ابهام در مورد بیمه دریایی 'صادرات نفتی ایران به هند را مختل کرده است'

مشکلات ناشی از تحریم بیمه نفتکش‌های حامل نفت ایران باعث توقف صادرات نفتی جمهوری اسلامی به هند شده است.

به نقل از منابع بخش بیمه هند گزارش شده است که از آنجا که دولت هند هنوز اعتبار بیمه‌گران ایرانی برای بیمه محموله‌های نفت صادراتی این کشور به هند را تمدید نکرده است، تعدادی از نفتکش‌های حامل نفت ایران قادر به حمل و تخلیه محموله خود در بنادر هند نبوده‌اند.

به گفته این منابع، مدت اعتبار مصوبه دولت هند در تایید صلاحیت دو بیمه‌گر ایرانی بیمه کیش و بیمه معلم برای پوشش کشتی‌ها و نفتکش‌های فعال در حمل و نقل کالا بین دو کشور در تاریخ ٢٧ سپتامبر به سر آمد و دولت هند هنوز اقدامی برای تمدید صلاحیت بیمه‌گران ایرانی به عمل نیاورده است. این منابع گفته‌اند که اعتبار این مصوبه، سه ماه بود.

سال گذشته، اتحادیه اروپا به منظور وادار ساختن جمهوری اسلامی به تجدید نظر در سیاست‌های هسته‌ای خود، یک رشته تحریم اقتصادی و مالی را علیه ایران به اجرا گذاشت که از جمله شامل قطع واردات نفت توسط کشورهای عضو اتحادیه و ممنوعیت بیمه محموله‌های نفتی ایران توسط شرکت‌های بیمه اروپایی بود.

پوشش بیمه‌ای محموله‌های تجاری عمده جهان معمولا توسط شرکت‌های بزرگ بیمه اروپایی انجام می‌شود یا این شرکت‌ها مسئولیت بیمه اتکایی بیمه‌گران کوچکتر را برعهده می‌گیرند.

با توجه به ارزش نفتکش‌های حامل نفت و مواد نفتی، صاحبان آنها بدون پوشش بیمه‌ای لازم برای نفتکش و محموله آن و مسئولیت‌های جانبی، مثلا در قبال خسارات ناشی حوادث دریایی منجر به آلودگی زیست‌محیطی، حاضر نمی‌شوند به حمل و نقل نفت مبادرت کنند. همچنین، دولت هند نیز خواستار پوشش بیمه‌ای مورد تایید خود برای کشتی‌های ورودی به بنادر آن کشور است.

پس از وضع تحریم‌های بیمه و نفتی علیه ایران، دولت جمهوری اسلامی به منظور جلوگیری از قطع صادرات نفت، به اقداماتی از جمله کسب توافق دولت‌های وارد کننده برای پوشش بیمه‌ای نفتکش‌ها و ارائه خدمات بیمه‌ای توسط شرکت‌های بیمه ایرانی مبادرت کرد که تاحدودی کارساز بوده است.

در عین حال، شرکت‌های بیمه ایرانی در این زمینه قادر به کسب پوشش اتکایی شرکت‌های بیمه معتبر جهان نیستند و پذیرش آنها به عنوان بیمه‌گر موکول به تعهد دولت جمهوری اسلامی به تضمین توانایی آنها در پرداخت خسارات ناشی از حوادث است.

به گزارش رویترز، در حال حاضر سه کشتی حامل نفت صادراتی ایران به دلیل عدم تمدید صلاحیت شرکت‌های بیمه ایرانی توسط دولت هند، در انتظار ورود به بنادر هندی هستند و تعدادی کشتی حامل نفت صادراتی به مقصد هند در بندر عباس در انتظار به سر می‌برند. هزینه توقف این کشتی ها برعهده صادر‌کننده است.

ابهام در مورد مسئول تاخیر

واردات هند از ایران عمدتا توسط کشتی‌های ایرانی صورت می گیرد و به گزارش رویترز، یکی از شرکت‌های هندی وارد کننده نفت از ایران با ارسال نامه‌ای به وزارت مسئول خدمات کشتیرانی در دولت هند، از تاخیر در تصمیم‌گیری دولت هند در زمینه بیمه محموله‌های نفتی ایران ابراز نگرانی کرده و خواستار صدور مجوز موقت برای ادامه پوشش بیمه‌ای این محموله‌ها شده است.

مقامات هندی هنوز رسما دلیل تعلل در تصمیم گیری در مورد تمدید صلاحیت شرکت‌های بیمه ایرانی را اعلام نکرده‌اند اما برخی منابع گفته‌اند که دولت هند در نامه‌ای به مقامات ایرانی، خواستار کسب تاییدیه تضمین دولتی در برابر تعهدات شرکت‌های بیمه ایرانی شده است.

خبرگزاری رویترز در عین حال گفته است که یک مقام مسئول ایرانی در نامه‌ای به تاریخ ٢٠ سپتامبر به دولت هند اطلاع داد که دولت جمهوری اسلامی تعهدات شرکت بیمه معلم و شرکت بیمه کیش و شرکت بیمه بین‌المللی کیش را تمدید کرده است.

در همانحال، خبرگزاری ایرانی تسنیم به نقل از رضا عباس‌قلی، از مقامات سازمان توسعه تجارت ایران، نوشته است که دلیل بروز مشکل در مبادلات تجاری ایران و هند، عدم معرفی شرکت بیمه ایرانی به طرف هندی است و وزیر اقتصاد باید در این زمینه اقدام کند.

به گفته آقای عباس‌قلی، دولت هند از چند ماه پیش چند شرکت خارجی را برای بیمه شناورهایی مطرح کرد که بین دو کشور رفت و آمد می‌کنند، اما دولت ایران این پیشنهاد را نپذیرفت و از دولت هند سه ماه فرصت خواست تا شرکت بیمه ایرانی مورد نظر خود را معرفی کند اما این فرصت سه ماهه، ده روز پیش منقضی شد.

وی گفته است که تا پیش از این، دو شرکت بیمه کیش و بیمه معلم به جای شرکت‌های خارجی، بیمه این شناورها را برعهده داشتند اما دولت درنظر دارد با ارسال نامه‌ای، فقط شرکت معلم را به عنوان بیمه‌گر مورد نظر ایران به هند معرفی کند.

تسنیم با یادآوری اینکه نفت صادراتی ایران به هند و کالاهای وارداتی ایران از هند توسط شناورهای ایرانی حمل می‌شود، افزوده است که مشکل بیمه‌ای بین ایران و هند باعث بروز موانعی در مبادلات تجاری دو طرف شده است.

هند یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت خام ایران است و موافقت آمریکا با ادامه مبادلات نفتی با جمهوری اسلامی را دریافت کرده اما پرداخت ارز حاصل از این صادرات به ایران با موانع جدی مواجه بوده است. بخشی از بهای نفت صادراتی ایران به هند به صورت اجناس هندی به ایران تادیه می‌شود و دولت هند خواسته بود که ایران بقیه آن را هم به شکل روپیه هندی دریافت کند که ظاهرا نتوانست توافق جمهوری اسلامی را با این پیشنهاد به دست آورد.