'ایل من کُرمانج' و 'چهلمین نفر' در آپارات

در خراسان به گفته‌ای بیش از ۳۰۰ ایل بزرگ و کوچک کُرد کُرمانج وجود دارند که در مناطق مختلف زندگی می‌کنند. این ایل‌ها، کردهایی هستند که در دوره صفویه در چندین مرحله توسط حکومت صفوی از غرب ایران به ناحیه خراسان کوچانده شدند. حالا آنها بخش مهمی از ساکنان این ناحیه را تشکیل می‌دهند . در فیلم 'ایل من کُرمانج'، از مجموعه کودکان سرزمین ایران، بهرام عظیم‌پور، شیوه زندگی و بخشی از سنت‌های این منطقه را در دو دهه پیش به تصویر کشیده است.

'ایل من کُرمانج' ساخته بهرام عظیم‌پور روایتی از زندگی، کار و شادی‌های زنان و کودکان ایل کُرمانج درناحیه دَرگز در شمال شرقی ایران است. یک مستند تصویری خوب که برای روایت‌گری به بیان تصویری صرف تکیه دارد و تصاویری کمتر دیده شده از این ایل را در معرض دید مخاطبش قرار می‌دهد.

بهرام عظیم‌پور، نویسنده و کارگردان تلویزیون و تاتر متولد ۱۳۳۸ در تهزان و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی از دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران است. وی از سال ۱۳۶۸ در سمت دستیاری کارگردان و برنامه‌ریز کارش را با کارگردانان به نامی چون خسرو سینایی، محسن مخملباف و ابراهیم حاتمی‌کیا آغاز کرد. 'عروسک‌های کَمَس'نخستین تجربه کارگردانی اوست. از دیگر فیلمهای او می‌توان به چمر(۱۳۷۴) ، دوبه( ۱۳۷۴) ، لایین( ۱۳۷۵) می‌توان اشاره کرد. فیلمهای بهرام عظیم‌پور در جشنواره‌های داخلی و خارجی بسیاری شرکت کرده‌اند و او را صاحب جوایزی کرده‌اند.

'چهلمین نفر' ساخته علی معصومی یک فیلم داستانی درباره آیین‌ها و باورهای سنتی در بعضی مناطق شمال ایران است. داستان این فیلم در یک روستا در مازندران می‌گذرد، جایی که بعضی از مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها معتقدند که اگر غورباقه‌ای را بکشی ، باران خواهد آمد. قهرمان داستان، رسول که نوجوانی ده دوازده ساله است، غورباقه‌ای کشته و حالا در پی راهی است که جلوی ریزش باران و از بین رفتن محصولات کشاورزی‌شان را بگیرد.

'چهلمین نفر' ساخته علی معصومی یک قصه جمع و جور و لطیف درباره کودکان و آیین‌ها و باورهای سنتی در یک جامعه است. فیلم از طنز و تعلیقی برخوردار است که بیننده را با داستان همراه می‌کند.

این فیلم در زمان نمایشش، جایزه اول جشنواره 'وارش' در شاخه مازندران‌شناسی را به خودش اختصاص داد.

علی معصومی، کارگردان زاده بهشهر در استان مازندران ایران است. او کار حرفه‌ای را در سینما با دستیاری و برنامه‌ریزی فیلم شروع کرد و با کارگردانانی هم‌چون خسرو معصومی، کیانوش عیاری، محمدعلی سجادی همکاری داشته است. چندین فیلم کوتاه داستانی و مستند در کارنامه حرفه‌ایش دارد. او در سال ۱۳۹۱ فیلمی مستند به نام 'کیجا کرچال' ساخت که درباره وضعیت کار زنانی که به کار دستبافی در منطقه سوادکوه مازندران مشغولند، است. آقای معصومی در حدود سی فیلم کوتاه و نیمه بلند و بلند تلویزیونی دارد که در فستیوالهای مختلف داخلی و خارجی پذیرفته شده‌اند و برنده جوایزی شده‌اند.

در زمانهای قدیم مردم روستاهای دور دست خطه مازندران،گلستان؛ سمنان و خراسان شمالی و..... از انجائی که امرار معاششان با کشاورزی پیوند می‌خورد لذا نزولات آسمانی نقش پر رنگی در زندگی‌شان بازی می‌کرد، آنها برای کشاورزی به آب نیاز داشتند و هنگام برداشت محصول خصوصا برداشت شالی و گندم و پنبه، آمدن باران بی موقع باعث از بین رفتن دست‌رنج یکسال کار و تلاش‌شان می شد باید خاطر نشان کنم چون ان روستاها از لحاظ مسافت فاصله زیادی با شهر داشتند و از طرفی راه‌های مراسلاتی به مانند امروز وجود نداشت از مدنیت دور بوده لذا کم کم رو به خرافات آورده و این باورها هم از همان زمانها شکل گرفته و سینه به سینه گشته تا به ما رسیده است. قابل ذکر است که امروزه کمترکسی است از این آئین‌ها با خبر باشد. به‌جز چند ریش سفید قدیمی. خود بنده هم اعتقادی به این باورها ندارم حتی در اول فیلمم با دو پلان به آن اشاره داشتم . پلان اول بردن سرگین توسط دو حشره و پلان دوم؛ رفتن پیرزن و به دنبالش دو پسر بچه. در آنجا بنده با این دو پلان خواستم بگم من اعتقادی به این باور ها ندارم و ضمنا این باور داشت ها از قدیم سینه به سینه نقل شده و هیچ سند علمی هم ندارد. بنده در این فیلم به هر دو مورد باور داشت‌ها به شکل تقابلی اشاره داشتم. رفتن پسر بچه به دنبال کچل‌ها که فردا باران نیاید و از سمت مقابل، باور‌داشت‌هایی که فردا باران بیاید. منباب مثال برای آمدن باران انداختن سید به داخل حوض آب، قرار دادن جانماز داخل ظرف آب، پختن آش شیر نذری به اتفاق روستائیان ؛ گذاشتن کله اسب در مزرعه آفتاب‌گردان همه این‌ها نشانه آمدن باران در باورداشت‌های محلی است.

درباره ساخت فیلم باید بگویم، در مازندران جشنواره‌ای بنام وارش که ما‌به‌ازای فارسی‌اش باران است، وجود دارد. آنها به من کاری با مضمون باران پیشنهاد شد. از همان هنگام به دنبال سوژه‌ای با مضمون آب می گشتم تا اینکه به ملاقات چند دوست رفتم و از آنها خواستم تا در باره موضوع آئین باران اگر ایده خوبی به ذهنشان می رسد، من را در این راه کمک کنند. اتفاقا یکی از دوستان که از همه مسن‌تر بود ایده این فیلم را بنام 'چهل کل' که به فارسی 'چهل کچل' معنی می‌دهد را به من پیشنهاد داد. ایده فیلم برام تازگی داشت چون تا به حال نشنیده بودم .بعد از پیشنهاد دوستم به دنبال منابع این ایده گشتم بالاخره به دوست محققی رسیدم که او در باره آیئن باران داشت تحقیقات میدانی انجام می داد. ایشان صادقانه دستنوشته تحقیقش را به من داد تا مطالعه کنم .در آن دستنوشته به موارد زیادی از آئین باران اشاره شده بود که من سعی کردم تا آنجا که یک فیلم کوتاه به من اجازه می دهد، بخشی از باور داشت های این مناطق را به تصویر بکشم .این فیلم جایزه اول آن دوره از جشنواره در شاخه مازندران شناسی را به خودش اختصاص داد.

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی <link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive" platform="highweb"/></link>کلیک کنید.

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق <link type="page"><caption> کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link>

و یا <link type="page"><caption> اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب</caption><url href="https://www.youtube.com/watch?v=YcoDq03h31c" platform="highweb"/></link> نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> [email protected]</caption><url href="[email protected]" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.