رفعت اسد، عموی بشار اسد و معروف به «قصاب حما» درگذشت

رفعت اسد، برادر حافظ اسد رئیس‌جمهور اسبق سوریه و عموی بشار اسد، رهبر برکنار شده آن کشور در ۸۸ سالگی درگذشت. منتقدان رفعت اسد را به دلیل سرکوب قیام مخالفان در شهر حما در سال ۱۹۸۲ «قصاب حما» می‌نامیدند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، رفعت اسد در زمان مرگ در امارات متحده عربی در تبعید بود.

او که افسر پیشین ارتش بود به حافظ اسد در کودتای ۱۹۷۰ کمک کرد تا برادرش قدرت و استقرار حکومت آهنینش را به دست گیرد. رفعت اسد در سال‌های تبعید که عمده آن در فرانسه سپری شد، همچنان جاه‌طلبی‌ بازگشت به قدرت را حفظ کرده بود.

او در سال ۲۰۲۱ به سوریه بازگشت، اما پس از سرنگونی حکومت برادرزاده‌اش بشار اسد، در سال ۲۰۲۴ بار دیگر از کشور گریخت.

زمانی که حافظ اسد در سال ۲۰۰۰ درگذشت، رفعت با انتقال قدرت به بشار اسد مخالف بود و خود را جانشین قانونی برادرش معرفی کرد اما در بحران جانشینی ناکام ماند و قدرت به بشار اسد رسید.

او در سال ۲۰۱۱ و هم‌زمان با گسترش ناآرامی‌ها در سوریه، بار دیگر از خارج کشور وارد صحنه شد و از بشار اسد خواست برای جلوگیری از جنگ داخلی از قدرت کناره‌گیری کند. با این حال، او هم‌زمان بخشی از مسئولیت را از دوش بشار برداشت و خیزش علیه حکومت او را ناشی از «انباشت اشتباهات» دانست.

بیش از یک دهه بعد، بشار اسد که در آن زمان همچنان در قدرت بود، به عمویش اجازه بازگشت داد و به او کمک کرد از زندان در فرانسه بگریزد.

رفعت اسد به اتهام خرید املاکی به ارزش میلیون‌ها یورو با استفاده از دست اندازی به منابع دولت سوریه محکوم شده بود.

پس از سقوط بشار، رفعت تلاش کرد از طریق یک پایگاه هوایی روسیه فرار کند، اما اجازه ورود نیافت و در نهایت بنا به گفته منابع خبرگزاری رویترز از طریق لبنان، از سوریه گریخت.

رفعت اسد یکی از چهره‌های قدرتمند سوریه در زمان رهبری برادرش حافظ اسد بود.

او فرمانده نیروهای ویژه‌ای بود که قیام مخالفان اسلامگرای حکومت اسد در حما را در سال ۱۹۸۲ سرکوب کرد. این اعتراضات یکی از بزرگترین تهدیدها علیه حکومت حافظ اسد در طول ۳۰ سال حکمرانی‌اش بود و به شکلی خونبار سرکوب شد.

سرکوب سه‌هفته‌ای که بیش از ۱۰ هزار کشته برجای گذاشت، اغلب به‌عنوان الگوی رفتاری بشار اسد با شورش‌ها علیه حکومتش توصیف شده است.

در سال ۲۰۲۲، شبکه مستقل حقوق بشر سوریه با استناد به برآوردها اعلام کرد که بین ۳۰ تا ۴۰ هزار غیرنظامی در حما کشته شدند.

در مارس ۲۰۲۴، دادستانی کل سوئیس اعلام کرد که رفعت اسد را به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت به دلیل اقداماتش در حما محاکمه خواهد کرد. بر اساس کیفرخواست دادستانی سوئیس، بین ۳ هزار تا ۶۰ هزار نفر که اکثریت شان شهروندان غیرنظامی بودند در سرکوب حما جان باختند.

وکلای رفعت در واکنش اعلام کرده بودند که او هرگونه دخالت در این سرکوب خونین را همواره رد کرده است.