظ کنند.

به طور معمول در نشست‌هایی که اعضای اوپک در نیمه دوم هر سال دارند، احتمال کاهش سقف تولید این سازمان مطرح می‌شود. اعضای اوپک در این نشست‌ها درباره میزان تولید خود در ماه‌های آینده تصمیم می‌گیرند و چون با پایان فصل سرما و نیز آغاز تعمیرات سالانه پالایشگاه‌ها، از سطح تقاضای نفت در فصل بهار کاسته می‌شود، کم کردن از سقف تولید نفت اوپک منطقی‌ترین واکنش آنها به وضعیت بازار است.

هرچند پیش از این، در مواردی همچون بروز بحران در کشورهای نفت‌خیزی مثل عراق و لیبی، اوپک این سنت را زیر پا گذاشته و سطح تولیدش را حفظ کرده یا حتی افزایش داده است.

اما به نظر می‌رسد که شرایط کنونی بازار، مطلوب هر دو طرف فروشنده و خریدار است.

براساس تازه‌ترین گزارش سالانه اوپک، تقاضا برای نفت خام این سازمان در سال ۲۰۱۳ میلادی به طور میانگین حدود ۲۹ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز بوده است. مجموع تولید اعضای این سازمان در ماه اکتبر هم روزانه ۲۹ میلیون و ۸۹۰ هزار بشکه گزارش شده که تقریبا در سطحی برابر با تقاضاست.

اغلب وزیران نفت اوپک نیز در روزهای گذشته در جمع خبرنگاران تاکید کرده‌اند که بازار جهانی نفت در وضعیت متعادلی به سر می‌برد و نیازی به مداخله اوپک در شرایط عرضه نفت نیست.

علی نعیمی، وزیر نفت عربستان سعودی در اولین اظهارنظرش درباره وضعیت بازار نفت در جمع خبرنگاران در وین شرایط کنونی را مطلوب ارزیابی کرد. او گفت: "خوش‌بین باشید، رشد اقتصادی خوب است، تقاضا خوب است و بازار بزرگ."

بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران هم به خبرنگاران گفت که به نظرش سطح کنونی قیمت‌های نفت حفظ خواهد شد. او گفت که در شرایط کنونی "همه از قیمت‌ها راضی هستند."

بازار نفت هم واکنشی متناسب با اظهارات وزرای نفت اوپک داشت. صبح امروز در اولین معاملات بازار جهانی، قیمت هر بشکه نفت خام برنت (شاخص بازار لندن) اندکی بالاتر از سطح ۱۱۲ دلار ثابت ماند. همزمان، قیمت هر بشکه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (شاخص بازار نیویورک) یک دلار و ۱۶ سنت بیشتر شد، هرچند این افزایش بیشتر ناشی از پیش‌بینی‌ها از احتمال کاهش ذخایر نفت خام آمریکا و تحولات در عرضه نفت خام در منطقه آمریکا ارزیابی می‌شود تا تصمیم احتمالی اوپک.

اعضای عصیانگر

با وجود اشتراک نظر وزیران نفت اوپک بر سر وضعیت بازار نفت، می‌شود گفت که رقابتی نه چندان پنهان بین گروهی از آنها شکل گرفته است. رقابتی که ایران یکی از طرف‌های آن است.

در حالی که تحریم‌های بین‌المللی به تدریج مانع صادرات نفت خام و در نهایت، کاهش تولید نفت آن کشور شده، ایران امیدوار است که در دور تازه مذاکرات هسته‌ای به این محدودیت‌ها پایان داده شود و بتواند میزان عرضه نفت خود را بیشتر کند.

بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران گفته است که هیچ محدودیت فنی برای افزایش تولید نفت ایران وجود ندارد و به محض این که محدودیت‌هایی همچون تحریم خرید، حمل‌ونقل و بیمه محموله‌های نفت خام ایران برداشته شود، سطح تولید روزانه‌ این کشور می‌تواند تا نزدیک به ۴ میلیون بشکه افزایش یابد.

همزمان، عبدالکریم اللعیبی، وزیر نفت عراق پیش از آغاز نشست رسمی اوپک گفت که هدف اصلی کشورش، رسیدن به سطح تولید روزانه ۴ میلیون بشکه در مدت یک سال است.

طبق تازه‌ترین داده‌های اوپک، ایران در ماه اکتبر امسال ۲ میلیون و ۶۵۱ هزار بشکه در روز تولید کرده و تولید روزانه نفت عراق ۲ میلیون و ۸۹۴ هزار بشکه بوده است. در صورتی که هر دو کشور به آنچه در نظر دارند، دست یابند، مجموع تولید نفت اوپک در مدت یک سال حدود ۲ میلیون و ۴۵۵ هزار بشکه بیشتر خواهد شد.

این در حالی است که همین سازمان پیش‌بینی کرده است که تقاضای نفت اوپک در سال ۲۰۱۴ میلادی به ۲۹ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز برسد که ۳۰۰ هزار بشکه نیز کمتر از میانگین تقاضای کنونی نفت است و اعضای اوپک در صورتی که بخواهند شرایط کنونی بازار را که مطلوب می دانند، حفظ کنند، باید درباره افزایش تولید کنونی نفت خود محتاطانه وارد عمل شوند.

به این ترتیب، حتی در صورت ثابت ماندن سطح تولید دیگر کشورهای عضو اوپک، اگر ایران و عراق بتوانند به اهداف خود برای افزایش تولید نفت دست یابند، دیگر اعضای اوپک ناگزیر خواهند بود برای تعادل در بازار از مجموع تولید خود کم کنند. روندی که همواره با چالش بین اعضای اوپک همراه بوده است و می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلاف در این سازمان شود.