'ملاخدیجه و بچه‌ها' و 'در مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان' در آپارات

این هفته در آپارات در ادامه مجموعه کودکان سرزمین ایران، دو فیلم 'ملاخدیجه و بچه‌ها' ساخته ابراهیم مختاری و 'در مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان' ساخته فرشاد فداییان به‌نمایش در‌می‌آیند.

درباره فیلم 'ملاخدیجه و بچه‌ها'

فیلم درباره ملاخدیجه زارع بیروکی مکتب‌دار پیر و مهربان در شهرک مهریز یزد است که به بچه‌های مهریز قبل از دبستان خواندن الفبا و قرآن یاد می‌دهد.

'ملاخدیجه و بچه‌ها' تصویری است از زندگی این معلم سرزنده و بشاش در جایی‌که مکتب‌داری زنان در آن‌جا رایج بوده است. این فیلم در سال ۱۳۷۵ ساخته شده است.

ویژگی فیلم

مهمترین ویژگی فیلم همان مشخصه و امضا بیشتر آثار ابراهیم مختاری است. دوربین او در این فیلم نیز آن‌چنان ناپدید می‌شود که همه اتفاق‌ها به طبیعی‌ترین شکل‌شان مقابل دوربین رخ می‌دهند و او که انتخاب‌های دقیق‌اش را از قبل انجام داده، فقط آنها را ثبت می‌کند. 'ملاخدیجه و بچه‌ها' از شخصیت محوری قوی و جذابی برخوردار است. این فیلم در بخش جنبی جشنواره فیلم فجر (۱۳۷۵) به نمایش درآمده و جایزه دوم فیلم برگزیده و غزال زرین و لوح تقدیر جشنواره سوره در سال ۱۳۷۶ را به‌دست آورده است.

درباره کارگردان

ابراهیم مختاری، کارگردان متولد ۱۳۲۶ در بابل و دانش‌آموخته سینما و تلویزیون از مدرسه عالی سینما و تلویزیون در سال ۱۳۵۱ است. وی کار هنری خود را با دستیاری کارگردانی در سینما و ساختن فیلمهای مستند در تلویزیون شروع کرد.

فیلم 'زینت' اولین فیلم بلند سینمایی ابراهیم مختاری است. مستندهای آقای مختاری آثاری متمایز در سینمای مستند ایران به شمار می‌آیند. مستندهایی مثل 'زینت' ، 'مکرمه و خاطرات' ، 'مستاجر' ، 'زعفران' از جمله آثار او هستند. آقای مختاری در مجموعه سه‌گانه‌اش پس از انقلاب زینت، ملاخدیجه و مکرمه، به نقش زنانی استثنایی و اثرگذار و فعال در جامعه ایران پرداخته است .

شناسنامه فیلم

نام فیلم: ملاخدیجه و بچه‌ها

کارگردان: ابراهیم مختاری

فیلمبردار: مرتضی پورصمدی

صدابردار: اصغر آبگون

تدوین: داریوش آشوری

تهیه‌کننده: محمدرضا سرهنگی

۱۶ میلیمتری - رنگی - ۲۶ دقیقه

درباره فیلم 'در مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان'

مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان یک مدرسه سنتی مذهبی برای آموزش علوم دینی به کودکان و نوجوانان سنی مذهب است.

این مدرسه یک حوزه علمیه اهل سنت است که بنا به گفته‌ای بیش از ۲۰۰ سال پیش و بنابه گفته‌ای دیگر در اواخر دوره قاجار توسط سید‌قلیچ‌ایشان و با کمک مالی پادشاه عثمانی در روستای کریم ایشان در شمال شرق شهر کلاله استان گلستان ایران ساخته شد. این مدرسه اولین حوزه علمیه ترکمن‌های ایران شناخته می‌شود و به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در این مدرسه به پسران ترکمن دروس مذهبی آموزش داده می‌شود.

ویژگی فیلم

'در مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان' ساخته فرشاد فداییان برخلاف فیلم قبل برنامه فیلم کم گفتگویی است. فیلم بیشتر به نشان دادن شاگردان مدرسه در حال یادگیری صرف و نحو و قرآن و یا خواندن ذکر می‌پردازد. فیلم‌ساز با تقابل حساب‌شده قاب‌بندی‌های فضاهای داخلی با فضاهای خارجی، انقیاد و آزادی این دو را به نمایش می‌گذارد. این فیلم در سال ۱۳۷۶ ساخته شده است.

درباره کارگردان

فرشاد فداییان یکی از چهره‌های متمایز و شاخص در مستندسازی است که به فرم بیانی خاص خودش و در واقع به امضای خودش در پای آثارش رسیده است. فیلمسازی که در عرصه عمومی حضور چندانی ندارد و آرام و بی‌سر و صدا بیش از دو دهه است که در ایران فیلم می‌سازد: از مستندهای صنعتی و سفارشی گرفته تا مستندهای شخصی و ویدیو آرت. آقای فداییان متولد ۱۳۲۶ است. فلسفه خوانده، عکاسی کرده و شعر و موسیقی را خیلی خوب می‌شناسد. ورود‌ش به سینما و عرصه مستندسازی با ساخت فیلم‌های مستند صنعتی بوده است. از سال‌های پایانی دهه شصت شروع کرده و کارنامه‌ای پربار از مستندهایی درباره زندگی در نقاط مختلف ایران دارد. فیلمسازی خود ساخته که ذهنیتی سیال در درک سینما دارد و به دنبال بیان سینمایی خاص خودش است. اهل جشنواره‌های سینمایی و رقابت‌های جشنواره‌ای نیست و بیش از چهارده سال است که در هیچ جشنواره‌ای شرکت نکرده است. او بیش از پنجاه فیلم مستند ساخته که بعضی از آنها که در آپارات به نمایش درآمده‌اند به این قرارند: سنگ، مادر خاموش ، گیسو، ذاکر، انگشت‌های پای چپ، داریوش و بانو ، خانه در خانه، آخرین بازمانده، شهربانو، خسرو با ماسوله می‌خندد، داسهای اوس جلیل.

درباره کارشناس برنامه

پروانه حسینی، پژوهشگر انسان‌شناسی متولد ۱۳۴۷ در کرج و دانش‌آموخته کارشناسی دانشگاه تربیت‌معلم و الزهرای تهران است. او هم‌اکنون هم‌زمان در دو رشته 'مطالعات خاورمیانه' و 'انسان شناسی' دانشگاه آریزونا در مقطع دکتری مشغول به تحصیل و همچنین در همین دانشگاه مشغول تدریس است. اصلی‌ترین موضوع تحقیقات او در این دو رشته رابطه مفاهیم هویت، ملیت و جنسیت است. او در دانشگاه آریزونا در کلاس های فرهنگ خاورمیانه، زبان فارسی، و انسان شناسی نژاد و قوم مشغول تدریس بوده، مدیر برنامه ایمرژن فارسی دانشگاه ویسکانیسن است. پروانه حسینی قبل از ترک ایران مدرس دانشگاه تهران و الزهرا بود. عضویت در انجمن حمایت از حقوق کودکان و حضور داوطلبانه در مدرسه کودکان کار دروازه غار و مدرسه نابینایان شهید محبی تهران از فعالیت‌های مرتبط او در حوزه کودک است. او هم اکنون در وب‌سایت‌ها و رسانه‌های خارج از ایران می‌نویسد و در میزگردهای آنها حضور دارد.

گفتگوی برنامه آپارات

گفتگوی برنامه آپارات با پروانه حسینی پژوهشگر انسان‌شناسی درباره دو فیلم 'ملاخدیجه و بچه‌ها' ساخته ابراهیم مختاری و 'در مدرسه سید‌قلیچ‌ایشان' ساخته فرشاد فداییان را <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2016/01/160121_av_aparat_03_2016" platform="highweb"/></link> ببینید.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'چریکه هورام' ساخته فرهاد مهران‌فر

'افسانه عشق' به هر زبان شنیدنی و خواندنی و دیدنی است. این افسانه تاکنون به شکل‌های مختلفی در روایت‌های سینمایی فیلمسازان ایرانی به تصویر کشیده شده است. 'چریکه هورام' یک فیلم عاشقانه خاص است.

چریکه در زبانِ کردی به معنای آواز رسای دور و آواز گنجشک است و همین‌طور معنای شعر حماسی دارد. هورام یعنی سرزمین خورشید و نام منطقه‌ای است بکر و منحصربفرد در کردستان. فرهاد مهران‌فر فیلمساز شاخته شده در سال ۱۳۷۸ این فیلم را با تهیه کنندگی محمدرضا سرهنگی ساخت اما نمایش آن با مشکلاتی روبرو شد و سرانجام در چند سینما به نمایش در آمد. فیلم در نمایش‌های بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفت. فیلم 'چریکه هورام ' با نام 'افسانه عشق' هم شناخته می‌شود.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

مستانه

با نشان دادن طبیعت و رقص و آیین های دراویش و مبارزان کرد و اسلحه و غیره نمی توان ضعف فیلمنامه و کارگردانی و بازی‌های تاتری و ضعیف را پوشاند. برای مخاطب غیر کرد همه این آیین‌ها و اسطوره و شعار پیچیده در زرورق "کلام مقدس و عارفانه و شاعرانه "می تواند جذاب باشد و ایضاً برای مخاطب های کردی که هنوز در این قرن و زمانه نگاهشان اسطوره ای وقهرمان پروری است. اینجا باز همان داستان همیشگی است: دختری به دنبال پسری و همراه شدن با "بهلول دانایی"و نیافتن عشقش و پایان داستان.

محمود

نمی‌دانم چرا کارشناس برنامه سعی کرد کە کردستان را نا امن نشان بدهد، با این وجود این حقیقت را نتوانست کتمان کند کە این مردم در پی هویت گم شدە خودشان بودند: هویتی کە در تاریخ حاکمان در پی کتمان و پاک کردنش بوده‌اند.

ابراهیم

مردم کردستان شریف ترین مردم روی زمین هستند. من آذری هستم. ظلمی که در طول تاریخ بر این قوم روا داشته‌اند، قابل بخشش نیست. من خودم از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲ در آنجا سرباز بودم وبا چشم خود دیده‌ام.

شیرین

فیلمی بسیار زیبا و پر از دیالوگ‌های با معنی و قابل تامل که بیننده را وادار می‌کند که به فکر فرو رود.

عبدالله

فیلمی خیلی جالب و پر مفهوم که در دوران خاتمی فقط چند روز اکران شد.

محبوبه

فیلم فوق العاده ای بود، همان حس شاعرانه اش بی‌نظیرش کرده بود. من همان احساسی را که زمان اکرانش داشتم، دوباره پیدا کردم.

صادق

من این فیلم زیبا و شاعرانه که بر خط اسطوره گام برمی دارد را دیدم.

من از خط شاعرانه گی زبان و تصویر سازی خوشم آمد.

امیدوارم روزی برسد که همه مردم کرد در کنار هم زندگی نمایند و فرهنگ شان را شکوفایی بیش‌تر بخشند.

شیرین

کارشناس برنامه خودش تحت تأثیر فیلم‌هاى کلیشه‌اى بود که در مورد کردستان ساخته مى‌شوند و فکر مى‌کرد یک دختر تنها بیاید کردستان امنیت ندارد و مى‌گفت این قسمت با واقعیت هم خوانى ندارد. اتفاقاً مردم کرد در مورد غریبه‌ها خیلى مهربانند و در فیلم این به درستى نشان داده شده بود.

موسی

چریکه هورام میان اسطوره و واقعیت گرایی گیر کرده است. فیلم سفر یک عاشق است در پی معشوق که در این فیلم نقش‌ها جابجا شده است. جنگ به فیلم تحمیل شده است و جایی در داستان ندارد. آداب و رسوم مردم کرد به درستی نشان داده نمی‌شود و در حد کلیشه می‌ماند. دیالوگ‌ها بعضا تاتری هستند.

بازیان

فیلم قشنگی بود. من واقعاً تحت احساسات قرار گرفتم. حرفهای کارشناس برنامه را قبول ندارم. فیلم کاملا جنگی بود. چریک یعنی جنگ جو همان دلاور. چریکه یک فیلم جنگی بود ولی پرده داشت: همان استخوانهای دلاور که روی دوش یک غریبه بود. مردم خودی زیر بارش نرفتند که خاکش کنند به خاطر آنها شهید شده بود. دو اسم خزر، قبرمسیحی، یاعلی روی دفها، پرچم های دست دراویش پیر شالیار، همه نشانه صلح طلبی کردهاست.

افق

بسیار فیلم جآلبی بود. برای اولین بار بود که پیشمرگه‌های کورد به این زیبایی و قهرمانانه در این حکومت به تصویر کشیده شد. هر چند بسیار ابهام آمیز بود اما برداشت من همین بود .فیلم تاثیر گذاری بود.

کامیاب

بهترین فیلمی است که درباره کردستان ساخته شده است.

شوانا

برای اولین بار است که از طرف یک غیر کورد نگاهی شاید کمتر از چند درصد به واقعیت کوردها شده است .

به نظر من نگاه فیلم ساز در این فیلم واقعیتی است که سالهاست از چشم همه ایرانیهای غیرکورد گمشده است را با این فیلم به تصویر کشیده است. هورام سرزمین خورشید و کوه‌های تسخیر ناپذیر است.

اقای مهران فر قسمتی از واقعیتها را به تصویر کشیده است. ساده زیستن، ساده پذیرفتن بیگانه ها در میان خود، مثل خزر و یا قبر مسیحی در آن کوه و احترام گذاشتن به باور دیگران، این نشان از آشتی و صلح طلبی کوردها است و نه خونریزی.

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی <link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive" platform="highweb"/></link>کلیک کنید.

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق <link type="page"><caption> کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link>

و یا <link type="page"><caption> اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب</caption><url href="https://www.youtube.com/watch?v=YcoDq03h31c" platform="highweb"/></link> نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> [email protected]</caption><url href="[email protected]" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: <link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.